Центрлік симметрия. Осьтік симметрия. Математика, 6 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

6.3С Координаталық жазықтық

Мектеп: Атырау қаласы ХББ НЗМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Шамеденова Л.Х.

Сынып: 6

Қатысқандар саны:

 Қатыспағандар саны:

Центрлік симметрия. Осьтік симметрия

6.3.1.5

осьтік және центрлік симметрия ұғымдарын меңгеру;

6.3.1.6

осьтік немесе центрлік симметриясы болатын фигуралар туралы түсінігі болуы; симметриялық және центрлік-симметриялы фигураларды ажырату;

6.3.2.5

тік бұрышты координаталар жүйесінде координаталар басы және координаталық осьтерге қатысты симметриялы нүктелер мен фигураларды салу;

Оқушыларға:

• осьтік және центрлік симметрия ұғымдарын түсіну;
• түзуге қатысты берілген фигураларға симметриялы фигураларды салуды үйрену;
• нүктеге қатысты берілген фигураларға симметриялы фигураларды салуды үйрену;
• осьтік немесе центрлік симметриясы болатын фигуралар білу;
• симметриялық және центрлік-симметриялы фигураларды ажырату;
• тік бұрышты координаталар жүйесінде координаталар басына қатысты симметриялы нүктелер мен фигураларды салып үйрету;
• тік бұрышты координаталар жүйесінде координаталық осьтерге қатысты симметриялы нүктелер мен фигураларды салып үйрету.

Оқушылар:

• осьтік және центрлік симметрия ұғымдарын біледі;
• түзуге қатысты берілген фигураларға симметриялы фигураларды салады;
• нүктеге қатысты берілген фигураларға симметриялы фигураларды салады;
• осьтік немесе центрлік симметриясы болатын фигуралар біледі;
• симметриялық және центрлік-симметриялы фигураларды ажыратады;
• тік бұрышты координаталар жүйесінде координаталар басына қатысты симметриялы нүктелер мен фигураларды салады;
• тік бұрышты координаталар жүйесінде координаталық осьтерге қатысты симметриялы нүктелер мен фигураларды салады.

Оқушылар

• түзуге немесе нүктеге қатысты берілген функцияларға симметриялы фигураларды салады.

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

• симметрия;
• осьтік симметрия, центрлік симметрия;
• симметрия осі;
• симметрия центрі;
• фигура бейнесі;
• фигураның бастапқы бейнесі.

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

• берілген нүктенің оське қатысты симметриялы нүктесін салу үшін ...;
• берілген нүктенің центрге қатысты симметриялы нүктесін салу үшін ...;
• координаталар басына қатысты симметриялы нүктелердің ... болады;

- абсцисса осіне қатысты симметриялы нүктелердің ... болады.

Құндылықтарды дарыту жеке жұмыс, өз ойымен бөлісу, пікірін көпшілік алдында математикалық тілде жеткізе алу, диалог барысында өзімен бірге басқалардың да пікірін тыңдап, құрметтеу, өзара көмек көрсету сияқты әрекеттер арқылы іске асады.

Осьтік және центрлік симметрия ұғымдарын меңгеру, салып білу арқылы қоршаған ортада кездесетін сызбалардан (суреттерден) алынған ақпараттарды талдау және зерттеу.

Оқушыларды Active Board-тың кең спектрін пайдалануды үйрету, АКТ бойынша дағдыларын дамыту және жетілдіру, симметриялы фигураларды көрсету.

Вертикаль және сыбайлас бұрыштардың анықтамаларын білу; координаталық түзуді кескіндей алу және координаталық түзуде нүктелерді белгілей алу.

 Сабақ барысы

 Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ұйымдастыру кезеңі.

Амандасу

Біріккен оқу ортасын құру

Үй тапсырмасы бойынша түсінбеген сұрақтарды талқылау.

Қайталау сұрақтары

Сөзжұмбақ шешу арқылы өткен тақырыпты сұрау.

ОХ осінің атауы – ОУ осінің атауы- 

Жер қабатының қозғалысын  -Жүрек соғуының графигі-  Ауа-райын бақылау құралы- Нүктенің жазықтықтағы орны-  Жазықтықтың координаталық осьтермен бөлгендегі бөлігі-  Екі шаманың арасындағы тәуелділікті координаталық жазықтықта сызықпен кескіндеу-  Бір- бірімен тік бұрыш жасап қиылысатын екі түзу- 

Жалпы сыныптық жұмыс

№1.

Суреттегі АВС үшбұрышындағы АВ=ВС және ВС=9 см. Осы үшбұрышты k түзуіне қатысты симметриялы көшіргенде ADC үшбұрышы алынған. ABCD фигурасының периметрін табыңдар.

Жауабы: 36 см.

№2.

Ұзындығы 8 см АВ кесіндісін сызып, оның симметрия центрін табыңдар. Симметрия центрі АВ кесіндісін қандай кесінділерге бөледі? Оларды ұзындықтарымен жазыңдар.

Жауабы: АО= ОВ=4 см.

№3.

l және k түзулері ABCD тік төртбұрышының симметрия осьтері. ABCD тік төртбұрышының А төбесінің l симметрия осінен қашықтығы 5 см, ал k симметрия осінен қашықтығы 3 см. ABCD тік төртбұрышының периметрін және ауданын табыңдар.

Жауабы: P = 32 см, S = 60 см².

№4.

ABCD квадратын қабырғасын 4 см етіп сызып алып, оның D төбесіне қатысты симметриялы квадрат салыңдар.

Дескриптор: Білім алушы:

• k түзуіне қатысты симметриялы үшбұрышты салады;
• шыққан фигураның периметрін табады;
• кесіндінің симметрия центрін дұрыс табады, бөліктерінің ұзындығын дұрыс есептейді;
• берілген шамаларды дұрыс анықтап, ABCD тік төртбұрышының периметрін және ауданын табады;
• D төбесіне қатысты симметриялы квадратты дұрыс салады.

Алдын ала ұсынылған дескриптор бойынша өзін – өзі бағалауды ұйымдастырыңыз.

Бөлім бойынша жиынтық (ББЖ) бағалау тапсырмалары:

Тапсырма

1. Төмендегі шарттарға байланысты мысалдар келтіріңіз. Егер фигуралар:

а) центрлік симметриясы бар, бірақ осьтік симметриясы жоқ;

b) осьтік симметриясы бар, бірақ центрлік симметриясы жоқ;

c) центрлік және осьтік симметриясы бар.

2. Координаталық жазықтықта ABCD төртбұрыш төбелері сәйкесінше (– 2; 2), (5; 3), (5; – 5), (– 1; – 7) нүктелерінде жатыр.

a) ВС қабырғасы абсцисса осімен;

b) АВ қабырғасы ордината осімен;

c) АС кесіндісінің ордината осімен;

қай нүктеде қиылысатынын жазыңыз.

3. M(–3; –4), N(–2; –5) және Р(–6; –6) нүктелері берілген. МNР үшбұрышын салыңыз:

а) МNР үшбұрышына абсцисса осіне карағанда симметриялы;

b) МNР үшбұрышына ордината осіне карағанда симметриялы;

c)МNР үшбұрышына координаталар басына карағанда симметриялы болатындай үшбұрыштар салыңыз.

Сабақты қорытындылау.

Оқушылардың бүгінгі сабақ барысында алған әсерлерін тыңдау.

Үй жұмысы

Практикалық тапсырма

Тапсырма координаталық жазықтықта берілген нүктелерді белгілеу. Координаталық жазықтықта берілген А(0;7), В(–0,5;4,5),С(–1;6), D(-2;7), Е(-3;7), F(-5;6), G(-6;5), H(-6;3), J(-5;2), K(-3;2), L(-2;3),

M(-2;4), N(-2.5;5), O(-3.5;5), P(-4;4.5), Q(-4;4), R(-3;4), S(-3.5;3), T(4.5;3), U(-5;3.5), V(-5;5), W(-3;6), X(-2;6), Y(-1;4), Z(-1;2), I(-3;1), A₁(-5;1), B₁(-7;0) нүктелерді белгілеп, нүктелерді қосатын сызықтар бізге «қошқар мүйіз» оюын береді Бұл нүктелер жиынтығы есеп бойынша координата жазықтығының ІІ ширегінде орналасады.

Рефлексия

 Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

 Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

 Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы.

Сабақ үрдісінде ұсынылған тапсырмалар біртіндеп күрделендіріліп ұсынылады.

Жалпы сыныптық жұмыста өзін өзі бағалау, мұғалімнің бағалауы.

Оқушы шаршамас үшін сергіту мақсатында кроссворд толтыру.