Бөлім: «Әңгімелер»

Әңгіме, әдебиетте — оқиғаны қара сөзбен баяндайтын шағын көркем шығарма жанры. Әңгіменің жанрлық ерекшеліктері оқиғаны баяндау тәсілі, композициялық, сюжеттік құрылысы, көркемдік жүйесі арқылы айқындалады. Әңгіменің көлемі шағын, кейіпкерлер саны аз, сюжет ұйытқысын құрайтын оқиғаның басталуы, шарықтау шегі мен шешімі болады. Онда адам, оның өмірі мен тағдыры, аса маңызды деген оқиға жинақы беріледі. Мұнда бір айтылған жайларға қайта оралуға, тәптіштеп баяндауға, ұзақ суреттеуге орын жоқ. Әңгіме жанры аз сурет арқылы көп жайды аңғарта білетін айрықша көркемдік шеберлікті талап етеді.
Ақиқатты іздеу
Оның осынау бір тып-тыныш, жапан елдегі сапары тәмамдалды. Ескі үйдің есік алдында от жағып Шындық отыр. Ол өмірінде мұнан асқан кәрі әрі ұсқынсыз..
Тағдыр тәлкегі
Оянғанымда тұла бойым тұтастай ауырып тұрғанын сездім. Көзімді ашқанда, мейірбикені көрдім.

– Фуджима мырза, сіздің жолыңыз болды. Хиросимадағы..
Спарталықтардың тапқырлығы
Македония патшасы Филипп ІІ грек қаласының тұрғындарына хат жазады:

«Бірден бағынуларыңа кеңес беремін. Егер әскерім сендердің жерлеріңе кіретін..
Шалкиіз Жырау
Қазақ жыраулық поэзиясының атасы Шалкиіз Тіленшіұлы Жайықтың шығыс бетінде дүниеге келген. Жыраудың әкесі, сірә, сахара ақсүйектерінің бірі болса..
©  Доспамбет жырау
Су астындағы 80000 километр сапар
БІРІНШІ БӨЛІМ

Бірінші тарау

КӨШПЕЛІ РИФ

1866 жыл, таңғажайып оқиғалар болып өткен жыл болды, бұл оқиғалар, сірә, күні бүгінге дейін де көп..
©  Жюль Верн
Он бес жасар капитан
БІРІНШІ БӨЛІМ

Бірінші тарау

«ПИЛИГРИМ» АТТЫ ШКУНА-БРИГ

1873 жылы 2 февральда «Пилигрим» атты шкуна-бриг Гринвичтен 43°75 оңтүстік ендік пен..
©  Жюль Верн
Теңіз жағалай жүгірген тарғыл төбет
Охот жағалауын тұтас тұтып жатқан тастан қараңғы суық түнде құрлық пен сулықтың ұзына бойына жайлаған екі зұлмат дүниенің дамылсыз мәңгі-бақи шайқасы..
©  Шыңғыс Айтматов
Сыпайшы
Талас алқабын жайлаған қырғыздар арасында бір аңыз бар. Шілденің сарша тамыз ыстық кезі. Бір жігіт Талас өзенін кешіп өтпек болады. Өзеннің арғы..
©  Шыңғыс Айтматов
Шортанбай айтқан екен...
Қатынын мақтар хас жаман,
Баласын мақтар нас жаман.
Алыстағы дұшпаннан
Андып жүрген дос жаман.

Құдыққа еңкейгенде басындағы топысы суға түсін..
©  Шортанбай Қанайұлы
Оливер Твистің басынан кешкендері
I ТАРАУ

Оливер Твистің дүниеге келген жepi мен оның тууына қатысты жағдайды әңгімелейді

Толып жатқан себептерге байланысты атын атамай-ақ..
©  Чарльз Диккенс
Уолт Уитмен
"Уитмен — классик. Алайда аспандағы күнді де аңғармайтындай, оның классик екенін байқағысы келмейтін жалғыз ел Америка болуы ғажайып-ақ", — депті..
©  Мұқағали Мақатаев
Уильям Шекспир
Ағылшынның данышпан драматургі Уильям Шекспир 1564-жылы дүниеге келген. «Отелло», «Гамлет» сияқты өлмес мұралардың авторы.

Шекспир драмаларынан..
©  Мұқағали Мақатаев
Түс
Таң. сағ. 6.00

3-4-ноябрь 52-жыл.

..."Қойшының баласына біткен мінездері бар". Қателесесіз, дүниедегі адамның қоры қойшы деп..
©  Мұқағали Мақатаев
Өтініш
Италияның ұлы ақыны Данте Алигьеридің "Тәңір тәлкегі" (Әзірге "Божественная комедияны" осылай деп отырмын) дастанын аударумен жылдар бойы шұғылданып..
©  Мұқағали Мақатаев
Өзгермепті
...Оқытушы барлығын да білуі керек қой, әкем-ау, барлығын да

А. П. Чехов

Аңдып жүрген адамдай, дәл осы бір жайсыз көріністің үстінен шығармын..
©  Мұқағали Мақатаев
Марусяның тауы
Алматыдан ертеңгі сағат онда шыққан жолаушы таситын қарашы ГАЗ-51 машина Нарынқолға бет алып зулап келеді. "Көртоғайға кіре асфальт бітіп, тас жол..
©  Мұқағали Мақатаев
Құлпытас
— Әй, папа-ай! Ауылдан неге қозғады екен бізді?! Жақсы еді ғой ауыл... Қазір егінді жинап болған шығар. Шөбін орып, егінін жинап алғаннан соң, дала..
©  Мұқағали Мақатаев
Қош, махаббат
(Үш актілі, тоғыз оқиғалы, прологы, эпилогы бар драма)

ҚАТЫСУШЫ АДАМДАР:

Б а н у — Пединститут бітірген қыз, кейіннен мұғалім, ана.
Б а..
©  Мұқағали Мақатаев
Қос қарлығаш
Екеуінің де етене ең жақыны, ең құрметтісі Манас туралы ауылға таралған қауесетті ене мен келін бірінен бірі жасырды. "Манас үйленіп алыпты, баласы..
©  Мұқағали Мақатаев
Жыл құстары
Жаз. Тал түс. Тау бөктеріндегі шаңытқан, борпылдақ қара жолмен жиырмалар шамасындағы қыз келе жатыр.

Ол бүгін ұзақ жол жүрді. Тотыққан өңінде қажу..
©  Мұқағали Мақатаев
Жазда жауған қар
"Қырандар, қош болыңдар!" атты поэманың жазылуы жайлы хикая

17-июнь 1972-жыл.

Талды жайлауы. Кеген ауданы.

Таңертең ауырып тұрдым. Көкте..
©  Мұқағали Мақатаев
Әбдіқайым бауырым!
Кеше ғана сенің хатыңды алып, бүгін (13/ХІІ.56-ж.) саған хат жазып отырмын. Алыс болғандықтан ба, хатың Смоленскі мен Алматының арасында көп уақыт..
©  Мұқағали Мақатаев