Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі. Бүйрек трансплантациясы және диализ. Бүйрек трансплантациясы мен диализдің артықшылықтары мен кемшіліктері. Биология, 10 сынып, дидактикалық материал.

Бүйрек несеп шығаруды және қаннан улы заттар мен басқа өнімдерді сүзу сияқты жұмысын атқара алмайтын кезде, пациентке бүйрек диализі деп аталатын жасанды сүзу процесін өтуі керек. Гемодиализ және перитонеалды диализ - бұл пациентке бүйрек диализі қажет болған кезде қолданатын екі әдіс, бірақ барлық пациенттер бұл процедураларды өте алмайды. Бүйректің диализі пациенттің өмірін сақтап қалса да, оның өз кемшіліктері бар. Осылайша, осы мақалада жоғарыда аталған диализ түрлеріне қатысты бүйрек диализінің артықшылықтары мен кемшіліктері талқыланады.

Гемодиализ:оның артықшылықтары мен кемшіліктері

Гемодиализ - пациенттің алынған қанын сүзгілеу үшін аппарат қолданылатын және сүзгіден өткізілген қаның, адамның қан ағысына қайта енгізетін процесі. Бұл қанды сүзудің тиімді тәсілі және тұтастай алғанда, перитонеалды диализге қарағанда аз жиілікті қажет етеді. Осылайша, диализдің осы түрін өтетін пациент апта сайын диализдің үш сеансын қажет етуі мүмкін, бірақ әрбір диализ 4 сағатқа созылады. Диализ орындалғанда, пациент қозғала алмайды және диализдік аппараттың жанында орналасқан төсекпен шектеледі. Жалпы алғанда, гемодиализге ұшыраған пациент адамның перитонеалды диализге ұшырағаннан гөрі калий мен фосфорды азайтатын қатаң диеталық жоспарды сақтауға тура келеді. Бірақ та, гемодиализ салыстырмалы түрде ауыр процесс болса да, ол пациентке, денсаулық сақтау тобына қол жеткізуге мүмкіндік береді, себебі бүкіл диализді процесс медициналық мекемеде, жақсы жабдықпен және персоналмен жүзеге асырылады.

Ұзақ мерзімді диализді қабылдаған адамды қарастырған кезде оларда депрессия сияқты бұзылулар даму мүмкін, және кез келген уақытта дененің кіргізу жерлерде инфекциялардың даму қаупі бар. Сонымен қатар, бұл пациенттерде диализден кейін қан қысымының төмендеуі де дамуы мүмкін.

Перитонеалды диализ: оның артықшылықтары мен кемшіліктері

Басқа жағынан перитонеалды диализ, пациентке гемодиализбен айналысатын адамға қарағанда белсенді өмір салтын жүргізуге мүмкіндік береді, себебі ол адамның медициналық орталыққа баруын және диализ аяқталғанға дейін бір жерде болуын талап етпейді. Керісінше, перитонеалды диализ баяу және үзіліссіз процесс ретінде жұмыс істейді және сүзгіш машинаны пайдаланудың орнына құрсақ қуысын сүзгі ретінде пайдаланады . Бұл шара пациенттің диализ процесін бақылауға мүмкіндік береді және гемодиализге арналған диализ кестесіне қарағанда жоспарлау әлдеқайда икемді болады. Бірақ, перитонеалды диализді күніне бірнеше рет орындау қажет, ал кейбір жағдайларда диализ түнде сыртқы аспапқа бекітілген автоматтандырылған процесс ретінде жүзеге асырылуы керек.

Диализді бақылау пациентке көбірек еркіндік берсе де, ол жұқпалы аурулардың қаупін арттырады, сондай-ақ қателіктерін өңдей алмауын арттырады. Сонымен қатар, перитонеальді диализ фильтратты ағызу үшін сыртқы катетерді енгізуді талап етеді, соның нәтижесінде пациенттің денесінің пішіні бұзылады. Сонымен қатар, перитонеалды диализді өтетін пациенттерде басқа ауруларға әкелетін холестериннің жинақталуы және салмақтың арттыруы пайда болады. Дегенмен, қанның сүзілуінің баяу және жалғастырылған процесі жүрекке аз қысым жасайды, сондықтан перитонеалды диализ жүрек функциясы әлсіз адамдар үшін қолданылуы мүмкін.

Әрбір диализ әдісіне қатысты артықшылықтар мен кемшіліктер бар болса да, ол бүйрек аурулары бар адамның өмірін сақтап қалады және осындай жағдайда қол жетімді жалғыз балама болуы мүмкін.

Бүйрек трансплантациясыБүйрек жеткіліксіздігінің басқа шешіміне бүйрек трансплантациясы жатады. Бұл үшін денсаулығы жақсы донор берген бүйректің алмасуы қажет. Бүйректі алатын науқас реципиент болып табылады, ал бүйрегі олардың бел тұсындағы қалыпты қан тамырларына бекітіледі. Ол толық жұмыс істесе - жұмыс аяқталды деп саналады.

Өкінішке орай, ол әрқашан бұлай емес. Бір мәселе келесінің негізінде жатыр – рецепиентке берілетін бүйрек бастапқыда оның ішінде болмаған, сондықтан жаңа мүшенің бетіндегі антигендер пациенттің антигендерінен өзгеше болады. Әрине, рецепиенттің иммундық жүйесі жаңа бүйректі қабылдамауы мәселесі пайда болады, яғни сіздің денеңіз оны бұзады. Трансплантация кезінде мұндай нәрсенің алдын алу үшін барлық жағдай жасалынады, бірақ бұл әрқашан қауіпті.

Қабылданбау қаупін барынша азайту үшін жасауға болатын белгілі бір нәрселер бар. Негізгі әдіс рецепиентке ұлпа жағынан ұқсас мысалы, қанның тобына қарап донордан бүйрек алу болып табылады. Бұл, оларда бірдей антигендер болатынын білдіреді. Тағы бір алаңдаушылық тудыратын әдіс иммунодепрессанттарды ішу. Бұл препараттарды рецепиенттер қалған өмір бойына қабылдау қажет, олар адамның иммундық жүйесін - басады (тоқтатады). Алайда, бұл препараттар жақсарған сайын, ұлпаның типін сәйкестендіру қажеттілігі маңыздылығы азаяды.

Бүйрек трансплантациясының кемшілігі олардың тұрақты емес екендігінде. Алынған бүйрек мәңгілік бойы жұмыс істеймейді, іс жүзінде оның жұмысы істеп тоқтағанға дейін шамамен тоғыз жылға жуық уақытқа созылады, бұл жағдайда пациент басқа бүйрек табылғанша және басқа трансплантациялау операциясы болғанша ауруханада диализге оралу керек.

Трансплантацияның, диализдік машиналармен салыстырғанда қолайлы екендігінің себебі бүйректі трансплантацияланғаннан кейін, сіз қалыпты өмір сүруіңізге және бұл туралы алаңдамай жүруге болады - сіз қалаған нәрсеңізді жей аласыз және тұрақты диализге қатысуға тура келмейді. Бірақ, бұның кемшілігі бүйректі қабылдамау - сіздің иммундық жүйеңіз бүйректі қабылдамаған жағдайда, сізге өмір бойы дәрі қабылдауға тура келеді. Диализді таңдаудың себебі, ол әлдеқайда оңай қол жетімді. Бүйрек алушыларының күту тізімдері бірнеше жыл бойына жалғасуы мүмкін Бүйрек трансплантациясымен байланысты негізгі проблемалардың бірі сәйкес донорды табудың қиын болуы.