«Әлем құрылысының постбиполярлық жүйесі». Дүние жүзі тарихы, 11 сынып, презентация.

Әлемдік көзқарас

Әлемдік қуат тепе-теңдігіне ұмтылу

Бірполярлы әлемнен көп полярлыға көшу

Тақырып: Әлем құрылысының постбиполярлық жүйесі

Бөлім: Саяси және құқықтық процестер

Бөлімше: Әлемнің қазіргі саяси жүйесі

Мақсат: биполярлық жүйенің күйреуінен кейін

Болған халықаралық қатынастардағы өзгерістерді,

сондай-ақ биполярық жүйеден кейінгі

әлемнің болашағын анықтау.

ОҚУ МАҚСАТТАРЫ:

11.2.2.3 қазіргі кездегі халықаралық қатынастарды сипаттау үшін "постбиполярлық жүйе", "көпвекторлы саясат", "бір полярлы әлем" ұғымдарын қолдану;

11.2.2.4 тарихи оқиғалар, процестер мен құбылыстарды талдау негізінде қазіргі кездегі халықаралық қатынастардың даму тенденцияларын сипаттау

БАҒАЛАУ КРИТЕРИЛЕРІ:

қарастырылып отырған мәселенің артықшылығы мен кемшіліктерін анықтау үшін рөлдік ойын жүргізе алады (сөйлеу және тыңдау дағдылары);

материалды талдау және саяси-экономикалық жүйенің тиімділігіне дәлелдер келтіреді (сөйлеу және жазу дағдылары)

Азия мен Еуропаның биполярлы жүйедегі оқиғалары, процестері мен құбылыстарын талдау негізінде халықаралық қатынастардың қазіргі тенденцияларын салыстыра отырып сипаттайтын пікірталас өткізеді

«Борт журналдары» тәсілі

Тақырып бойынша не білемін?

------------------

------------------

------------------

Осы тақырып бойынша мәтіннен не білдім?

--------------------

--------------------

--------------------

Әлем бірнеше қуат орталықтары орналасқан мультиполярлыға (көпполярлы) айналды.

Қырғи қабақ соғыс аяқталғаннан кейін орталықтанған күштер Ресейдің айналасында да, АҚШ-та да әлсіреді. Сонымен бірге, жаңа орталықтардың немесе полюстердің пайда болуы, атап айтқанда, олар Қытай, Батыс Еуропа болды.

Е.М.Примаков

орталық (негізгі) билік әскери және экономикалық тұтқаларды қолдана отырып, «ойын ережелерін» белгілейді және үстемдік етеді;

орталық билік орган «бағынышты адамдар» арасындағы дауларды шешеді;

орталық билік «бағынушыларға» олардың тәуелсіздік алуға ұмтылыстарына кедергі келтіреді.

көшбасшы болуға ұмтылған кез-келген қатысушыға қарсы әрекет ету;

өз ұстанымын нығайтуға немесе, ең болмағанда, оның әлсіреуіне жол бермеуге ұмтылу (келіссөздер рәсімдері арқылы, бірақ қажет болған жағдайда күшпен жүзеге асырылады);

қақтығыс жағдайында болса да, жүйенің тұрақсыздығына жол бермеуге ұмтылу.

Постпиполярлы жүйе

Қазіргі заманғы халықаралық қатынастар жүйесі - бұл халықаралық қатынастар теориясында Ялта-Потсдамды КСРО-ның құлауымен және биполярлық қақтығысуды тоқтатумен алмастырған халықаралық қатынастар жүйесін білдіретін термин. Қазіргі уақытта, қазіргі халықаралық қатынастар жүйесі тұжырымдамалау процесінде, бұл бірыңғай теориялық көзқарастың болуы туралы айтуға мүмкіндік бермейді.

Көпвекторлы сыртқы саясатты синтетикалық немесе тіпті гибридті деп атауға болады: негізгі күш орталықтарынан тепе-теңдік, ол бейтараптылыққа ұқсайды, алайда әлдеқайда белсенді. Маневр жасау және олардың қарама-қайшылықтарында ойнау да жүреді, алайда, ықпалды елдердің дәстүрлі белсенді саясатына қарағанда, ол мұқият, ұқыпты, жиі жабық өтеді.

Көпвекторлы сыртқы саясатты барабар, шындықты жоғалтпайтын, сирек күшті билікпен алмастырылатын, президенттік республика нысанында жүргізу керек. Егер, алайда, жоспарланбаған түрде, биліктің ауысуы орын алса, онда бір экстремистен екіншісіне қайта оралуға жол берілмейді: керісінше, мұрагерлер бұрынғы адамдарының өмір сүру бағытына қарай жалғасуы керек.

Басқарудың басқа нысандарына көшу - мысалы, «таза» парламенттік республикаға модернизация аяқталғаннан кейін ғана мүмкін болады.

Бірполярлы әлем /Unipolar world/ - (геосаясат) адамның генетикалық әлеуетін қолдана отырып ресурстарды бірлесіп игеру және қорытынды нәтижені біркелкі алу

Бірполярлы әлем - бұл экономикалық және саяси ықпалдың бір негізгі орталығы - Америка Құрама Штаттары орналасқан әлемнің геосаяси құрылымы.

Бірполярлылық – бұл бір дәрежеде немесе қандай да басқа күйде шоғырланған әлемдік тәртіптің бір түрі.

Көпполярлы әлем - бұл мүмкіншіліктерімен салыстырылатын көптеген билік орталықтарының (саяси, әскери, экономикалық және мәдени) болуын білдіретін әлемдік тәртіптің саяси моделі.

Тарих бойында Екінші дүниежүзілік соғыстың аяғына дейін әлем көпполярлы болды. Оның аяқталуынан кейін және КСРО ыдырағанға дейін әлемде жетекші рөл атқарған екі держава қалды, олардың бәсекелестік күресі қырғи қабақ соғыстың нәтижесі болды. Оның аяқталғаннан кейін әлем бірінші болып Америка Құрама Штаттарын басқарған көпполярлы болды, оны кейбіреулер «тарихтың соңы» деп қабылдады.

Көпполярлық әлем іс жүзінде бір егеменді елдің болуын білдіреді - «бір билік орталығы, бір билік орталығы және шешімдер қабылдау орталығы», оған қатысты басқа елдер вассалды.

Доминантты елде көпполярлы әлемді басқаруға арналған бірқатар құралдар бар. Оларға мыналар жатады:

- ең қымбат армия мен флот;

- рейтингтік агенттіктер институты;

- әлемдік валюта

- халықаралық соттар;

- Халықаралық валюта қоры, Дүниежүзілік банк;

- халықаралық консалтингтік ұйымдар;

- халықаралық құқық қорғау ұйымдары;

- халықаралық төлем жүйелері;

- ұлттық ерекшелік идеологиясы

https://infourok.ru/geopoliticheskoe-polozhenie-i-vneshnyaya-politika-rossii-2260548.html

Бір полярлы әлем жүйесі әлемдік державалар мен саяси қақтығыстарды ұлы державалардың кәсіби шешуі жағдайында ғана тепе-теңдікте бола алады

Бұл әлемдік қоғамның барлық негізгі субъектілері арасындағы саяси, экономикалық, ғылыми, техникалық, ақшалай және қаржылық, әлеуметтік, дипломатиялық, әскери және коммуникациялық байланыстар мен қатынастардың жиынтығы

Халықаралық қатынастар

билік құзыреттерін қайта бөлу, функцияларды мемлекеттен аймақтық деңгейге беру, ұлттық және ұлттық деңгейлерде шешімдер қабылдау процесінде аймақтардың жаңа рөліне жауап беретін жаңа институционалдық формалардың пайда болуы және дамуы.

Аймақтандыру

Аймақтық топтар - елдердің әскери-саяси және экономикалық бірлестіктері (блоктары). Ең үлкені мыналарды қамтиды:

НАТО-ның әскери-саяси блогы, Еуропалық Одақ (ЕО), Солтүстік Американың еркін сауда аймағы (NAFTA), олар әлемдік ІЖӨ-нің 40% құрайды.

Көп полярлы әлем жүйесі күштіге қарсы бірігуді көздейді

АҚШ

Еуро одақ

Шығыс Азия (Қытай,

Оңтүстік Америка елдері

Бразилия, Аргентина

Россия

Үндістан

ҚАЗІРГІ ЗАМАННЫҢ ГЕОПОЛИТИКАЛЫҚ КӨШБАСШЫЛАРЫ

АҚШ

ЕО

ҚХР

РЕСЕЙ

МҰСЫЛМАН ӘЛЕМІ, ЛАТЫН АМЕРИКАСЫ, ҮНДІСТАН

Жұптық жұмыс. /3 жұп/

Бағалау критерийлері:

материалды талдаңыз және саяси және экономикалық жүйенің тиімділігіне дәлелдер келтіріңіз (сөйлеу және жазу дағдылары).

Дескрипторлар:

Тақырып бойынша мәтінді оқу /8 мин саралау, дайындық, 5 мин қорғау/

Әр түрлі елдердің саяси және экономикалық жүйесінің тиімділігіне қатысты тірек конспектілерін, қорытынды немесе жоспар құру

Бір-біріңізге қорытынды жұмыстарын түсіндіру

Топтық жұмыс. «РАФТ» әдісі. 10 мин/5 мин

Тапсырма бойынша дайындық сұрақтары:

Мәтінді талдаңыз. Мәтіндегі негізгі (жаңа) ұғымдарды тауып, оларды алфавиттік ретімен жазыңыздар.

 Не күтпеген жаңалық болды? Мәтіннен сіз үшін күтпеген жаңа ақпаратты таңдаңыз, себебі бұл сіздің үміттеріңізге және бастапқы идеяларға қайшы келеді.

 Сіз соңғы жаңалықтарды білесіз бе? Жаңа ақпаратты жазыңыз. Мәтіннің негізгі идеясын бір сөйлеммен білдіруге тырысыңыз. Немесе әр бөлімдегі сөз тіркестерінің қайсысы орталық сөйлем болып табылады, қай фразалар негізгі?

 Иллюстрациялық сурет. Мәтіннің негізгі идеясын және мүмкін болса, сіздің реакцияңызды сурет, диаграмма, карикатура және т.б. түрінде көрсетуге тырысыңыз. /жаңалықтарға фон/

 Өмірлік қорытынды. Оқығаннан болашақ қызметіңіз немесе өмір үшін маңызды болатын қорытынды жасау керек пе?

Бағалау критерийлері:

мәтінді топта бірге талдайды;

топта зерттеу жүргізу;

басқаларға қол жетімді ақпарат тарату;

Роль: жаңалықтар каналы /диктор, репортер, оператор, саяси сарапшылар, суретші, редактор/

Аудитория: көрермендер, халық

Форма: жаңалықтар

Тақырып: «Постбиполярлы жүйедегі Батыс әлемі»

Дескрипторлар:

Тақырып бойынша мәтінді оқу /10 мин саралау, даярлық, 5 мин қорғау /

Батыс елдеріндегі саяси және экономикалық жүйенің өзгерістері мен тиімділігі туралы жаңалықтар шығару

Уақытында орындау

Топтық жұмыс. «РАФТ» әдісі. 10 мин/5 мин

Роль: диктор, репортер, оператор, саяси сарапшы, суретші/

Аудитория: студия конақтары, көрермендер, халық

Форма: саяси бағдарлама, шолу

Тақырып:«Постбиполярлы жүйедегі

Қытай»

Бағалау критерийлері:

мәтінді топта бірге талдайды;

топта зерттеу жүргізу;

басқаларға қол жетімді ақпарат тарату

Дескрипторлар:

Тақырып бойынша мәтінді оқу /10 мин саралау, даярлық, 5 мин қорғау /

Қытай өкілдерімен елдегі саяси және экономикалық жүйенің өзгерістері мен тиімділігі /тиімсіздігі туралы бағдарламаны ұйымдастырып, жүргізу

Уақытында орындау

ӘЛЕМДІК САЯСАТТАҒЫ АҚШТЫҢ ОРНЫ

«Әлем әрине көпқырлы жаһандық тәртіптің бағытында қозғалады, бірақ алдағы онжылдықтар АҚШ-тың, содан кейін АҚШ пен Қытайдың үстемдік ететін уақыты болады»

ҚХР –

ОЯНУДАҒЫ АЙДАҺАР

Қытай басқа елдермен «тәуелсіз» және «бірлескен» трансформациялану процесінде

Ол жаһандық жүйені өзгертудің маңызды қозғаушы күші, сонымен қатар оның негізгі нәтижесі

Критерийлер мен дескрипторлар бойынша өзара бағалау, кері байланыс беру

Әр түрлі елдердің саяси және экономикалық жүйесінің тиімділігіне қатысты тірек конспектілерін, қорытынды немесе жоспар құру

Бір-біріңізге қорытынды жұмыстарын түсіндіру

Батыс елдеріндегі саяси және экономикалық жүйенің өзгерістері мен тиімділігі туралы жаңалықтар шығару

Уақытында орындау

Қытай өкілдерімен елдегі саяси және экономикалық жүйенің өзгерістері мен тиімділігі / тиімсіздігі туралы бағдарламаны ұйымдастырып, жүргізу

Уақытында орындау

Менің ойымша ...

Өз жұмысында жұп/ топ ...

Мен ... келісемін/келіспеймін ..., себебі ...

РЕФЛЕКСИЯ. «АЯҚТАЛМАҒАН СӨЙЛЕМ»

Үй жұмысы

Тақырып бойынша қысқаша мазмұндама/конспект жазыңыз және сызбаларды зерттеңіз /қосымша материал/

Сабақ үшін РАХМЕТ!

СӘТТІЛІК!