Жаңа тақырыпты меңгеру. Математика, 6 сынып, қосымша материал.

Қосымша 1.

«Ой қозғау» - «Сиқырлы қалам» стратегиясы бойынша жүзеге асырылады:

 1. Екі теріс санды қосу ережесін  тұжырымдаңыз.

 2. Таңбалары әр түрлі сандарды қосу ережесін  тұжырымдаңыз.

 3. Қарама-қарсы екі санның қосындысы неге тең?

 4. Таңбалары бірдей екі санның көбейтіндісі  қалай табылады?

 5. Таңбалары әртүрлі екі санның көбейтіндісі қалай табылады?

 6. Жақша алдында«+» таңбасы болса, жақша қалай ашылады?

 7. Жақша алдында «-» таңбасы болса, жақша қалай ашылады?

 8. Көбейтудің үлестірімділік қасиеті қандай?

 9. Ортақ көбейткішті жақша сыртына шығару дегеніміз не?

Қосымша 2.

Пәнге тән лексика мен терминология:

Өрнек/өрнектер – выражение/выражения – expression/expressions

Қосылғыш – слагаемое - summand

Ұқсас қосылғыштар – подобные слагаемые - similar summands

Қарама-қарсы – противоположный - opposite

Қасиеті – свойство – property

Коэффициент – коэффициент – coefficient

Бос мүше – свободный член - free term

Қосымша 3.

 «Семантикалық карта» әдісі

 Жауабы:

Қосымша 4.

Ұқсас қосылғыштар, коэффициент.

 I топ.

Көбейтудің үлестірімділік қасиетін қолданып, әріп бөліктері бірдей қосылғыштардан құралған алгебралық қосындыны ықшамдауға болады.

 №1. Мысал.

  алгебралық қосындысы берілген.

  қосылғыштарының әріп бөліктері бірдей.

 АНЫҚТАМА. Әріп бөліктері бірдей қосылғыштарды ұқсас қосылғыштар деп атайды.

Тең қосылғыштар да ұқсас қосылғыштар болып табылады.

 II топ.

 №2. Мысал.

 Ұқсас қосылғыштары бар алгебралық қосындысын ықшамдайық.

Көбейтудің үлестірімділік қасиетін қолданып, ұқсас қосылғыштардың ортақ әріп бөлігін жақша сыртына шығарып жазайық: .

Мұндағы: - алғашқы өрнек,

- ортақ әріп көбейткіш,

- өрнектің ықшамдалған түрі.

Берілген алгебралық қосындыны ұқсас қосылғыштарды біріктіріп ықшамдадық.

III топ.

№3. Мысал.

алгебралық қосындысын қарастырайық.

Мұнда әріп қосылғыштардан бөлек, -2 саны (қосылғышы) бар. Бұл бос мүше, ал әріп қосылғыштардағы z әрпі айнымалы болып табылады.

Көбейтудің үлестірімділік қасиетін қолданып, ұқсас қосылғыштардың ортақ әріп бөлігін жақша сыртына шығарып жазайық:

Мұндағы: - алғашқы өрнек,

- өрнектің ықшамдалған түрі,

- ортақ әріп көбейткіш, айнымалы,

- бос мүше.

Қосымша 5.

Сергіту сәті: «Логикалық тапсырма».

Ауданы басқаларынан өзгеше фигураны табыңыз.

(Жауабы: D).

Қосымша 6.

Жұппен жұмыс.

№1. Жақшаларды ашып, a айнымалысына қатысты ұқсас қосылғыштарды бір бағанға,

 b айнымалысына қатысты ұқсас қосылғыштарды екінші бағанға теріп жазыңыз.

 а) .

№764. өрнегі берілген.

 a) ұқсас қосылғыштарын жазыңыз;

 ә) берілген өрнекті ықшамдаңыз;

 б) коэффициентін жазыңыз;

 в) бос мүшесін жазыңыз;

 г) болғандағы ықшамдалған өрнектің мәнін табыңыз.

№783. Упростите выражение, напишите коэффициент и свободный член:

 1) ;3) ;5) .

№787. (Есепті шығарудың алгебралық өрнегін құрастырып, оның мәнін табыңыз).

Кітап сөресіндегі кітаптар үш қатарға орналастырылған. Бірінші қатарда n кітап бар. Бірінші қатардағыдан екінші қатардағы кітаптар 1,2 есе артық, ал үшінші қатардағы кітаптар 1,3 есе артық. Кітап сөресінің үш қатарында неше кітап бар? Мұндағы . (Жауабы: 70 кітап).

№790. Өрнекті ықшамдап, коэффициент пен бос мүшені жазыңыз:

 3) ; 6) .

№815. Амина дәмханаға кіріп, сүтті коктейль алғысы келді. Ол сатушыдан коктейльдің бағасын сұрағанда, оған: «2 тәтті тоқаш пен 3 коктейль 840 тг, ал 3 тәтті тоқаш пен 2 коктейль 880 тг тұрады», - деп жауап берді. 1 коктейль қанша тұрады?

(Жауабы: 152 тг)

Қосымша 7.

Қалыптастырушы бағалау жұмысы.

Қосымша 8.

Рефлексия: «Жетістік баспалдағы».

Оқушылар «Жетістік баспалдағы» бойынша, өздерінің қай сатыда екендерін анықтайды.

Қосымша 9. Үйге тапсырма:

№1. Жақшаларды ашып, a айнымалысына қатысты ұқсас қосылғыштарды бір бағанға,

 b айнымалысына қатысты ұқсас қосылғыштарды екінші бағанға теріп жазыңыз.

 ә) .

№793. Упростите выражение, найдите его значение:

 1) , при ;

 3) , при .

№811. Болат 7 тізбектес натурал сан ойлады. Ол ойлаған сандарының алтауын өзара қосқанда, 544 шықты. Болат қай санды қосындыға алған жоқ?

(Жауабы: 93)

№790. Упростите выражение, напишите коэффициент и свободный член:

 1) ; 4) .