Гравитациялық және электростатикалық өрістерді салыстыру. Физика, 10 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді сабақ жоспары:

Бөлім: Электростатика.

Электр өрісі

Мектеп : НЗМ ХББ Петропавл қаласы

Күні: ________

Мұғалімдердің аты-жөні: Елеусізова Қ.А., Овчинникова Л.П., Rory Ian Bualan

Сынып: 10 ____

Қатысқандар саны: ______

қатыспағандар: ____

Сабақтың тақырыбы:

Гравитациялық және электростатикалық өрістерді салыстыру.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

10.3.1.3 - гравитациялық және электростатикалық өрістер мен олардың сипаттамаларының арасындағы ұқсастықты салыстыра білу; 

Сабақ мақсаттары

Оқушылар:

- гравитациялық және электростатикалық өрістер арасындағы үш ұқсастықты атайды;

- гравитациялық және электростатикалық өрістер арасындағы үш айырмашылықты атайды;

Жетістік критерийлері

Оқушылар:

- гравитациялық және электростатикалық өрістер арасындағы үш ұқсастықтарды атай алады;

- гравитациялық және электростатикалық өрістер арасындағы үш айырмашылықтарды атай алады;

- гравитациялық және электростатикалық өрістер сипаттамалары сипаттау үшін ұқсас формулаларды қолдана алады.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар: гравитациялық және электростатикалық өрістерді салыстыра біледі және айырмашылықтарын атай алады;

Пәндік лексика және терминология: заряд, масса, өріс кернеуліктері, өріс сызықтары, өрістің күштік қасиеттері, өрістердің энергетикалық сипаты

Жазуда және диалог құруда баянды сөйлемдер

Масса/заряд қоршаған ортадағы өріс сызықтары...

Біртекті өріс .....

Өрістің күштік сипаттамасы...

 Құндылықтарды дарыту

Құндылықтарды дарыту арқылы оқушылардың бойында ұйымшылдық, ынтымақтастық, құрмет сезімдерін сіңіру. Мысалы топтық және жұптық жұмыстар барысында оқушылар арасында жауапкершілік және сыйластық тәрбиелері қалыптасады.

Нәтижелі қарым-қатынас дағдысын дамыту ,сыныптастарының көзқарастық пікірлеріне сыйластықпен қарау,функционалдық сауатылықты дамыту, өз біліміне деген жауапкершілік пен өзбетімен оқу дағдысын арттыру

АЖ білімі мен түсінігі: ұжымдық істеріне, әрекеттеріне жауапкершілік

АЖ бағалау:қоршаған ортаға деген дұрыс көзқарас, ұжымдық іс-әрекетке жеке жауапкершілік

АЖ дағды: диалог құра білу,басқалардың пікіріне сыйластықпен қарау

Тақырыптың шешуші сәттерін жұптық және топтық талқылау кезіндегі құндылықтарды дарыту

 Пәнаралық байланыстар

Математика:формулаларды түрлендіре білу, графикпен жұмыс, физикалық шамалар және олардың өлшем бірліктері.

Қолдану дағдылары

Сыни тұрғыдан ойлау

Бастапқы білім

Заряд, масса, гравитациялық және электр өрістерінің кернеуліктері, өріс сызықтары, Кулон заңы, бүкіләлемдік тартылыс заңы

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Сабақтың басы

8 мин.

Мұғалім сабақтың басында оқушыларға жұппен, берілген тұжырымның дұрыс және бұрыс екендігін анықтауды ұсынады:

Содан кейін кезектесе жұппен ұсынған карточкадағы тұжырымдарға жауап береді.

Тұжырымдама:

1. ______Электр және гравитациялық өрістер екі қасиетпен сипатталады: күштік және энергетикалық.2. ______Гравитациялық өрістен электр өрісінің айырмашылығы- электр өрісі екі зарядталған объектілердің тікелей байланыссыз әрекет ететін күштік өрісі.3. ______Нүктелік зарядпен немесе массасы бар дене өрісінің пайда болуы кезінде, электр өрісінің күштік әсері гравитациялық өрістің күштік сипатына қарағанда қашықтық артқан сайын жылдамырақ кемиді.4._______ Біртекті электр өрісінде қозғалған зарядтың үдетілуі тек заряд шамасы мен массасына байланысты.5. _______Массасы бар екі дененің арасындағы өзара күштің шамасы олардың орналасқан ортасына байланысты емес.6. _______Кулон заңы электростатиканың негізгі заңдарының бірі болып табылады, ол екі нүктелік зарядтардың өзара әрекеттесу күшінің шамасын анықтайды.7. ______Бірнеше дене тудырған өрістің кернеуліктері – осы денелер тудырған жеке өріс кернеуліктерінің векторлық қосындысы болып табылады.8. ______Электр өрісінің кернеулігі - электр өрісінің күштік сипаттамасы, ол скаляр шама.9. ______Нөлдік деңгейден жоғары белгілі бір биіктікке көтерілген дененің потенциалдық энергиясы, дененің берілген биіктіктен нөлдік деңгейге түскен кездегі тарту күшінің атқарған жұмысына тең.10. ________Біртекті электр өрісінде орын ауыстырған зарядталған дененің потенциалдық энергиясының өзгеруі, дененің қозғалысының траектория пішініне тәуелді.

Жауабы: 1.Д 2. Б 3.Б 4.Б 5.Д 6. Д 7.Д 8. Б 9.Д 10. Б

Мұғалім оқушылармен бірге тұжырым жауабын талдай отырып, сабақтың тақырыбын құрастырады және оқу мақсатына, сабақ мақсатына және бағалау критерийлеріне талдау жасайды.

Одан кейін сабақ жоспарын таныстырып, оқушылар қалай жұмыс істеу керектігіне көңіл аудартады :

• Менталды картаны толықтыру.
• Есеп шығару.

Сабақ ортасы

10 мин

2 мин.

15 мин

(Р) Мұғалім жұппен бірге сызбаны толтыруды ұсынады.

Жұптар бір-бірімен алдау жасайды, толықтырады

Есеп шығару.

Бағалау критерийлері:

- электр және гравитациялық өрістер сипаттамаларының формулалары арасындағы ұқсастықтарды қолдану;

1.Радиусы 1 см және массасы 50 грамм болатын теріс зарядталған қоғалмай тұрған шар қоршаған кеңістікте электрлік және гравитациялық өріс тудырады.(a) Сфера бетіне қатысты өріс сызықтарының бағыты қалай бағытталатынын жазыңдар.(I) гравитациялық өріс ... бетіне перпендикуляр, өріс сызықтары ... бетіне тек ... ... ..(ii) электр өрісі ... бетіне перпендикуляр, өріс сызықтарының бағыты бетке немесе беттен .... мүмкін

(в) Сфера заряды -4мкКл. Сфера центрінен 20 см қашықтықтағы нүктенің

(i) гравитациялық өріс кернеулігін ………………………………..

(ii) электр өрісінің кернеулігін …………………………………

(с) Электр өрісінің кернеулігінің гравитациялық өріс кернеулігіне қатынасы қалай өзгереді, егер осы қашықтықты тағы да 20 см-ге арттырса. Өз жауабыңды түсіндір. ........ өзгермейді, өйткені қашықтықты екі еселесе, электр және гравитациялық өріс кернеуліктері 4 есе кемиді ... .................................... ................

2.Екі протон бір-бірінен 1 см қашықтықта орналасқан. Кулон күшінің гравитациялық күшке қатынасын есептеңдер.

Шешім:

3*. Екі горизонатль орналасқан екі металл пластинкалар бір-бірінен 1,8 см қашықтықта вакуумде орналасқан. Суретте көрсетілгендей, пластинкалар арасындағы потенциалдар айырымы 270 В.

Протон пластинкалар арасындағы кеңістікте орналасқан. Неге протон пластинкалар арасында қозғалған кезде гравитациялық өріс ескерілмейді. Сан және сапа жағынан түсіндіріңдер.

Жауабы:

• = 2,4 *10^-15 Н

Электр өрісіндегі күш гравитациялық күштен артығырақ,сондықтан оны ескермеуге болады.

Сабақ соңы

5 мин

Рефлексия. Оқушылардың тақырыпты меңгеру деңгейі бойынша бағалау.

Әрбір оқушы өзін материалды меңгеруі бойынша кестеге бағалайды: ешкімнің көмегінсіз өзім орындай аламын «+»; маған көмек керек «±»; орындай алмаймын «-» .

Ескерту! Екінші бағанды мұғалім сабақ нәтижесі бойынша толтырады.

Үй жұмысы: оқулықтан материалды қайталау

Есеп шығару:

Есепті пайдалану көзі: https://easy-physic.ru/napryazhennost-polya-prostye-zadachi/

• 10 см қашықтықта заряд тудырған электр өрісінің кереулігі 90 В/м-ді құрайды. Қандай қашықтықта зарядтын электр өрісінің кернеулігі 30 В/м -ден кемболады?

2 * Гравитациялық өріс үшін осыған ұқсас тапсырма құрастырыңдар.

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Қолдауды жұптасып жұмыс істеу арқылы және анықтамалық сызбаны толтыру кезінде бір-бірінен көмек алу арқылы толықтырылады. Талдау барысында олар түсінбейтін ұғымды түсіндіру. Есеп шығару кезінде өзара ақылдасып барып, жауабын мұғалім жауабымен салыстыру. Көмекті кез-келген оқушыдан ала алуға мүмкіндік жасау.

Сабақтың екінші жартысында есеп шығару арқылы

Оңтайлы психологиялық атмосфераны қалыптастыру, тапсырмаларды оқушылардың дайындық деңгейіне сәйкестігі, көмек көрсету түрлерін өзгерту, кеңес беру.

Қандай міндеттерді жоспарлайсыз

Қиындық туғызған сұрақтардың жауабын жеке оқушыларға көмек көрсету арқылы қолдау жасау.

Оқушылардың барлығы

Көптеген оқушылар

Кейбір оқушылар

- гравитациялық және электростатикалық өрістер арасындағы бір немесе екі ұқсастықтарды атайды;

- гравитациялық және электростатикалық өрістер арасындағы бір немесе екі айырмашылықтарды атайды;

- гравитациялық және электростатикалық өрістер арасындағы үш ұқсастықтарды атай алады;

- гравитациялық және электростатикалық өрістер арасындағы үш айырмашылықтарды атай алады;

- гравитациялық және электростатикалық өрістер сипаттамалары сипаттау үшін ұқсас формулаларды қолдана алады.

Сабақ бойынша рефлексия

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?

Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2: