Харди - Вайнбергтің генетикалық тепе-теңдік заңы. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Биосфера, экожүйе, популяция

Мектеп:

Күні

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 11

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Харди - Вайнбергтің генетикалық тепе-теңдік заңы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

экожүйенің алуан түрлілігі мен тұрақтылығы арасындағы өзара байланысты орнату

 Сабақ мақсаттары

экожүйенің алуантүрлілігі мен тұрақтылығы арасындағы өзара байланысты түсіндіру

 Бағалау критерийлері

-экожүйенің алуан түрлілігі мен тұрақтылығы арасындағы өзара байланыстырады;

-биоалуантүрлілікке анықтама беріп, оларға әсер ететін факторларды атайды;

-Харди-Вайнберг заңын сипаттай алады;

-Харди-Вайнберг заңына байланысты есептерді шығарады.

 Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

экожүйенің алуантүрлілігі мен тұрақтылығы арасындағы өзара байланысты ауызша түсіндіру

Пәнге тән лексика мен терминология:

түр, түрдің алуантүрлілігі, экожүйенің тұрақтылығы, эндемиктер, продуценттер, консументтер, қоректік торлар, автрофтар, гетеротрофтар, генетикалық алуантүрлілік, экожүйенің алуантүрлілігі, түрдің алуантүрлілігі, түрдің біркелкілігі

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Биоалуантүрлілік дегеніміз ...

Биоалуантүрлілік азайғанда жағдайда ... экожүйенің алуантүрлілігіне әсер етуші фактордың бірі болып табылады ...

 Құндылықтарды дарыту 

Бәсекеге қабілетті ұрпақтарды үштілде білім алуға итермелеу. Оқушыларды патриотты сезімге тәрбиелеу. Болашақ ұрпақтарды өмір бойы білім алуға бағыттау. Салауатты өмір салтын сақтау. 

 Пәнаралық байланыстар

География, экология

 АКТ қолдану дағдылары

Интербелсенді тақта, флипчарт, ғаламтор, ноутбуктер

Ұсынылатын бастапқы білім

Биосфера және экожүйе: 7, 9 сыныптар

Қоректік тізбек – 7 сынып

Биосфера, экожүйе, популяция – 8 сынып

Эволюциялық даму және селекция негіздері: 10 сынып

Тірі организмдердің көптүрлілігі: 9, 10 сыныптар

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Амандасу. Ұйымдастыру кезеңі.

Сыныпта жақсы көңіл-күй қалыптастыру. Оқушылардың түгелдігін, сабаққа даярлығын қадағалау.

Ой қозғау:

(С) Мұғалім оқушыларға биоалуантүрлілік туралы видеоматериал көрсетеді.

Сұрақ:

Биоалуантүрлілік дегеніміз не?

Биоалуантүрлілік нені білдіреді?

Биоалуантүрлілікке қандай факторлар әсер етеді?

КБ: мұғалім оқушылардың жауаптарын бағалайды.

Тақырып пен оқыту мақсаты, сабақтың мақсаттары, бағалау критерийлері тұжырымдалады.

(С) Тақтада биоалуантүрліліктің анықтамасы беріледі.

(С) Оқушыларға кейбір өсімдіктер мен жануарлардың жойылуы туралы видеоматериал көрсетіледі.

(Ж) Оқушылар жұпта түрлердің жойылуының басты себептерін талдайды.

КБ: мұғалім оқушыларға қажетті жерде көмек көрсетеді.

(Т) (ҚБ) Оқушылар топқа бөлінеді.Топтар постермен жұмыс жасайды.

1.биоалуантүрлілікке әсер ететін екі факторды атау;

2.әр факторға мысалдар келтіру.

Дескрипторлары:

- биологиялық алуантүрлілікке әсер ететін факторларды біледі;

- әсер ететін факторларға мысалдар келтіреді.

Бағалау критерийлері:

• биологиялық алуантүрлілікке әсер ететін екі факторды ұсына алады;
• биологиялық алуантүрлілікке әсер етуші фактордың екі мысалын келтіреді;
• постерді мазмұнды, көркем түрде дайындайды.

КБ: мұғалім әр топ мүшесіне қажетті жерде көмек көрсетеді.

(С) Оқушылар биоалуантүрліліктің үш типімен танысады: генетикалық, түрлік, экожүйенің алуантүрлілігі. Барлық оқушыларға қосымшалар таратылады.

(Ж) Оқушылар жұпта түртүзілудің типтерін салыстырып, олардың арасындағы байланысты бір-біріне айтады.

(М) Харди-Вайнберг заңына байланысты қажетті ақпараттар береді:

• гендердің жиілігі және генотип;
• популяциядағы гендердің жиілігінің анықталуы;
• Харди-Вайнберг заңының анықтамасы.

Харди-Вайнберг заңының орындалу шарттары:

• популяцияның көп мөлшері;
• панмексия (популяциядағы әртүрлі жынысты дараларды еркін шағылыстыру);
• мутацияның болмауы;
• табиғи сұрыптаудың болмауы;
• басқа популяциядан миграцияның болмауы;

(Ж) Харди-Вайнберг заңын қолдануға байланысты оқушыларға есептер шығаруды ұсынылады.

Үйге:жаңа терминдерді қайталау

Рефлексивті экран:

Әрбір оқушы экрандағы сөздерді бір сөзбен кезегімен жалғастырады. :

1.Мен бүгін білдім…

2.Қызықты болды…

3.Қиын болды…

4.Мен тапсырманы орындадым…

5.Мен түсіндім, келесіні…

6.Енді мен білемін…

7.Мен істейалдым…

Жалпыбаға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?