Жарық поляризациясы. №3 Зертханалық жұмыс. Жарық поляризациясын бақылау. Физика, 11 сынып, дидактикалық материал.

Зертханалық жұмыс № 3. «Жарықтың поляризациясын бақылау»

 Оқу мақсаты: ОМ: 11.6.1.3 - жарықтың поляризациясын тәжірибеде бақылау

 Жұмыстың мақсаты:

 1. Екі поляроид арқылы өткен жарық интенсивтілігінің олардың бір-біріне бағытталуына тəуелділігін зерттеу.

 2. Шағылудағы жарық поляризациясын бақылау жəне оның шағылдырушы зат материалына жəне түсу бұрышына тəуелділігін анықтау.

Құралдар: (алдына ұсынылған құралдарды оқушылар өздері жазады)

 Жұмыс барысы.

• Берілген құралдармен тізбек құрастыр. Шам қасына поляроидты ұстатқышты орнатыңыз. Бірінші поляроидтан 4-5см қашықтықта екінші поляроид, ал оның артында экран орналасады. (Болған соң мұғалімді немесе лаборантты шақырып тізбектін дұрыстығын тексертіңіз.)

• Пластиналарды оптикалық осьтері беттесетін етіп орналастырып, олар арқылы жарық шоғын жібер және экранда не байқадын, сипатта.

................................................................................................................................................................

................................................................................................................................................................

• Егер пластинаның екіншісіне тимей, біреуін айналдыра бастағанда не байқағанынды түсіңдір.

................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

• Поляроиды горизонталь оське қатысты 90⁰ бұрғанда даққа қатысты не айтуға болады.

................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

• Пластинаның бұру бұрышын арттыра отырып бақыла және 180⁰ -қа жеткенде жарықталыну неліктен максимум болды, түсіңдір.

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

• Шамның қасына саңылауы бар экранды орнатыңыз. Экранның басқа жағынан планшетке орталығында айнасы бар ұстатқыш бекітілген шам орнатыңыз. Экран саңылауынан шыққан жарық айнаның ортасына 50-60⁰ бұрышта түсуі керек. Айнамен шағылған жарық жолында поляроиды бар ұстатқыш орнатыңыз. Поляроид арқылы айнадағы шамның шағылуын горизонтальді оське қатысты айналдыра отырып, айнамен шағылған жарық поляризациясын қарау мүмкіндігін анықтаңыз.
• Айнаны мөлдір пластинамен алмастырыңыз, тəжірибені қайталаңыз жəне жарықты шағылдыратын зат материалы шағылу кезінде жарық поляризациясына əсері туралы қорытынды жасаңыз.

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

• Жарықтың пластинаға түсу бұрышын өзгерте отырып, шағылған жарықтағы поляризация дəрежесі қалай өзгеретіндігін анықтаңыз.
• Зертханалық жұмыс жасау барысында қандай қиындық кездесті және оның жақсарту жолын ұсын.

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Зертханалық жұмысты бағалау критерийлері:

• Оқушы зертханалық жұмыстың мақсатын және қажетті құралдарын дұрыс айқындайды;
• Зертханалық жұмыс барысында бақыланған құбылысты дұрыс анықтайды және сипаттай алады;
• Зертханалық жұмыс жасау барысында кездескен қиындықты анықтайды және оның шешімін дұрыс ұсына алады;