Қазақстанның силикат өнеркәсібі. Химия, 10 сынып, презентация.
Қазақстанның силикат өнеркәсібі
Оқу мақсаты:
10.2.3.11 шыны және цемент өндіру процесі мен олардың қолданылуын сипаттайды
Бағалау критерийлері
Білім алушы мақсатқа жетеді, егер:
әртүрлі шыны түрлерін өндіру үдерісін біледі және сипаттайды;
цемент өндіру процесін біледі және сипаттайды;
шыны және цементтің қолданылу аймағын сипаттайды;
Қазақстанда шыны және цемент өндіретін негізгі өндірістік орталықтарды біледі.
Силикат өнеркәсібі
Фарфор
Ең асыл керамика.
Бұл өнім жоғары беріктігімен, жұқалығымен, мөлдірлігімен, төзімділігімен, суреттердің жарықтығымен ерекшеленеді.
Фарфор – қытай өнертабысы.
Фарфордан жасалған алғашқы бұйымдар VII ғасырға жатады.
Орта ғасырларда қытайлық шеберлер бүкіл әлемге танымал фарфорлы шамдар жасады, олардың ішінде өрт жанып тұрған болса жарқырайды.
Кірпіштің түрлері
Қызыл саз кірпіш
Кірпіштің қызыл түсті болу себебін қандай?
Кірпіштің түрлері
Шұңқыр кірпіш, яғни, белгілі бір пішіндегі қуыста болады.
Мұндай кірпіш өзінің жылуоқшаулағыш қасиетін жоғалтпай, тұрғын үйдің массасын 30-40%-ға дейін төмендете алады.
Кірпіштің түрлері
Силикатты кірпіш Оған шикізат – әк және кварц құмы.
Бұл кірпіштің аязға төзімділігі аз, ұзақ мерзімді жоғары температураға шыдамсыз.
Ғимараттың үстіңгі бөлігін салу үшін қабырға материалы ретінде қолданылады.
Цемент
Цемент өндірісі
Шикізат: әктас (CaCO3),
саз (Al2O32SiO22H2O).
Өңдеу химиясы (күйдіру):
Al2O32SiO22H2O=Al2O32SiO2 + 2H2O
СаСО3 = CaО + CO2
СаО + Al2O32SiO2 = CaОAl2O32SiO2
Технология: түтік пештерінде күйдіру.
Портландцемент
https://www.youtube.com/watch?v=zG96cqQtlYg
Шыны
Пою перед Тобой в восторге похвалу
Не камням дорогим, ни злату, но стеклуМ.В. Ломоносов
Алыну тарихы
Шыны ерте заманнан белгілі. Шын мәнінде, б.з.д. IV мыңжылдықтың өзінде кейбір шығыс елдері шыны жасауды білген. Өнертапқыштың, яғни шынын ашқан адам аты, әрине, белгісіз.
мозаика
витраждар
Шыны түрлері
Терезе, бөтелке:
Na2O СaO 6SiO2
Түсті Na2O СaO 6SiO2 + қоспалар:
Cr2O3 – изумруд-жасыл түсті
Fe2O3 – жасыл түсті
CoO – көк түсті
MnO2 – күлгін түсті
Шыны түрлері
Химиялық К2O СaO 6SiO2
Кварцты SiO2
Хрусталь К2O PbO 6SiO2
Шыны өндірісі
Құрамы: Na2O СaO 6SiO2
Шикізат: кальций қосылған сода (Na2CO3),
кварц (SiO2),
әктас (CaCO3).
Өңдеу химиясы:
CaCO3 + SiO2 = CaSiO3 + CO2
Na2CO3 + SiO2 = Na2SiO3 + CO2
CaSiO3 + Na2SiO3 + 4SiO2 = Na2OСaO6SiO2
Шынының алынуы
https://www.youtube.com/watch?v=SqsnCjXcLXA
Шыны үрлегіштер
https://www.youtube.com/watch?v=dtxrtKd-Vao
Силикат өнеркәсібінің кері әсері
SiO2 бар ең кішкентай шаңмен дем алу қауіпті кәсіптік ауру, силикозға алып келеді.
Процесстер жоғары температурада жүреді.
Ыдырау өнімдерінің және шаңдардың атмосфераға кері әсері.
Өкпенің қатерлі ісігі
Өкпенің силикозы
Топтық жұмыс
Шынының бір түрін жоспар бойынша сипаттаңыз:
шикізат,
Өндірістің негізгі сатылары,
Негізгі химиялық үрдістер,
Шынының ерекшеліктері.
Шыны және цемент сипаттамалары
Берілген сабақтың тапсырмаларын орындаңыздар.
https://bilimland.kz/kk/subject/ximiya/9-synyp/kremnij-zhane-onyng-qosylystary-silikattar-qazaqstandahy-silikat-onerkasibi
1). Сабақ материалын білу.
2). Тапсырмаларды орындау:
Тапсырма № 1 6,1 кг натрий силикатын алу үшін қанша грамм кремний оксиді қажет, егер құрамында 0,2% қоспа болатын болса?
Тапсырма № 2 1 т шыны алу үшін қанша шикізат қажет?
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter
Қарап көріңіз 👇
Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру
Соңғы жаңалықтар:
» Утиль алым мөлшерлемесі өзгермейтін болды
» Жоғары оқу орындарына құжат қабылдау қашан басталады?
» Қазақстандағы білім беру деңгейі 10 жыл ішінде қалай өзгерді?