Аллельді гендердің байланысы. Көптік аллелизм. Биология, 10 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 10.3B Тұқым қуалаушылық пен өзгергіштік заңдылықтары

Мектеп:

Күні :

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:

Қатысқандар саны:

Қатысқандар саны:

Сабақ тақырыбы

Аллельді гендердің байланысы. Көптік аллелизм.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

(оқу бағдарламасына сілтеме)

Оқушылар:

- көптік аллельдердің цитологиялық негіздерін есептер шығаруда қолдану

 Сабақ мақсаттары

Оқушылар:

- көптік аллельдердің цитологиялық негіздерін сипаттау;

- көптік аллельдердің цитологиялық негіздерін есептер шығаруда қолдану

 Жетістік критерийлері

Оқушылар:

- арнайы терминологияны қолдана отыра көптік аллельдердің цитологиялық негіздерін сипаттау;

- көптік аллельдердің цитологиялық негіздерін есептер шығаруда қолдану

 Тілдік мақсаттар

Тілдік мақсаттар

Оқушылар тұқымқуалау ақпаратының тасымалдауын ауызша және жазбаша түсіндіре алады. Өздерінің жасуша, хромосома туралы білімдерін қолдана алады.

Пәндік лексика және терминология

тұқымқуалаушылық, өзгергіштік, жасуша, ядро, хромосома, дигибридті будандастыр, ген, жыныс, гомогаметалық, гетерогаметалық.

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы

Жұп гендер орналасқан …

Гаметаларда … хромосомалар жиынтығы болады

Дигибридті будандастыруда F₁ байқалады… , ал F₂ - …

Құндылықтарды дарыту

Ұжымда жұмыс жасау, басқалардың көқарасымен санасу, бір-біріне деген құрметті тәрбиелеу

 Пән аралық байланыстар

Математика – қатынасты есептеу

 АКТ қолдану дағдылары

Интернет желісімен жұмыс жасау

Бастапқы білім

Көбею 6, 7, 8 сыныптар;

Генетика негіздері 9 сынып.

Сабақтың барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі. Амандасу.

Білімді жинақтау. ҚБ «Жыныспен тіркес тұқымқуалау»

Проблемалық жағдаят.

ІІІ қан тобы бар әйел І қан тобы бар ер адамнан алимент тқлеуі үшін сотқа шағымданды. Ал баланың қан тобы І

• Сот қандай үкім шығаруы қажет?
• Қай кездері сот экспертизасы біржақты жауап айтуы мүмкін?
• Қан топтарының тұқымқуалауы қалай жүзеге асады?
• Барлық кезде баланың қан тобы ата анасының қан тобымен сәйкес келеді ме?
• Тұқымқуалаудың қандай түріне қан тобының тұқымқуалауы жатады ?

Оқушылармен бірге сабақтың тақырыбы, мақсаты және жетістік критерийлері тұжырымдалады.

ҚБ

РРТ

(К, П) оқушыларға кестедегі анықтамаларды сәйкестендіру беріледі.

(К) оқушыларға көптік аллельбойыншабейнебаян көруге немесе мәтінді ПОПС формуласы бойынша оқуға ұсынылады.

(К, ФО) есептерді шығару.

Тапсырма 1.

Баланың қан тобы I, әпкесінде – IV. Олардың ата-анасында қандай қан топтары ?

Тапсырма 2.

C жабайы C аллелінің қояндарында C және гималайлық C бояуы және альбинизм C «кему тәртібімен үстемдік ететін көптеген аллельдердің (яғни аллель С екеуінің үстінен үстемдік етеді және аллель C C аллелінің үстінен үстемдік етеді) . Жабайы бояумен қоянның генотипін анықтау үшін қандай шағылыстыру жүргізу керек?

Бағалау критерийлері:

• «Берілгенін» дұрыс құрастыру;
• Ата аналардың, гаметалардың, F1, F2, F3 гибридтерінің генотипі мен таңбаларын дұрыс белгілеу;
• Сұраққа сәйкес жауап жазу (белгілердің ажырауы немесе бұндай жағдай болмаған кезде алынған гибридтердің пайыздық қатынасы)

Өзара/өзін-өзі бағалау. Мұғалім тақтаға есептің дұрыс шешімі мен жауабын тақтаға шығарады. Оқушылар өздері бағалау жүргізеді.

Дидакт.мат-ал 1

РРТ

https://www.youtube.com/watch?v=eiNF8SFcPHk 4.26-6.14

https://www.youtube.com/watch?v=P1JVhcovdTI

3.02-5.45

Дидакт.мат-ал 2

РРТ

Үйге тапсырма:

• - көптік аллелизм бойынша белгілердің тұқымқуалауын түсіндіру;
• - есептерді шығару

Рефлексия: «Анкета»

Қосымша 2

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық студенттер A деңгейіндегі мәселелерді шешу кезінде белгілердің тәуелсіз тұқымқуалауын көрсете алады. Көптеген студенттер B деңгейінің мәселелерін шешуде дигибридтік будандастырудың цитологиялық негіздерін қолдана алады.Кейбір студенттер D деңгейіндегі мәселелерді шешуде тиісті терминологияны қолдана отырып, дигибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін түсіндіре алады.

Миға шабуыл сатысында мұғалім жуан және жіңішке сұрақтар арқылы оқушылардың бастапқы білімдерін анықтайды.

Бірінші есепті шығару кезінде бағалай алады.

Оқушылардың өзара/өзіндік бағалаулары есептерді шығару кезінде жүргізіледі

Биология кабинетінде қауіпсіздік техникасын сақтау

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

1:

2: