Хемосинтез. Фотосинтез бен хемосинтез үдерістерін салыстыру. Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

Бөлім, тарау:

11.1 Қоректену

Мектеп: НЗМ ХББ Қызылорда қаласы

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Абдукамалова Г.О.

Сынып: 11

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Хемосинтез. Фотосинтез бен хемосинтез үдерістерін салыстыру

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

11.1.2.6 Фотосинтез және хемосинтез үдерістерінің ерекшеліктерін салыстыру

Сабақтың мақсаты

Оқушылар:

• Хемосинтез үдерісіне анақтама береді;
• Хемосинтез процесінің қайда және қалай жүзеге асатындығын сипаттайды.
• Хемосинтезді жүзеге асыратын ағзаларға мысал келтіреді.
• Фотосинтез және хемосинтезді салыстырады.

Тілдік мақсаттар

Пәндік лексика және терминология

Автрофты қоректену, көмірқышқыл газы, оттегі, фотосинтез, химосинтез, глюкоза, күкірт бактериялары, темір бактериялары, азотты бактериялар, сутек бактериялары.

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы

Көмірқышқыл газын тотықсыздандыру үшін бұл бактериялар .... энергиясын емес, ....... тотығу реакцияларының энергиясын пайдаланады.

Хемосинтездің фотосинтезден энергия көзі жөнінен де, сондай-ақ сутегі көзі жөнінде де айырмашылығы бар. Бұл процесс ..... бөліп шығармастан өтеді. 

Құндылықтарды дарыту

Коммунативтік қарым қатынас.Топпен жұмыс жасай білу, достық қарым-қатынастарды қамтамасыз ету жәна бірлескен ортада жұмыс істеу үшін коммуникативтік қасиеттерді дамыту : колоборативті ортада басқа оқушылармны әлеуметтік, мәдени, этикалық қарым-қатынаста болатын дағдыларын дамыту.

«Мәңгілік Ел» ұлттық идеясы. Оқушылардың академиялық білімге деген қызығушылығын қалыптастыру, Отанымыздың игілігі үшін өмір бойы оқуға ынталандыру, сабақтың элементтері өзін-өзі тәрбиелеуге, өзін-өзі тануға, оқушыларда сыни ойлауын дамытуға жәна білім берудегі үш тілдік саясатты іск асыру.

Сабақтың моральдық аспектісі: оқуға деген жауапкершілікті сезіну; басқаларға құрметпен қарауға үйрету, жаһандық азаматтылыққа тәрбиелеу.

Ұсынылатын алдыңғы білімдер

Қоректену - 6 -10 сыныптар

Тыныс алу - 10 сынып

Пәнаралық байланыс

фотосинтез бен хемосинтездің ұқсастықтары мен айырмашылықтарын салыстыруда, реакцияларды қарастыруда химия пәнімен байланыс пәнаралық байланыс жүргізіледі.

Сабақтың барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекеттер

Ұйымдастыру кезеңі.

Миға шабуыл:

(T) Қызықты ғылыми факт: осы уақытқа дейін ғалымдар неге кейбір бактериялар мен жасыл емес өсімдіктер жарық жоқ жерлерде тіршілік ете алатынын түсіне алмады.

Қазіргі таңда бұл организмдердің глюкозаны түзу үшін бірнеше энергияға бай бейорганикалық қосылыстарды біріктіріп өздерінің глюкозаларын жасай алатындығы белгілі болды.

(T) Жоғарыда қандай ағзалар және қандай қоректену типі туралы айтылады?

Бүгін біз ағзалардың тағы бір автотрофты қоректену жолын қарастырамыз.

Хемосинтездеуші бактериялар туралы бейнефильм. http://youtube.com/watch?v=BFmx2crAmRs

Бейнефильмді сыныппен бірге талқылау.

(I) Хемосинтез терминіне анықтама жасап, мысалдар келтіріңіз.

Хемосинтез грекше «сһетеіа» — химия жене «synthesis» — қосылыс деген мағынаны білдіреді. Химиялық реакциялардың тотығуы кезіндегі энергияны пайдаланып, бейорганикалық заттардан органикалык заттарды синтездеу кабілеті бар ферменттік реакцияларды хемосинтез деп атайды.

Бүл процесті 1887 жылы орыс микробиологі С.Н.Виноградский ашқан.

(T) Хемосинтез процесіне тікелей қатысатын, әғни әр түрлі химиялық реакциялардан энергия алатын бактериялардың топтары бар. Олар: күкірт бактериялары /теңіз терең бактериялары, темір бактериялары, азот бактериялары, сутекгі бактериялары.

(G) Хемосинтездеуші бактерияларды зерттеу.

1. Күкірт бактериялар

2. Темір бактериялары

3. Азот бактериялары

4. Сутекті және метанды бактериялары.

Зерттелетін бактериялар типініне арналған бағалау критерийлері:

1. Хемосинтездің қалай жүзеге асатынын сипаттаңыз

2. Бұл реакция бактериялар қай жерде жүреді?

3. Реакция үшін химиялық теңдеуді жаз.

4. Қысқаша суретті плакат салыңыз.

«Галерея» әдісі арқылы жұмысты қорғау. Оқушылар өзара жұмыстарын таныстырады, ақпарат алмасады, өзара бірін-бірі бағалайды. Нәтижесін кесте түрінде дәптерлеріне толтырады.

(P) Фотосинтез бен химосинтезді салыстыру кестесін құрыңыз.

Салыстыру критерийлері:

• Кестеге фотосинтез бен химосинтезді салыстыру үшін келесі ерекшеліктерді қосыңыз:
• Процесте қандай энергия көзі қолданылады?
• Бастапқы өнім
• Органикалық заттарды өндірушілер
• Соңғы өнім

Нәтижені кестеге толтырады:

(W,f) ақпараттармен алмасу және қажет болған жағдайда оны толықтыру / түзету).

(І) ҚБ. Өзін-өзі бағалау.

Сабақты бекіту сұрақтары:

• Хемосинтездің фотосинтезден қандай айырмашылығы бар?
• Неліктен фотосинтез мұхит түбінде жүре алмайды?
• Хемосинтездеуші бактериялардың қандай түрлері бар?
• Олардың әрқайсысын қоректік заттар көзі ретінде не пайдаланады?

Рефлексия.

Үйге тапсырма

Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың берілген материалды меңгеру деңгейін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Денсаулық және қауіпсіздік ережелері

АКТ

Құндылықтармен байланыс

(тәрбиелік элемент)

Білімді жаңарту кезеңінде көп деңгейлі мәселелерді қамтитын сараланған тәсіл қолданылады. Миға шабуыл кезеңінде оқушылар ақпаратты қабылдау түрлеріне негізделген оқушылардың жақын арадағы даму аймағы анықталады. Алған білімдерін тексеру кезеңінде оқушыларға қабілеттерін ескере отырып, түрлі деңгейлі тапсырмалар беріледі.

Бағалау критерийлері бойынша жеке, жұптық және топтық жұмыстарды бағалау

Қауіпсіздік ережелерін сақтау технологиялары.

Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?

Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?