АҚШ-тағы Индиана университеті Орталық Еуразияны зерттеу кафедрасының профессоры Уильям Фиерман 40 жыл бойы қазақ және өзбек тілдерін зерттей келе «шала қазақтарды» сынауға болмайды деген тұжырым жасады.

Бұл туралы «Мой городқа» сілтеме жасап, NUR.KZ хабарлады.

«Мен «шала қазақтар» деген ұғымнан хабардармын. Менің бірнеше «шала қазақ» достарым бар. Олар өз тілінде сөйлеуге тырысқан сайын, айналасындағылар саусағын шошайтып, сынға ала бастайды. Олар тығырыққа тірелген. Бір шетінен өз тілдерін үйренгісі келеді, екінші шетінен сол үшін көпшіліктің мазағына қалады. Ал мен, Америкадан келген профессор, қазақша қате сөйлеп бастасам, шала қазақ емес, керісінше, қазақша сайраған адам болып шығамын. Олай болмауы керек», — деп ағынан жарылды Фиерман сұхбатында.

Уильямның ойынша, мұндай «шала қазақтардың» қалыптасуына КСРО кезіндегі саяси қуғын-сүргін мен қазақ тілінің үш рет жазу емлесін ауыстыруы себеп болған.

«Репрессия — орыстандыру саясатының бір бөлігі болды. Бұдан бірінші кезекте....

ҰБТ!
Тітіркентті жүректі!
ҰБТ!
Көңіл байғұс дір етті…
ҰБТ!
Келеді ойға қайдағы…
Кім жеңер?
Білімді, әлде.....

Үш әріпке тіреліп бар тағдырым,
Мен ҰБТ тапсырғам дәл сол бір күн…
Құмалаққа жүгіріп қайран шешем..
Ала таңнан естігем дұғалы үнін

Дәл сол жылы оқу боп бар білгенім,
Түні бойы «тест» жаттап көз ілмедім…
Телміріп тілегенмен.....

Ей, Адамзат, ей, Адамның баласы!
Адамдардың сергек болар санасы
Ұйықтап жатқан ақылыңды оят та,
Ақылға сап бұл мысалға қарашы.

Қол керек пе жатырдағы балаға,
Көз не үшін, онда көре ала ма?
Аяқ, құлақ, ауыз....

Күнді құшқан қас қыран,
Аясында қалқыған
Аспан түсті туым бар
Көк теңіздей шалқыған.
Көкірек жауар.....

Екі жігіт кинотеатрда киноның бастағанын күтіп отыр екен. Бір кезде алдыңғы орынға бір тақырбас жігіт келіп отырыпты. Бірінші жігіт екіншісіне айтыпты:
- Давай 500 теңгеге бәстесейік, сен ана жігіттің басынан шерте алмайсың!
Екінші жігіт сәл ойланып:
- Жарайды келістік.
Екеуі солай бәстесіпті. Бір кезде әлгі жігіт тақырбастың басынан шертіп қалып:
- Ау Бәке қанша ай, қанша жыл....

Екі қазақ орысша білмейтін студент дүкенге нан алуға келіпті. Дүкеншіден сұрайды:
- Нан қаншадан? - деп. Дүкенші қазақша білмейді екен:
- По русский говорите, - депті. Қалай айтуды білмей ары ойланып бері ойланып:
- Хлеб ПОЧЕМУ? - депті. Дүкенші аң-таң:
- Чтобы есть, - депті. Студент.....