Шығармалар ✍️

Соңғы бір-екі жылда жасанды интеллект туралы естімеген адам жоқ шығар. Қазір оның көмегімен мәтін жазуға, сурет салуға, есеп шығаруға, тіпті бірнеше минуттың ішінде презентация жасауға болады. Бұрын бір жұмысты орындау үшін бірнеше сағат кетсе, қазір оны бірнеше минутта аяқтауға мүмкіндік бар. Бұл, әрине, технологияның үлкен жетістігі. Бірақ осы мүмкіндіктердің пайдасымен қатар, зияны да бар деген ойдамын.

Қазір мектеп оқушыларының арасында жасанды интеллектіні қолдану қалыпты жағдайға айналып келеді. Кейбіреулер оны жаңа тақырыпты түсіну үшін қолданса, енді біреулер үй тапсырмасын толықтай соған орындатады. Менің ойымша, осы жерден мәселе басталады. Себебі дайын жауапты көшіріп алу өте оңай. Бірақ сол мәтінді өзің оқып, түсініп, ойыңды қоса алмасаң, оның ешқандай пайдасы болмайды.

Мысалы, мұғалім эссе немесе мақала жазуға тапсырма береді. Кейбір оқушылар тапсырманы жасанды интеллектке жазғызып, еш өзгеріссіз өткізе салады. Сырттай қарағанда жұмыс өте жақсы көрінуі мүмкін. Бірақ мұғалім сұрақ қойса немесе сол тақырып бойынша ойын айтуды сұраса, жауап бере алмай қалады. Өйткені ол мәтін өз ойынан шыққан жоқ. Сондықтан технология адамның білімін алмастыра алмайды.

Бірақ жасанды интеллектінің жақсы жақтары да өте көп. Мысалы, түсінбеген тақырыпты қарапайым тілмен түсіндіріп береді. Қажет болса, бірнеше мысал келтіреді. Грамматикалық қателерді түзетуге, мәтінді өңдеуге немесе жаңа идея табуға көмектеседі. Осындай жағдайда ол шынымен де жақсы көмекші бола алады. Ең бастысы – оны орнымен пайдалану.

Тағы бір маңызды мәселе – ақпараттың шынайылығы. Интернеттегі барлық ақпарат дұрыс бола бермейтіні сияқты, жасанды интеллект берген жауаптардың ішінде де қателіктер кездесуі мүмкін. Кейде ол ескірген немесе нақты дәлелденбеген мәліметтерді ұсынады. Сондықтан маңызды жұмыстарды орындағанда ресми дереккөздерге сүйеніп, ақпаратты міндетті түрде тексеру қажет. Бұл әсіресе журналистика саласында өте маңызды. Өйткені журналистің ең басты міндеті – қоғамға нақты әрі шынайы ақпарат жеткізу.

Қазіргі таңда көптеген мамандар болашақта жасанды интеллект көптеген мамандықтарға әсер етеді деп айтып жүр. Кейбір жұмыстар автоматтандырылуы мүмкін. Бірақ қандай технология шықса да, адамның ойлау қабілеті, шығармашылығы, жауапкершілігі мен адамгершілік қасиеттері ешқашан өз маңызын жоғалтпайды. Себебі технология тек құрал ғана. Оны қалай пайдалану адамның өзіне байланысты.

Мен өзім де кейде жасанды интеллектіні пайдаланамын. Бірақ оны дайын жауап алу үшін емес, түсінбеген тақырыпты меңгеру, жоспар құру немесе жаңа идея табу үшін қолдануға тырысамын. Себебі болашақта өз біліміме сенімді болғым келеді. Егер барлық жұмысты технологияға тапсыра берсек, уақыт өте келе өзіміз ізденуді, ойлануды және талдауды ұмытып кетуіміз мүмкін.

Соңғы уақытта кейбір мектептер мен жоғары оқу орындары жасанды интеллектіні қолдануға қатысты арнайы ережелер енгізе бастады. Бұл да бекер емес. Өйткені білім беру жүйесінің басты мақсаты – оқушыға дайын жауап беру емес, оның өздігінен ойлау қабілетін дамыту. Егер әр тапсырманы технология орындаса, онда білімнің сапасы төмендеуі мүмкін.

Қорытындылай келе, жасанды интеллект – бүгінгі заманның ең пайдалы технологияларының бірі. Ол оқу процесін жеңілдетеді, уақытты үнемдейді және жаңа мүмкіндіктер ашады. Алайда оны дұрыс пайдалану әр адамның өз жауапкершілігіне байланысты. Егер біз оны тек көмекші ретінде қолдансақ, үлкен жетістікке жете аламыз. Ал барлық жұмысты соған сеніп тапсыра берсек, өз қабілетімізді дамыту мүмкіндігін жоғалтып алуымыз мүмкін. Сондықтан технология дамыған сайын, адамның да білімі, сыни ойлауы және жауапкершілігі бірге дамуы қажет. Бүгінгі таңда ең маңыздысы – жасанды интеллектіні емес, өз ақылымызды бірінші орынға қою.