Электрсыйымдылық. Конденсаторлар. Физика, 10 сынып, сабақ жоспары.

• Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

10.3А Электр өрісі

• Мектеп:

• Күні:

• Мұғалімнің аты-жөні:

• Сынып: 10

• Қатысқандар саны:
• Қатыспағандар саны:

• Сабақ тақырыбы

• Электрсыйымдылық. Конденсаторлар

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

10.4.1.8 – конденсатор сыйымдылығының параметрлерге тәуелділігін зерттеу;

Сабақ мақсаттары

Электрсыйымдылығы ұғымының физикалық мағынасын ашу. Электрсыйымдылығының формуласын қолдану арқылы есептер шығару. Конденсатор түрлері мен оның қарапайым тізбектеріне сипаттама беру. Жазық конденсатордың электрсыйымдылығының формуласын қолдана отырып, есептер шығару.

Бағалау критерийлері

• Конденсатор түрлері мен оның қарапайым тізбектегі ролін сипаттайды;
• C=q/U формуласын қолдану арқылы есептер шығарады;
• Конденсаторлардың құрылысы және түрлерін меңгереді;
• Жазық конденсатордың формуласын қолданып есептер шығарады.

 Тілдік мақсаттар

Тілдік мақсаттарыңызды белгілеңіз, соның ішінде қолданылатын сөздер мен сөз тіркестерге мысалдар келтіру: Аккумулятор конденсаторды зарядтау үшін жұмыс істейді. Конденсатор энергияны сақтайды. Электрлік потенциалдық энергия конденсатор қуатынан айырылған (разрядталған) кезде босатылады Зарядталған конденсаторда жинақталған электр энергиясы жарқылдаған шамнан жарық энергиясына түрленеді.

Пән лексикасы және терминология: конденсатор конденсатордың сыйымдылығы электрлік потенциалдық энергия заряд жинайды зарядынан айырады босатады зарядтың бөлінуі

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

Аккумулятор конденсаторды зарядтау үшін жұмыс істейді.

Конденсатор энергияны сақтайды.

Электрлік потенциалдық энергия конденсатор қуатынан айырылған (разрядталған) кезде босатылады

Зарядталған конденсаторда жинақталған электр энергиясы жарқылдаған шамнан жарық энергиясына түрленеді.

Құндылықтарды дарыту

• Оқушыларды академиялық адалдыққа тәрбиелеу (тапсырмаларды орындау барысында өз бетімен жасау)
• Оқушыларың бойында жауапты азаматтық ұстанымды қалыптастыру.
• Өмір бойы білім алу құндылығын сыни тұрғыдан ойлау арқылы білімге деген құштарлығын қалыптастыру
• Оқушылар арасында бір-біріне деген құрметті қалыптастыру

Пәнаралық байланыстар

математика

АКТ қолдану дағдылары

https://bilimland.kz/kk/courses/physics-kk/ehlektrodinamika/ehlektrostatika/lesson/ehlektrsyi-ymdylyq

https://bilimland.kz/kk/courses/physics-kk/ehlektrodinamika/ehlektrostatika/lesson/kondensatorlar

https://learningapps.org/3112131

https://learningapps.org/4474985

Бастапқы білім

Біртекті электр өрісіндегі және нүктелік заряд өрісіндегі зарядтың орын ауыстыруындағы электр өрісінің жұмысы

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі.

(W) Активити

Оқушыларға сұрақ:

• Қалай ойлайсыңдар, телерадиоаппаратура жөндеуші мастер маманы немен айналысады?
• Қандай тетіктері істен шығуы мүмкін?
• Телемастерге физикадан қандай білім қажет?

(аспаптарды қосу ережесін, жұмыс істеу принципін, қондырғының құрылысын)

Осы сұрақтарды талдап болғаннан кейін сабақтың тақырыбы мен мақсаты жарияланады.

Әңгімелесу және талдау:

• Өткізгіштің электр сыйымдылығы;
• 1 Фарад деген не?
• Конденсаторлар;
• Қазіргі конденсаторлар, схемада конденсаторларды белгілеу;
• Конденсаторлардың қасиеттері;
• Конденсаторлардың қолданылуы;
• Конденсаторларда зарядтың жинақталуы.

• https://www.youtube.com/watch?v=NaDmFewX-WQ
• https://www.youtube.com/watch?v=0WEWQXtfStc

«Электрсыйымдылығы. Конденсаторлар» тақырыбы жайлы видео көрсетіледі.

Видеоны көріп болғаннан кейін оқушылар ондағы материалды «Бір сөйлеммен қорытындыла» бағалау жүргізіледі.

Сөйлем кім, не, қашан, неге, қалай, қайда және т.б. қамту керек. Сөйлемдер бірлесе бағаланады.

Топтық жұмыс. Эксперименттік тапсырма

Оқушылар эксперименттік тапсырма орындайды. Жасалған зерттеулерін басқа топтарға түсіндіреді.

Тапсырма №1

• Конденсаторды жұмыс кернеуі=______В ток көзіне қосыңдар.
• Зерттеу:

Геометриялық параметрлер d пластиналар арасындағы арақашықтық, S –пластиналардың ауданы өзгерген кезде, астарлардың арасына диэлектриктерді енгізгенде/алып тастағанда конденсатордың сыйымдылығы, зарядталған конденсатордың энергиясы, конденсатордың заряды қалай өзгеретіндігін зерттеу.

Тапсырма №2

• Конденсаторды ток көзінен ажыратып тастау.
• Зерттеу:

Геометриялық параметрлер d пластиналар арасындағы арақашықтық, S –пластиналардың ауданы өзгерген кезде, астарлардың арасына диэлектриктерді енгізгенде/алып тастағанда конденсатордың сыйымдылығы, зарядталған конденсатордың энергиясы, конденсатордың заряды қалай өзгеретіндігін зерттеу.

Жұптық жұмыс.

https://bilimland.kz/kk/courses/physics-kk/ehlektrodinamika/ehlektrostatika/lesson/ehlektrsyi-ymdylyq

оқушылар сілтеме бойынша Bilimland.kz сайты арқылы төменде берілген тапсырмаларды орындайды.

• электрсыйымдылыққа анықтама беру;
• конденсатордың жұмысын түсіндіру;
• диэлектрдің не үшін керектігін түсіндіру;
• конденсатор ішіндегі электр өрісі мен конденсатор астарларының арасына диэлектрикті орналастырған кездегі конденсатордың электрсыйымдылығында болатын өзгерістерді сипаттаңыз.

Жағдаяттық есеп:

Әрбір адам күнделікті өмірде электрлену құбылысымен жиі кездеседі. Сендер үстеріңнен синтетикалық киімді шешкенде, шытырлаған дыбыс ести аласыңдар, ал қараңғы бөлмеде тіпті жарқылдыда байқайсыңдар. Біз бірнеше рет найзағайдың да жарқылын байқадық. «Тегін электрленудің» пайда болуын қалай түсіндіреміз? Осындай құпия құбылыспен кездескен кезде өзімізді қалай ұстауымыз қажет?

Жеке жұмыс. Тапсырманы орындап болғаннан кейін, мұғалім оқушыларға кері байланыс береді.

Есептер шығару:

• Мектеп конденсаторының ең үлкен сыйымдылығы 58 мкФ. Оны 50 В- қа тең тұрақты кернеу көзінің полюстеріне қосқанда онда қандай заряд жинақталады ?
• Конденсаторды 1,4 кВ кернеуге дейін зарядтағанда ол 28 нКл заряд алатын болса, конденсатордың сыйымдылығы қандай болады ?
• Жазық конденсатордың әрбір астарының ауданы 20 см², олардың ара қашықтығы 0,1 см және диэлектриктің диэлектрлік өтімділігі 6-ға тең. Конденсатордың электр сыйымдылығын табыңдар.

Қалыптастырушы бағалау «Электрсыйымдылық. Конденсаторлар»

Презентация

Бұл қысқаша анимация конденсатордың зарядталуын көрсетеді:

http://www.youtube.com/watch?v=IvFVu7Jxa2I&feature=fvwrel

https://bilimland.kz/kk/courses/physics-kk/ehlektrodinamika/ehlektrostatika/lesson/ehlektrsyi-ymdylyq

Үй тапсырмасы: «Электрсыйымдылық. Конденсаторлар»

Рефлексия

Рефлексия – «кері байланыс»;оқушылар өз іс- әрекеттерін бағалайды. (өзін – өзі бақылау, толқыныс).

Activity

Өткізілген сабақ бойынша оқушылар сабақта өз меңгергендерін қағазға жазып, суретте көрсетілген: шабадан, ет тартқыш және себетке жабыстырады..Мұндағы:

«Шабадан» - әрі қарай менің керегіме жарайды;

«Ет тартқыш» - алған ақпаратты өңдеймін;

«Себет» - барлық ақпаратты тастаймын.

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Саралау іріктелген тапсырмалар, нақты бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету, оқу материалдары мен ресурстарын оқушылардың жеке қабілеттерін есепке ала отырып іріктеу (Гарднердің жиындық зият теориясы) түрінде болуы мүмкін.

Саралау уақытты ұтымды пайдалануды есепке ала отырып, сабақтың кез-келген кезеңінде қолданыла алады

Бұл бөлімде оқушылардың сабақ барысында үйренгенін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдеріңізді жазасыз

Денсаулық сақтау технологиялары.

Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.

Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?