Гендік модификацияланған ағзаларды қолдануды этикалық тұрғыдан талқылау. Биология, 10 сынып, презентация.

Біз қалай тамақтанып жүрміз?

Оқу мақсаты

10.4.3.4 гендік модификацияланған ағзаларды қолдануды этикалық тұрғыдан талқылау

Жетістік критерийі

Биологияның жаңа саласы – гендік инжериямен танысу, гендік модификацияланған өнімдермен, қазіргі кездегі зерттеулермен танысу және олардың адам ағзасына әсерін білу.

Ақпарат көздерінен мәліметтерді іздеп, оған қорытынды жасайды, дұрыс шешім шығара біледі.

Талдау жасай отырып, әрбір адамның пікіріне құрметпен қарау, өз денсаулығына, қоршаған ортасына, биоалуантүрлілік бойынша өз пікірін нақты жеткізе алады.

Кестені толтыр

Сұрақ

Гендік инжерия нені зерттейді?

Гендік модификацияланған өнімді қалай алады?

https://www.youtube.com/watch?v=WlIuzn8w9Eo

Сөйлемді аяқта:

«Егер мен гендік инженериямен айналыссам, онда ..........................гибридін шығарар едім.

гендік инженерияның жоспары

Гендік инженерия

Генетиканың және биохимиялық әдістердің көмегімен түраралық кедергілері жоқ, тұқым қуалайтын қасиеттері өзгеше, табиғатта кездеспейтін жаңа гендер алу; молек. Биологияның бір саласы. Гендік инженерия әр түрлі ағзалар геномының бөлігінен рекомбинатты ДНҚ құрастырумен қатар, ол рекомбинатты молекулаларды басқа ағза геномына енгізіп, жұмыс істеуін (экспрессиясын) қамтамасыз етеді.

Топтық жұмыс: Оқушыларға ГМА –ды қолдану туралы ақпарат жинауды тапсыру.

адам денсаулығы мен қоршаған ортаға қатері;

планетаның биоалуантүрлілігін сақтауға қатері.

Пікірталас

Қарсымын

Трансгенді

Онкомышь с геном, вызывающим рак

«Бельгийская голубая» порода коров с двойным мускульным геном.

Порода свиней с геном «роста»

гендік инженерия әдісі нәтижесінде алынған жануар

Медуза гені қосылған флуоресцентті қоян мен тышқан

Трансгенді өсімдіктер

1992 ж Қытайда пестицидтерге төзімді темекіні өсірді.

Қызанақтың суыққа төзімді болуы үшін арктикалық камбала, бақа, тасбақаның генін алған.

Картопқа бактерияның генін қосып, колорад қоңызы үшін «у» болды.

Күрішке адамның сүтіне жауап беретін генді қосып, тағамдық құндылығы жоғары өнім алды.

Гендік модифицирленген картопты алды, ол қуыру барысында майды өзіне сіңірмейтін болды.

Қызанақ пен құлпынай суыққа төзімді болуы үшін солтүстікте тіршілік ететін балықтың генін қосқан.

Жүгеріні басқа зиянкестер зақымдап тастамас үшін оларға жыланның уынан алынған генді қосқан.

ГМӨ қалай жасайды?

Генді енгізудің екі түрлі әдісі бар:

Агробактериалды.

Биобаллистикалық.

Әлемде 60 млн. га жер трансгенді өсімдіктер өсіріледі:

66% АҚШ,

22% Аргентина.

63% соя,

24% жүгері,

Жүгері –

80 % гендік модифицирленген сорттары бар

Соя – әлемдегі ең

АҚШ-да шамамен 75 % әрн түрлі сортталы өсіріледі.

Ал Аргентинада 99%.

ГМА қайда болуы мүмкін

- шұжық, сосиски, сардельки т.б.;

- дайын таңғы ас

Қай азықтың құрамында трансгенді компоненттер бар?

Nestle (Нестле) — шоколад, кофе, кофе сусындары, балалар азығы

Hershey’s (Хёршис) — производит шоколад, безалкогольные напитки

Coca-Cola (Кока-Кола) — Кока-Кола, Спрайт, Фанта, тоник “Кинли”

McDonald’s (Макдональдс) — сеть “ресторанов” быстрого питания

Danon (Данон) — производит йогурты, кефир, творог, детское питание

Cadbury (Кэдбери) — производит шоколад, какао

Mars (Марс) — производит шоколад Марс, Сникерс, Твикс

PepsiCo (Пепси-Кола) — Пепси, Миринда, Севен-Ап