Активті және пассивті тасымалдардың ұқсастығы мен айырмашылығы. Жасуша мембранасы арқылы тасымалдану. Белсенді тасымалдану кезіндегі энергияның жұмсалуы. Биология, 10 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Заттардың тасымалы

Мектеп: ХББ НЗМ Ақтау қаласы

Күні:

Мұғалімнің аты – жөні: Чандыбаева Г.Д

Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы:

Активті және пассивті тасымалдардың ұқсастығы мен айырмашылығы. Жасуша мембранасы арқылы тасымалдану. Белсенді тасымалдану кезіндегі энергияның жұмсалуы.

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары:

9.1.3.1 активті және пассивті тасымалдарды салыстыру

Сабақ мақсаттары:

• Жасуша мембранасы моделін қолдану арқылы, тасымалдау процесін түсіндіреді.
• Активті және пассивті транспорт айырмашылықтары мен ұқсастықтарын сипаттайды және салыстырады.
• Активті және пассивті транспорт арқылы өтетін заттарға мысал келтіреді.

Бағалау критерийлері:

Оқушы:

• Жасуша мембранасының құрылымын сипаттайды.
• Салыстыру кестесін толықтыра отырып, активті және пассивті тасымалдау түрлерін салыстырады.
• Активті және пассивті тасымалдау арқылы тасымалданатын заттарға мысал келтіреді.

Тілдік мақсаттар:

Оқушылар орындай алады:

• Жасуша мембранасының құрылымдарын сурет бойынша атап бере алады.
• Тасымалданатын заттарды карточкалар арқылы топтарға жіктейді, түсіндіреді.

Пәнге қатысты лексика мен терминология:

Активті тасымалдау, пассивті тасымалдау, диффузия, осмос, градиент концентрациясы, жеңілдетілген диффузия, эндозитоз, фагоцитоз, экзоцитоз, натрий калий сорғысы.

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы:

Жасуша сыртқы ортадан .................. арқылы қорғалған. (жасуша мембранасы). Пассивті транспорт — энергия жұмсалынбай, заттардың концентрация градиенті бойынша орын ауыстыруы. (пассивті транспорт). Активті транспорт — энергия жұмсалынып, ...................... тасымалдануы. (заттардың концентрация градиентіне қарсы). ................ — бір клеткалы организмдердің немесе кейбір көп клеткалы жануарлар клеткасының микроскопиялық бөтен тірі нысандар (бактериялар, т.б.) мен қатты бөлшектерді жұтып алып, қорытып жіберуі. (фагоцитоз)

Оқушылар орындай алады:

• Табиғат үдерістерін венн диаграммасы арқылы салыстырып, жаза алады
• Табиғаттағы заттардың химиялық айналысын сызба арқылы түсіндіре алады

Тақырыпқа байланысты сөздік/словарь/ dictionary

Құндылықтарды дарыту

Ынтымақтастық

Топтық жұмыс барысында іс-әрекеттерді бірігіп орындау, бір-бірінің ойын тыңдау және ауызбіршілікті қалыптастыру.

Жалпыұлттық «Мәңгілік ел» идеясы

Оқушылардың ғылым білімді игеруде қызығушылықтарының арттыруы және Қазақстанның интеллектуалдық әлеуетін көтеруге бағыттау.

Өмір бойы білім алу

Жаңа оқу материалдарын өткен тақырыппен байланыстыра отырып, білім берудің бірізділігімен өмір бойы білім алу қажеттіліктерімен ұштастыру.

Пәнаралық дамыту

Тақырыпқа байланысты физика, химия пәндерімен байланыс:

• физика пәні – диффузия, осмос, градиент;
• химия пәні – калий, су, оттек, көмірқышқыл газы және т.б;

 АКТ

 қолдану дағдылары

Тақырыпқа сай PowerPoint, анықтамалар іздеп постерлер дайындаған кезде Internet желісін қолданады. Twig.kz , bilimland.kz бейнежазбалары қолданылады.

Бастапқы білім

Оқушылар біледі:

Осмос және диффузия терминін біледі – 7сынып

Қанайналым жүйесі. Қоректік заттар тасымалы ұғымымен таныс - 8 сынып.

Асқорту. Ферменттер. Аш ішек бүрлері, қызметін сиппаттай алады - 9 сынып.

Сабақ барысы

Сабақта орындалуы тиіс іс – әрекеттер

• Ынтымақтастыру атмосферасын құру. Сәлемдесу.
• Бүгінгі сабақтың тақырыбын және мақсатын анықтау.
• Сабақ басталмас бұрын, оқушыларға диффузия және осмос құбылысы көрсетілген сурет көрсетіледі. Суреттегі құбылысты атап, ажыратып, түсініктеме беру қажет.
• (Т) Сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру.
• 9.1.3.1 активті және пассивті тасымалдарды салыстыру. Видео: Жасуша мембранасы. Видео талдау барысында жұмыс парақтары беріледі. Оқу матеиалы ішінен түсіп қалған сөздерді мағынасына қарай, қойып шығады.
• (I) Таратпа материалдар арқылы жасуша мембранасының құрылымдарын жазып шығады.
• Бірін-бірі бағалау жүреді.
• (G) (f) «Ойлан! Топтастыр! әдісі» Сыныпқа жасуша мембранасынан өтетін заттар жазылған карточкалар беріледі. Мысалы: (су, глюкоза, натрий иондары, көмірқышқыл газы, оттегі, май қышқылдары) және олардың жасуша мембранасынан қалай өтетіні туралы топтарға бірігіп, жауабын түсіндіреді.

(G) Топтық жұмыс. Венн диаграммасын толтыру

Бір топ активті және пассивті транспорттың айырмашылықтарын жазса, екінші топ ұқсастықтарын туралы ойларын талқылап, ортақ ВЕНН ДИАГРАММАСЫН толтырып шығады. (Енжар және белсенді тасымал)

(f) Қалыптастырушы бағалау. А,В,С деңгейлі тапсырма беріледі. Жауап парағы толтырылады.

«Сен -маған, мен -саған» доп лақтыру арқылы. Жаңа тақырып сұрақтарын қойып шығамын. Мыс:

• Жеңілдетілген диффузия процесіне қатыстаны негізгі компонентті атаңыз.
• Фосфолипидтің құрылымын атап шығыңыз.

Рефлексия. «Нысана»

10-8-5-2 балдарын нысанға іліп кетеді.

10-Мен сабақты түсіндім.

8-Мен түсіндім, қайталау керекпін.

5-Мен кейбір жерлеріне түсінбедім.

2-мен түс сабақта түсіне алмадым.

Үй жұмысы. Активті және Пассивті транспорт түрлеріне берілген кесте аяқтау.

Қосымша ақпарат

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Жаңа сабақ тақырыбын сабақ басында көрсетілген сурет арқылы анықтайды. Түсініктеме беру барысында өткен тақырыпты есіне түсіреді. Жаңа тақырып арасында байланыс орната алады. Сабақ соңында деңгейлік тапсырмалар орындайды.

• Кіріспе сұрақтар, суреттер
• Суреттік тапсырма
• Мәтінмен жұмыс
• Қорытынды сұрақтар
• Таныстырылым

Сынып ішінде сабақ барысында тыныштық сақтау.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

1:

2: