Осьтік және центрлік симметрия. Математика, 6 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 6.3С Координаталық жазықтық

Мектеп: Орал қаласындағы физика-математика бағытындағы Назарбаев зияткерлік мектебі, Тараз қаласындағы физика-математика бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Есекенова Г.Т., Каражигитова К.Е.

Сынып: 6

Қатысқандар саны:

Сабақ тақырыбы

Осьтік және центрлік симметрия .

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары(оқу бағдарламасына сілтеме)

6.3.1.5 осьтік және центрлік симметрия ұғымын меңгеру.

Сабақ мақсаты

Оқушылар:

•осьтік және центрлік симметрия ұғымын меңгереді.

Бағалау критерийлері

Оқушы:

• нүктеге және түзуге қарағанда симметриялы фигураларды салу алгоритмін тұжырымдай алады;
• түзуге және нүктеге қатысты симметриялы фигураларды салады.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

• осьтік және центрлік симметрия ұғымын түсіндіреді;
• фигуралардың осьтік және центрлік симметрияларын анықтауды негіздейді і;
• тузуге және нүктеге қатысты симметриялы фигураларды салуды түсіндіреді;
• бөлімнің пәндік лексикасы мен терминологиясын қолданады

Пәнге тән лексика мен терминология:

• нүкте, түзу, фигура, симметрия, ось, центр;
• осьтік симметрия, центрлік симметрия;

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

• осьтік симметрия дегеніміз ... ;
• центрлік симметрия дегеніміз ... ;
• нүктелер арасындағы қашықтық сақталады;
• … әртүрлі жақтарында;
• түзуге перпендикуляр...;
• берілген фигураның осі ...;
• тузуге қатысты симметриялы фигураларды салу үшін .... ;
• нүктеге қатысты симметриялы фигураларды салу үшін .... ;

Құндылықтарды дарыту

Логикалық ойлау қабілетін, математикалық тілде сөйлеу мәдениетін дамыту. Есте сақтау, салыстыру және елестету қабілеттерін дамыту. Өз бетінше жұмыстануға баулу. Оқушылардың бойына жауапкершілік, мақсаттылықты дамыту. Өзінің біліміне сыни көзбен қарап, ашықтыққа тәрбиелеу. Ынтымақтаса жұмыс жасау дағдысын қалыптастыру.

Пәнаралық байланыстар

Симметрия ұғымы адам шығармашылығының көпғасырлық тарихымен тығыз байланысты. Симметрия физика мен математикада, химия мен биологияда, техника және архитектурада, поэзия мен музыкада маңызды роль атқарады. Симметрияның ең қарапайым түрі – түзуге қатысты симметрия.

Бастапқы білім

Координаталық жазықтық, координаталары бойынша нүктені координаталық жазықтықта салады және координаталық жазықтықта нүктенің координаталарын таба алады.

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

1.Ұйымдастыру бөлімі:

• • Оқушылармен амандасу.
  • Сабаққа дайындықты қалыптастыру.

2.Үй тапсырмасын тексеру, сұрау.

• • Қайталау сұрақтары:
• Координаталар жүйесі дегеніміз не?
• Координаталық жазықтықта нүктенің координаталары қалай аталалы?
• Координаталары бойынша нүктенің координаталық жазықтықтағы орны қалай анықталады?

3.Білімді өзектендіру:

Тапсырма 1.

Қолдарыңыздағы суреттер тобын қалайда бір қасиетпен біріктіріңіздер.

Әрбір топтастырған суреттеріңіз қандай қасиетпен біріктіргеніңізді ойластырып, түсіндіріңіздер.

Мақсаты: Проблемалық ситуацияны құру, алдын-ала жұмыс істеудегі қиындықтарды реттеуді қамтамасыз ету.

Мұғалім қызметі: оқушыларды топқа бөлу үшін оқушыларға центрлік симметриялы, осьтік симметриялы және симметриясы жоқ суреттер тобын таратады;

тапсырма шартын түсіндіреді; таныстырылым арқылы

симметрия ұғымы туралы баяндайды; оқушыларға бағыттаушы сұрақтар қою арқылы бағдар береді.

Оқушы қызметі: мұғалім баяндауын тыңдайды, ойланады және сұраққа жауап береді; симметрия түрлерінің болу мүмкіндігін қарастырады, болжамдар жасайды; гипотезаларын ұсынады, өз пікірін білдіріп, негіздейді, басқалардың пікірін тыңдап, ортақ шешімге келеді.

Олар қорытынды жасайды: 1 топқа центрлік симметриялы, 2-ші симметриясыз, 3-ші сол және оң жақ бөліктері тең, түзуге қарағанда симметриялы фигуралар топтастырады.

Бүгінгі сабақ тақырыбы, мақсаты мен бағалау критерийлерін қалай тұжырымдай аласыздар?

Мақсаты: Сабақ тақырыбы, мақсаты мен бағалау критерийлерін тұжырымдап айта алу.

Мұғалім қызметі: сабақ тақырыбы, мақсаты мен бағалау критерийлерін оқушылардың өздері тұжырымдауға сұрақтар қою арқылы итермелеу.

Сабақтың тақырыбы: Осьтік және центрлік симметрия ұғымы.

Сабақтың оқу мақсаты: осьтік және центрлік симметрия ұғымын меңгереді.

Бағалау критерийлері:

• нүктеге және түзуге қарағанда симметриялы фигураларды салу алгоритмін тұжырымдай алады;
• тузуге және нүктеге қатысты симметриялы фигураларды салады.

Оқушы қызметі: Сабақ тақырыбын, мақсаты мен бағалау критерийлерін талқылап, тұжырымдайды, дәптерлеріне сабақ тақырыбын жазады.

Қосымша 1.

Топтық жұмыс.

Тапсырма 2.

Парақ бетіне а түзуін сызып, оның бойымен парақты бүктеңдер.

Бүктелген парақтың сыртқы бетіне қандай да бір өрнектің жартысының суретін салыңдар. Қағаздағы салынған суретті қайшымен қиып алыңдар. Қағаздың бүктеуін жазыңдар.

Сонда қандай сурет алынды?

Алынған суретті салыстырыңдар?

Әр топ өз қорытындыларымен бөліседі.

Қорытынды: Егер түзу бойымен бүктегенде жазықтықтағы екі фигура бір-бірімен беттесетін болса, ондай фигуралар түзуге қатысты симметриялы фигуралар деп аталады. Симметриялы фигуралар өзара тең болады.

Тапсырма 3.

Нұсқау бойынша О нүктесіне қатысты симметриялы болатындай етіп, кесіндісін кесіндісіне бейнелеңіз, егер О нүктесі кесіндіден тыс орналасса.

Салу алгоритмі (нұсқау).

• Кез келген кесіндісін салыңыз.
• Осы кесіндіден тыс орналасқан О нүктесін белгілеңіз.
• О нүктесіне қатысты симметриялы болатындай етіп, А нүктесін А₁ нүктесіне бейнелеңіз.
• ОА түзуін жүргізіңіз
• ОА кесіндісін өлшеңіз
• ОА кесіндісіне тең болатын осы түзуден ОА₁ кесіндісін алыңыз. А және А₁ нүктелері О нүктесінің екі жағында орналасуы тиіс.
• Дәл осылай О нүктесіне қатысты симметриялы болатындай В нүктесін В₁ нүктелеріне бейнелеңіз.
• нүктелерін қосыңыз.
• Кесінді қалай өзгерді? және АВ кесіндісі туралы сәйкес қорытынды жасаңыз.

Мақсаты: кесіндісін кесіндісіне центрлік симметрияда бейнелей алу. Фигураның центрлік симметрияда бейнелеуді білу және түсіну.

Мұғалім қызметі: оқушылардың нүктеге қатысты симметриялы фигураларды салуын бақылау және қажеттілігіне қарай сұрақтар арқылы жетелейді; таныстырылым арқылы берілген фигураларды оське және центрге қарағанда симметрияны салу жолдарын көрсетеді.

Оқушы қызметі: салу алгоритмі (нұсқау) бойынша кесіндісіне центрлік симметриялы кесіндісін салады; өзара талқылап, фигуралардың центрлік симметриялы фигураларын салуды тұжырымдайды.

Бағалау критерийі:

• танымдық(ұғымды талдай алады, байланыс орнату, логикалық тізбекті құру);
• коммуникативті (диалог жүргізе біледі, ынтымақтастықта әр түрлі пікірлерді ескеріп, оз ойын негіздейді және айта алады);
• жеке (сыни ойлайды);
• реттеу (өзін-өзі бағалау қабілеті).

Тапсырма 4.

l түзуіне қатысты симметриялы болатындай етіп, кесіндісін кесіндісіне бейнелеңіз, егер l түзуі кесіндіден тыс орналасса.

Кесінді қалай өзгерді? және АВ кесіндісі туралы сәйкес қорытынды жасаңыз.

Мақсаты: кесіндісін кесіндісіне осьтік симметрияда бейнелей алу.

Фигураның осьтік симметрияда бейнелеуді білу және түсіну.

Мұғалім қызметі: оқушылардың түзуге қатысты симметриялы фигураларды салуын бақылау және қажеттілігіне қарай сұрақтар арқылы жетелеу.

Оқушы қызметі: кесіндісіне осьтік симметриялы кесіндісін салады; өзара талқылап, фигуралардың осьтік симметриялы фигураларын салуды тұжырымдайды

Тапсырма 5.

АВС үшбұрышына осьтік және центрлік симметриялы үшбұрышын салыңыздар және салу алгоритмін құрыңыздар.

Бағалау критерийі:

• танымдық(ұғымды талдай алады, байланыс орнату, логикалық тізбекті құру);
• коммуникативті (диалог жүргізе біледі, ынтымақтастықта әр түрлі пікірлерді ескеріп, оз ойын негіздейді және айта алады);
• жеке (сыни ойлайды);
• реттеу (өзін-өзі бағалау қабілеті).

Қосымша 2.

https://www.you

tube.com/watch

?v=fbJEG_klEvg

Қосымша 3.

Bilimland.kz

Математика -6

Т.А.Алдамұратова,

Т.С.Байшоланов, «Атамұра» 2011

Қосымша 4.

.

Сабақ барысындағы оқушылардың берген жауаптарына қарай бағалау жасап, сабақ қорытындыланады.

Бағалау:

Рефлексия.

• осьтік симметрия ұғымын ...., ол фигураның ... қатысты ......;
• центрлік симметрия ұғымын ...., ол фигураның ... қатысты......;
• фигуралардың ... симметрияларын ... сала ... ;
• ... қатысты симметриялы ..... сала .... ;
• координаталық жазықтықта .... симметриялы фигураларды сала ......;

Үйге тапсырма:

Шығармашылық тапсырма: «Осьтік және центрлік симметрия» тақырыбына суреттер аппликациясын жасау

Қосымша 5.

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы.

АКТ-мен байланыстар

Оқушыларға ашық сипаттағы тапсырма ұсынылады оқушылар әр түрлі шешімдер ұсынуы мүмкін. Кейбір оқушылар тапсырманы өздері орындайды, ал кейбір оқушыларға тапсырманы орындау барысында жан-жақты әрі нақты көмек көрсетіледі. Барлық оқушыларға бағытталған нұсқау бере отырып, олардың әрқайсысының өздерінен не күтетіндігін түсінгендеріне көз жеткізіледі.

Оқушылардың көңіл-күйлерін бақылау. Оқушылардың дұрыс отыруы қадағаланады