Адам гемоглобині мен миоглобинінің құрылысы мен қызметі. Адам гемоглобині мен миоглобині үшін оттектің диссоциациялануының қисық сызығы. Биология, 10 сынып, презентация.

Сабақ тақырыбы

Адам гемоглобині және миоглобинінің құрылысы мен қызметі

Оқу мақсаты

Миоглобиннің, ересек адамның және ұрықтың оттегіге қатысты диссоциация қисығын түсіндіру

Бағалау критерийлері

Адамның ересек және ұрық гемоглобині үшін оттегіге қатысты диссоциациялау қисықтарын сипаттай алады

Миоглобиннің, ересек адамның және ұрықтың оттегіге қатысты диссосация қисықтары арасындағы айырмашылықты салыстырады және түсіндіреді.

Гемоглобин

Гемоглобин төртінші реттік құрылымға ие, 4 полипептидті тізбектен тұрады.

Әр полипептид тобында гем тобы бар.

Гем тобында темір ионы (Fe2+) бар

Әрбір Fe2+ оттегі (O2) молекуласымен байланысады

Барлығы 4 O2 молекуласы 1 гемоглобин молекуласы арқылы адам ағзасаында тасымалданады

Hb + 4O2 Hb08

Гемоглобин + oттегі оксигемоглобин

жүктеу

ыдырау

Гемоглобиннің қызметі

Негізгі қызметі: оттегіні тасымалдау

Гемоглобин:

Газ алмасу үрдісінде оттегімен байланысады

Ұлпаларға оттегіні тасымалдайды

Бұл әрекеттерді қалай орындайды?

Гемоглобин пішіні әр түрлі жағдайларға байланысты өзгереді. Мысалы, CO2 болған жағдайда: гемоглобин пішіні оттекті көбірек жоғалтуға өзгереді.

Ол оттегінің жоғары парциалды қысымында байланысуға дайын болады.

Гемоглобин

Миоглобин

Өкпеде оттегі гемоглобин құрамындағы темір ионымен байланысып,

оксигемоглобин түзеді

Оттегінің гемоглобинмен қосылуы ассоциация немесе байланысу деп,

оттегінің оксигемоглобин құрамынан бөлінуі диссоциация немесе ажырау деп аталады.

Оттегі және pO2 берік байланысу

Оттегімен берік байланысу молекуланың оттегімен байланысуы

Әсер ететін жағдайлардың бірі оттегінің парциалды қысымы (pO2).

pO2 жоғарыласа, гемоглобиннің оттегімен берік байланысуы да жоғарылайды:

Жоғары pO2 оттегі гемоглобинмен байланысып оксигемоглобин түзеді.

Оттегінің төменгі парциалды қысымында pO2 оксигемоглобин оттегіден ажырайды

Гемоглобиннің O2 берік байланысуы

Кестені толтыр

Көмекші сөздер:

жоғары, оттегі, оттегімен байланысу, оттегінің бөлінуі

Берік байланысу терминінің мағынасын түсіндіріңіз

Диссоциация қисығы

Оттегінің концентрациясы (парциальды қысымы) қоршаған ортада жоғары болса, гемоглобин онымен жоғары деңгейде қанығады, қандағы оның көп мөлшері оксигемоглобинге айналады. Әр түрлі парциальдық қысым кезінде гемоглобиннің оттегімен қанығу дәрежесін өлшеуге болады және график түрінде бейнелеуге болады. Біз қарапайым сызықтық тәуелділікті алар едік, нәтижесінде график «тік сызықты» түрі болар еді. Бірақ олай болуы мүмкін емес, қисық S-тәрзіді немесе сигмоидті формаға ие және оксигемоглобин диссоциацияның қисығы деген атауға ие.

Бұл қисықтың анализі бізге көрсетеді, парциальды қысым 30 мм сын.бағанасында тек гемоглобиннің 50% оксигемоглобин түрінде болады. Оның толық қанығуы (100%) табиғатта өте сирек кездеседі. Қисықтың сигмоидті формада болуы физиологиялық көзқарастан қарағанда өте маңызды болып келеді. Оның құрамалы (крутой) аймағы, бұл облыста қоршаған ортадағы парциальды қысымының аз ғана төмендеуі қанның оксигенациясын күрт төмендетіп жібереді. Басқа сөзбен айтқанда, оксигемоглобин диссоцияланады және оттегіні ерітіндіге беріп жібереді, бұл ерітіндіде оттегі өзі градиент бойынша диффузияланады. Осы сияқты үдеріс қанмен шайылатын белсенді тыныс алатын органдарда жүреді.

Ұлпаларда оттегі газ түрінде емес, еріген түрде болады

Феталды (ұрық) гемоглобині

Фетальды гемоглобин (ұрық, шарананың гемоглобині) оттегімен байланысуы деңгейі жоғары болады, HbA қарағанда (ересек адам), бұны серттен көруге болады: HbF диссоциация қисығы HbA қарағанда сол жаққа жылжуының дәлелі. Фетальды гемоглобин төменгі парциондық қысым кезінде оттегімен қанығуының пайыздық үлесі жоғары болады, рО2 оттегінің көбірек мөлшерін байланыстырады.

Гемоглобин – оттегіні мінсіз тасымалдаушысы болып келеді, себебі оттегіні оңай байланыстырады және оңай береді, бұл үдерісті өкпедегі салыстырмалы төменгі парциальды қысымда, ал ұлпаларда салыстырмалы жоғары рО2.

Миоглобиннің диссоциация қисығы

Миоглобиннің оттегіге қатысты диссоциация қисығы гемолгибинге қарағанда сол жаққа қарай орналасқан.

Әрбір оттегінің парциалды қысымында миоглобин гемоглобинге қарағанда оттегіні көбірек қосып алады

Рефлексия

Менің ойымша ...

Мен мысал келтіре түсіндіре аламын ...

Осыған негізделе , келесі қорытынды шығаруға болады...