Іштей және сырттай сызылған көпбұрыштар. Геометрия, 9 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

9.2В Шеңбермен байланысты бұрыштар

Мектеп:

Күні:

Сынып:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Іштей және сырттай сызылған көпбұрыштар

Оқыту мақсаты

9.3.2.6 көпбұрышқа іштей сызылған шеңбердің анықтамасын және көпбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің анықтамасын біледі;

 Сабақ

 мақсаттары

көпбұрышқа іштей сызылған шеңбердің анықтамасын және көпбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің анықтамасын біледі;

 Бағалау

 критерийі

Оқушы:

• Көпбұрышқа іштей сызылған шеңбердің анықтамасын біледі;
• Көпбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің анықтамасын біледі;
• Іштей және сырттай сызылған шеңберлердің қасиеттерін біледі

Тілдік мақсаттар

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

• шеңбер;
• түзу;
• радиус;
• диаметр;
• центр;
• сектор;
• сегмент;
• хорда;
• жанама;
• қиюшы;
• центрлік және іштей сызылған бұрыштар.

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

• - үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбер салайық;
• - үшбұрыштың төбелері арқылы өтетін шеңберді үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбер деп атайды.
• - үшбұрышқа іштей сызылған шеңбердің центрі осы үшбұрыштың биссектрисаларының қиылысу нүктесі болады.

Құндылықтарды

дарыту

Құзыреттілік, белсенді азаматтық позиция 

(жұптық жұмыс кезінде оқушылар өз пікірін дәлелдейді, гипотеза құрады және оны дәлелдейді)

 Пәнаралық

 байланыстар

Өнер, сызу

Негізгі дағдылар 

Зерттеушілік дағдылар: проблемалық жағдаят, гипотеза құру және дәлелдеу

 АКТ қолдану

 дағдылары

Интерактивті тақта мүмкіндіктерін қолдану, интернет ресурстар

Бастапқы білім

Шеңбер, шеңбердің ұзындығы, дөңгелек, радиус, диаметр.

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ұйымдастыру кезеңі

Жұптық жұмыс:

Сөйлемнің басы мен соңын біріктіріңдер. Жауабында сол және оң жақтан бір цифрдан жазыңдар: Мысалы: 2-5

Жауаптары: 1-9; 2-7; 3-10; 4-8; 5-1; 6-2; 7-4; 8-3; 9-5; 10-6. Слайд арқылы өз-өздерін тексереді

Презентация бойынша блиц-сұрақтар (дайын сызбаларды есептер шығару)

Жаңа тақырыпты меңгеру

Презентация арқылы сырттай және іштей сызылған шеңбер анықтамасын енгізу. Сырттай және іштей сызылған шеңберлердің қасиеттерін қысқаша теория ретінде өз бетімен меңгеруге ұсыну.

Анықтама. Егер көпбұрыштың барлық төбелері бір шеңбердің бойында жатса, онда бұл көпбұрышты іштей сызылған көпбұрыш деп атайды. 

Анықтама. Егер шеңбер көпбұрыштың барлық қабырғаларын жанайтын болса, онда көпбұрышты сырттай сызылған көпбұрыш деп атайды. 

Қысқаша теория

Іштей және сырттай сызылған көпбұрыштар

• Кез келген үшбұрышқа сырттай шеңбер салуға болады.

• Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі, оның қабырғаларына жүргізілген орта перпендикулярлардың қиылысу нүктесінде болады.

• Тік төртбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі, оның диагональдарының қиылысу нүктесі болады

• Кез келген дұрыс көпбұрышқа сырттай шеңбер сызуға болады.

• Кез келген үшбұрышқа тек қана бір шеңбер іштей сызуға болады.

• Үшбұрышқа іштей сызылған шеңбердің центрі оның биссектрисаларының қиылысу нүктесі болады.

• Ромбқа іштей сызылған шеңбердің центрі, оның диагональдарының қиылысу нүктесінде болады.

• Кез келген дұрыс көпбұрышқа іштей шеңбер салуға болады.

Білімдерін бекіту: (Презентация бойынша бірін-бірі тексеру)

1) ABCD тік төртбұрышына сырттай сызылған шеңбердің центрі қайда орналасқан?

2) ABC үшбұрышына сырттай сызылған шеңбердің центрін көрсетіңіздер.

3) ABC үшбұрышына сырттай сызылған шеңбердің центрін көрсетіңіздер.

4) ABCDEFGH көпбұрышына сырттай сызылған шеңбердің центрін көрсетіңіз.

5) ABCD трапециясына сырттай сызылған шеңбердің центрін көрсетіңіз.

• Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрі: а) үшбұрыштың ішінде; б) үшбұрыштың қабырғасында; в) үшбұрыштың сыртында орналасуы мүмкін бе?
• Тік бұрышты үшбұрыштың гипотенузасы 10 см. Сырттай сызылған шеңбердің радиусын табыңыз.
• ABC үшбұрышының AB қабырғасы 1 тең. Оған қарсы жатқан бұрыш C - 30^о. Үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің радиусын табыңыз.
• Үшбұрыштың бір қабырғасы, оған сырттай сызылған шеңбердің радиусына тең. Осы қабырғаға қарсы жатқан бұрышты табыңыз.
• Шеңберге іштей сызылған тең бүйірлі үшбұрыштың табаны тең доғаны керіп отыр. Осы үшбұрыштың бұрыштарын табыңыз.
• Үшбұрыштың екі бұрышы 60^о және 40^о. Осы үшбұрышқа сырттай сызылған шеңбердің центрінен оның қабырғалары қандай бұрыштан көрінеді?

Кері байланыс

Сабақтың мақсатына жеттім деп ойлайсыңдар ма?

Қандай қиындықтар туындады?

Қай мәселені шешу үшін көмек керек?

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау оқушылардың

Материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақт саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық

кезеңдері

сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткенекі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?