Ең үлкен ортақ бөлгіш. Өзара жай сандар. Ең кіші ортақ еселік. Математика, 5 сынып, дидактикалық материал.


Қосымша 1

Бос орынды толтырыңыз.

 Берілген натурал сандардың ең ______(үлкен) ортақ ______(бөлгіші) деп сол сандардың әрқайсысы ___________(бөлінетін) ең _______(үлкен) натурал санды айтады.

 Берілген натурал сандардың әрқайсысына ________(еселік) болатын ең ________(кіші) натурал санды сол сандардың ең ________(кіші) ортақ __________(еселігі) деп атайды.

 ________(1-ге) тең бір ғана ортақ __________(бөлгіші) бар натурал сандар _____________________(өзара жай сандар ) деп аталады.

 __________________________(Өзара жай сандардың) ең кіші ортақ еселігі осы сандардың ________________(көбейтіндісіне) тең.

 

 Мысал:

 Тіркемесі бар машинамен бірнеше рет қатынап, бірінші күні 35 т, екінші күні 21 т, үшінші күні 14 т тас көмір әкелінді. Тіркемесі бар машинаға әрбір ретте тиелген тас көмірдің массалары бірдей. Машина бір рет қатынағанда неше тонна неше тонна тас көмір алып келеді?

 Шешуі: 35, 21 және 14 сандарының әрқайсысы тіркемесі бар машинаның бір рет қатынағанда әкелінетін тас көмірдің массасын өрнектейтін санға бөлінуі керек.

 35 санының бөлгіштері: 1, 5, 7, 35;

 21 санының бөлгіштері: 1, 3, 7, 21;

 14 санының бөлгіштері: 1, 2, 7, 14.

 ЕҮОБ (35, 21, 14) = 7

 Жауабы: 7 тонна.

 

Жұптық жұмыс.

Тапсырма 1. (В-деңгей)

  • 69 саны ең кіші еселігі болатын өзара жай сандарды жазыңыз;
  • 85 саны ең кіші еселігі болатын өзара жай сандарды жазыңыз.

Тапсырма 2. (В-деңгей)

Азайғыш пен азайтқыштың коэффициенттерінің ең үлкен ортақ бөлгішін жақша сыртына шығарып жазыңыз:

  • 42x – 30y;
  • 56x – 24y;
  • 60m – 36n;
  • 75m – 15n;
  • 95a – 35b;
  • 88a – 55b.

Тапсырма 3. (С-деңгей)

Кестені толтырыңыз:

Сандар

a

a × b

b

ЕҮОБ(a,b)

ЕКОЕ(a,b)

ЕҮОБ(a,b) × ЕКОЕ(a,b)

6

8

48

2

24

48

9

12

108

3

36

108

15

18

270

3

90

270

24

60

1440

12

120

1440

Тұжырымдаманы толықтырып жазыңыз.

Кез келген а және b натурал сандары үшін олардың ________________ ЕҮОБ(a,b) мен _____________ ЕКОЕ(a,b) көбейтіндісі, сол сандардың __________________ ( a × b) тең.

 

Үй тапсырмасы.

Тапсырма 1. (А-деңгей)

ЕКОЕ (а, 13) = a болатын a-ның үш мәнін жазыңыз.

Тапсырма 2. (В-деңгей)

Мына сандардың ең үлкен ортақ бөлгішін тиімді тәсілмен табыңыз:

  • 26, 65 және 130;
  • 48, 240 және 264;
  • 72, 432 және 762;
  • 163, 310 және 997.

Қосымша тапсырма.

Тапсырма 3. (С-деңгей)

77, 30, 52, 35, 21 сандарынан өзара жай сандардың төрт жұбын құрастырыңыз.



Толық нұсқасын 30 секундтан кейін жүктей аласыз!!!


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter

Үздік криптобиржа: Binance, ByBit, OKX

Қарап көріңіз 👇



Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру

Соңғы жаңалықтар:
» Рамазанға 21 күн қалды 🌙
» ҰБТ ұзақтығы — төрт сағат болады
» 1-сыныпқа құжат қабылдау мерзімі 31 тамызға дейін ұзартылды
Пікір жазу