Зертханалық жұмыс "Әртүрлі өсімдік жасушаларында фотосинтездеуші пигменттердің болуын зерттеу". Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Қоректену

Мектеп:

Мұғалімнің аты-жөні:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Зертханалық жұмыс "Әртүрлі өсімдік жасушаларында фотосинтездеуші пигменттердің болуын зерттеу".

хлоропластың құрылымы мен қызметі арасындағы өзара байланысты орнату

Оқушылар орындай алады:

• Жұмыстың мақсатын, гипотезасын, барысын өз бетінше құрастырып айнымалыларды анықтай алады;
• Алынған мәліметтерді пайдаланып тиісті кестелер мен графиктер құрастырып, интерпретациялай алады;
• Аталған әдістің маңызын түсіндіре алады.

• хлоропласттың негізгі құрлымдық элементтерін белгілейді;
• өлшемдік пропорцияларды сақтайды.

Оқушылар орындай алады:

хлоропластың құрылымын және оның құрамдас бөліктерінің қызметтерімен өзара байланысын сипаттау, суреттеу және ауызша түсіндіре білу

Пәнге тән лексика мен терминология:

грана, тилакоид, строма, ламелла, сыртқы және ішкі мембрана, рибосомалар, ДНҚ.

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

X …мен қоршалған

X ішінде … бар

Y құрайтын Х әрқайсысы ... деп аталады.

Y реакциялар жүретін орын болып X табылады мұнда Z … өзгереді.

X реакцияларының өтуі барысында Y ішінде ... пайда болады.

"Гуманизм" құндылығы: коршған ортаны аялай білетін және оны қорғауының маңызын түсінетін ұрпақ тәрбиелеу.

Физика және химия пәндерімен бойланыстырылады.

Оқушылар интернет рессурстарды пайдаланады

Қоректену: 7 – 10 сыныптар.

Тыныс алу: 10 сынып.

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ұйымдастыру кезеңі

Ынтымақтастық атмосферасын орнату.

Сұрақ-жауап:

1.оқушылар бір-біріне өткен тақырып бойынша сұрақтар қояды.

2. мұғалім оқушыларға атауы және құрылысы жазылмаған суреттерді таратады, оқушылар осы суреттердегі бар компоненттерді белгілейді және суретке атау береді.

КБ: мұғалім оқушылардың жұмысын бағалайды.

Тақырып пен оқыту мақсаты, сабақтың мақсаттары, бағалау критерийлері тұжырымдалады.

(Э) (Т) (ҚБ) Оқушылар «Әртүрлі өсімдіктердің жасушаларындағы фотосинтездің пигменттерінің құрамы» зерттейді.

Әр оқушыға зертханалық жұмыс бойынша нұсқаулық карталар таратылады.

Зертханалық жұмыс "Әртүрлі өсімдік жасушаларында фотосинтездеуші пигменттердің болуын зерттеу".

Мақсаты:өсімдіктердегі әртүрлі пигменттердің болуын зерттеу

Болжам: (мақсатқа байланысты жасаңдар) _______________________________________________

____________________________________________________________________________________

Құрал-жабдықтар (берілген құрал-жабдықтарға қарап өз бетімен жазылады): ____________________________________________________________________________________

Жұмыс барысындағы қауіпсіздік ережелері:

Әдебиетке шолу:

 Хроматография — газ, бу, сұйық немесе еріген заттар қоспасын сорбциялық әдістермен бөлу. Хроматография күрделі қоспаларды бірі жылжымалы, екіншісі жылжымайтын екі өзара араласпайтын фазалар арасында бөлуде (үлестіруде) негізделеді.Хроматографиялық процестің елеулі қасиеті болып оның динамикалық мінезі (сипаты) табылады. Процесс барысында зерттелетін сынамаға енгізілген жылжымалы фаза жылжымайтын фазадан өтуі орын алады. «Сорбция-десорбция» арасындағы әрекеттестік көп мәрте қайталанып отырады және бұл хроматографиялық бөлудің тиімділігін жоғарылатады.Қағазда үлестіру хроматографиясы жылжымайтын сұйық және жылжитын сұйық фазалар арасында үлестіру есебінде жүргізіледі.Үлестіру хроматографиясы арнайы колонкалар (газ-сұйықтық және колонкалық хроматография) немесе арнайы хроматографиялық қағаз (қағазда үлестіру хроматографиясы) қолдану арқылы жүргізіледі.

Хроматография жолақ талшықтары арасында суды ұстап қалу қасиетіне пайда болады. Бұл суды ерітушілердің бірі (жылжымайтын фаза) деп қарастырылады.

Жұмыс барысы:

• Бөлме өсімдіктерінің жасыл жапырақтарының 0,5 г және күлгін түсі бар жапырақтардың 0,5 г өлшеп алу.
• Хроматографиялық жолақтарды белгілу: 1 (жасыл жапырақтар) және 2 (күлгін түсі бар жапырақтар).
• Хроматографиялық жолақтың төменгі жағынан 1,5 см шегініс жасап, қарындашпен сызықты сызу.
• Жапырақтарды ұсақтап, фарфор ыдысқа салып, түйгішпен езу.
• Ұсақталған жапырақтың үстіне 1 мл этанол қосыңыз және араластырыңыз.
• Шыны таяқшаны пайдалана отырып, даяр болған қоспадан алып хроматографиялық қағаздың сызық сызылған жеріне тамызыңыз. Пайда болған дақтың 2-3 мм болатындығына көз жеткізу.
• Фарфор ыдыс пен түйгішті жуып күлгін түсті бар жапырақтарымен тәжірибе жасауды қайталаңыз.
• Стаканды10 мл этанолмен толтырыңыз.
• Екі хроматографиялық жолағын спирті бар стаканға орналастыру.
• Хроматографиялық жолақты 20 минутқа қалдыру.

Хроматографиялық жолақтарды этанолдан алу және пайда болған нәтижелерді бір – бірімен салыстыру.

Талқылау:

• Зерттелетін өсімдіктердің қайсысында хлорофил көбірек?
• Неліктен жапырақтың түсі бірнеше пигменттерге бөлінді?
• Хлорофил құрамына зерттелетін өсімдік жапырағының түсі қалай әсер етеді?

______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Бағалау: ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Шектеу мен кемшіліктер:

1._________________________________________________________________________

2._________________________________________________________________________

3._________________________________________________________________________

• Нәтижеге теріс әсер ететін,әдісте қателіктер бар ма?
• Бақылау мен есептеу нәтижелері сенімді ме?

Жақсарту тәсілдері.

• Зерттеу жұмысын жақсарту үшін қандай ұсыныс айта аласыз?
• Бақылау мен есептеу барысында сенімді нәтиже алу үшін,әдісті жақсартудың қандай тәсілін ұсына аласыз?

1.__________________________________________________________________________

2.__________________________________________________________________________

3.__________________________________________________________________________

Қорытынды:

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

(Ұ) Зерттеудің нәтижелеріне талдау жүргізіледі және қорытынды жасалады.

Рефлексия

Мен сабақта ......................................білдім

Бәріненде маған................................ұнады

Мен үшін пайдалы ақпарат...........болды

Мен ...................................................тілеймін

Менің ұсыныстарым........................................

Үйге: хлоропласт туралы ақпарат жасау.

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндетқоюдыжоспарлапотырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

-хлоропласттың құрылымын және оның құрамдас бөліктерін атай алады;

-хлоропласттың құрылымын және оның құрамдас бөліктерінің қызметтерімен өзара байланысын сипаттап суреттейді;

-хлоропласттың құрылымын және оның құрамдас бөліктерінің қызметтерімен өзара байланысын ауызша түсіндіре біледі.

Сыныппен қауіпсіздік техникасының сұрақтарын талқыланады.

Оқушылардың дене сымбаттылығын қадағалау

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақтыжақсартуға не ықпалетеалады (оқытутуралы да, оқутуралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

1:

2:

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақтыжақсартуға не ықпалетеалады (оқытутуралы да, оқутуралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?