Өздік индукция құбылысы. Есептер шығару. Физика, 10 сынып, презентация.

Сабақ тақырыбы:

Өздік индукция құбылысы

Оқу мақсаты

10.4.5.2 - электромагниттік индукция заңын есептер шығаруда қолдану

Бағалау критерийлері:

Формуланы түрлендіріп, дұрыс есептеулер жүргізеді.

Фарадей заңын есептер шығаруда қолдана алады.

Өздік индукция құбылысын түсінеді

Электромагниттік индукция заңы мен өздік индукция құбылысын есеп шығаруда байланыстыра алады

Демонстрация 1.

Екі бірдей шамды параллель жалғап, ток көзіне, біреуін реостат арқылы, екіншісін катушка арқылы қосамыз. Катушкаға өзекше енгіземіз.

Не себепті екінші шам біріншісінен кейін жанады?

Демонстрация 2.

Катушкасы бар тізбекке параллель кері бағытта жарық диодын қосады

Не себепті тізбекті ажыратқан кезде жарық диоды жанады?

https://bilimland.kz/kk/courses/physics-kk/ehlektrodinamika/ehlektromagnittik-indukcziya/lesson/ozdik-indukcziya

Өздік

индукция құбылысы

Кілтті қосқан кезде бірінші шам жанады, ал екінші шам бастапқыда жанбай тұрады.

Кілтті қосқан кезде ток артады.

Өзгеретін ток өзгеретін магнит өрісін тудырады.

Өзгеретін магнит өрісі индукциялық токты тудырады.

Энергия сақталу заңы бойынша индукциялық ток сыртқы токты арттырмауға тырысады.

Ток тұрақты болған кезде магнит өрісі де тұрақты болады.

Екі шам бірқалыпты жанып тұрады.

Кілтті ажыратқан кезде ток азаяды.

Астынғы шам сөнеді, ал үстінгі шам біраз уақыт жанып тұрады.

Кілтті ажыратқан кезде ток азаяды.

Өзгеретін ток өзгеретін магнит өрісін тудырады.

Өзгеретін магнит өрісі индукциялық токты тудырады.

Энергия сақталу заңы бойынша индукциялық ток сыртқы токты кемітпеуге тырысады, яғни, сыртқы токпен бағыттас болады.

Өздік индукция

Өткізгіште ток күшінің өзгерісі нәтижесінде индукцияның ЭҚК пайда болуы өздік индукция деп аталады.

Тізбекті тұйықтағанда

2-ші шам кеш жанады

2.

3.

(Ленц ережесі)

Тізбекті ажыратқанда

2-ші шам жарқырайды

2.

3.

(Ленц ережесі)

ӨЗДІК ИНДУКЦИЯ

Өздік индукция – өткізгіш контурда ток күшінің өзгерісі кезінде индукция ЭҚК –інің пайда болуы.

Индуктивтік – электр тізбегінің магниттік қасиеттерін сипаттайтын оң скалярлық физикалық шама. Контурдың индуктивтігі тізбектен бірлік ток өткендегі контурмен ілініскен магниттік ағынға тең болады:

өлшем бірлігі (Гн)

Контурдың индуктивтілігі

Контурдағы магнит ағыны контурдың ток күшіне тура пропорционал:

Ф = LI.

Пропорционалдық коэфициент L ток күші I в контурдағы магнит ағыны Ф, осы ток арқылы туатын, индуктивтілік деп аталады.

Индуктивтілік өткізгіштің ауданына, формасына, ортаның магниттік қасиетіне байланысты.

Индуктивтіліктің өлшем бірлігі СИ жүйесінде генри (Гн):1 Гн = 1 Вб/1 А.

Электромагниттік индукция заңын пайдаланып:

И Н Д У К Т И В ТІЛІК

Практикум Есептер шығару

Қалыптастырушы бағалау

Оқу мақсаты

10.4.5.2 - электромагниттік индукция заңын есептер шығаруда қолдану

Рефлексия Кесте толтыру