Спорттық ойындарда тактикалық әрекеттерді қолдану. Дене шынықтыру, 6 сынып, қосымша материал. 21 сабақ.

Әдістемелік нұсқау

2 бөлім: Командалық спорттық ойындар

Сабақтың тақырыбы: Ойын техникасының дағдысын дамыту

Оқу мақсаты: 6.1.5.1. Бір қатар дене жаттығуларының тактикаларын, стратегияларын және композициялық идеяларын түсіну және қолдана білу

Сабақтың мақсаты: Бір қатар дене жаттығуларының тактикаларын, стратегияларын және композициялық идеяларын түсінуге және қолдана білуге үйрету

• Сабақтың басы.

 Сабақтың басында өтетін тақырыппен таныстырып, білім алушылармен бірге оқу мақсаты және сабақтың соңында күтілетін нәтиже анықталады. Осыдан кейін білім алушылар сабақтағы бағалау критерийлері және дескрипторлармен танысады.

 Осыдан кейін білім алушылар, бір орында, қозғалыста және жүгіру кезінде ЖДДЖ орындайды.

• Сабақтың ортасы.

 Білім алушылар баскетболмен айналысу кезінде қауіпсіздік ережесі бойынша жалпы талаптармен таныстырылады.

Баскетбол ойынның қауіпсіздік ережелері:

• Баскетбол ойынына сәйкес спорттық киім кию, (кроссовка).
• Баскетбол ойынының техникасы мен такикасын орындау кезінде өте мұқият болу.

Баскетбол қалқанының астында отыруға болмайды.

Ойнаушылар ойын кезінде бір-бірін ұстауына, дөрекі қылық жасауына жол берілмеу.

Допты салмағына сәйкес таңдау.

Жаттығуларды орындауды ұйымдастыру барысында қойылатын біріңғай тлаптарды.

Сабақ басталар алдында оқушылар алқа, сақина, сағат, сырға және т.б. жарақат алуға мүмкіндік тудыратын заттарды шешіп, қыз балалар шаштың түюлері қажет. Қауіпсіздікті сақтау үшін дене тәрбиесі сабағында тиісті спорт киімдерімен ғана қатысу қажет.

Допты алып жүру кезіндегі қауіпсіздік:

• Жопты жұдырықпен және алақанмен ұрмау.
• Жылдамдықты азайтып, тоқтай білу;
• «финтті» қолдана білу;
• Қарсыласының орын ауыстырылуларын сөзіне білу;

Бір –бірін итермеу;

1 тапсырма.

(Т, Ж, ҚБ) Ойынға қатысушылар бірдей екі топқа бөлінеді де, капитан мен ұстаушыны таңдап алады. Ортадағы шеңберге капитан тұрады. Мұғалімнің белгісімен допты алаңға лақтырады. Допты ұстап алып бір-біріне беру арқылы жақындап өздерінің ұстаушысына допты лақтырып береді, соны ұстаушы ауада қағып алуы керек. Екі команданың бір ұстаушысы допты ауада қағып алса, ойын қайта алаң ортасынан басталады. Допты қағып алған ұстаушыға ұпай беріледі. Қай топтың ұпайы көп болса, сол топ жеңіске жетеді.

Мұғалім білім алушыларға баскетбол ойынының ережесі мен жарыс өткізу ережесін үйретуі керек. Доппен жүгіруге болмайтынын, екі қадам жасағаннан кейін допты әріптесіне беру керек екенін түсіндіру. Ұстаушы допты ауада қағып алса саналады. Егерде екі ойыншы допты бірдей ұстап алса, онда даулы доп беріледі.

2 тапсырма.

(Т, К, ҚБ) Бүйір тосқауыл. №2 ойыншы қалқанға арқасымен тұрған №1 ойыншыға допты береді. Одан кейін ол жүгіріп шығып №1 қарсыласының бүйір жағына тұрады. Бұл әрекет әріптесіне сол жаққа бұрылыс жасап, қарсыласын айналып өтіп, қалқанның астына өтіп, допты торға тастауға мүмкіндік береді. Тосқауылдың бұл түрі – келісілген әрекет жасауды қажет ететін, ең тиімді әдістің бірі. Бұл тосқауыл қарсыласты 0,5 м қашықтықта ұстаған жағдайда сәтті орындалады, ал егер қарсыласты ұстау арақашықтығы 1м және одан көп болса, бұл әдісдің тиімділігі төмендейді. Егер №1 ойыншы допты алып, тосқауыл қойылғаннан бұрын қозғалысын бастаса да тиімділігі төмендейді.

Қағып алу.Бірінші орында тұрған ойыншының қағып алуға үйретеді,кейін қимылдағыЖұлып алу.Үйрету дұрыс қағып алудан басталады.Үйретуші түсіндірген соң ойыншыларЛақтырғанда жауып алу.Лақтыру кезіндегі жаттығулармен қатар үйретіледі.Алғашында өте жайҚағып алып кету.Алғашында допты қолдан қолға беру кезінде қағыпҚорғаныс тактикасы Команданың қорғану әрекеттері үйренуге қиындау келеді.Жеке әрекеттер. Қорғанудың сәтті нәтижесі жеке әрекеттердің сәттілігінен байланысты.Әр1.Жұппен сапқа тұру.Шабуылшы бір сызықты қарсы сызыққа қарай допты2.Жұппен сапқа тұру.Шабуылшы допсыз бір сызықтан қарсы сызыққа өтуге3.Жұппен сапқа тұру.Шабуылшы доппен кәрзенкеге бет бұрады.Қорғаушы кедергі болады.Топтпса әрекеттесу.Шабуыл үшін қолданылатын барлық әрекеттестіретін жаттығулар қайта қосылуКомандалық әрекеттестік.Басында байытылған қорғанудың жүйесі үйретіледі.Үйрету жеке қорғанудың жүйесіненЖеке қорқау. Дайындық кезінде келесі нәрселерге,кезеңдерге көңіл бөлу керек.ҚорғайтынЗоналық қорғау.Басты міндет-ойда болғандай өз жерінде уақытында жету және1)Алаңның бірінші жартысында кәрсенкеге лақтырусыз дайындық ойыны жүргізіледі.Үйретушінің бұйрығымен2)Ойын үш команда арасында өтеді.Екеуі қорғауға тұрады.Үшінші кәрзенкенін біреуіне

Шабуылдау техникасы.Доппен орындалатын әрекеттерді үйретуден бұрын оның серпінді қасиеті менҮлгі жаттығулары:1)Допты қолдан-қолға ауыстыра отырып,оған тимей,денені айналдыра жүру2)Доп арқада,екі қолда орындалады.Допты бастан асырып,алға лақтырып,сонда тосып алу.Егер3)Еңкейіп,допты қолға ұстап,аяқтардың арасынан өткізіп алға қарай лақтырып алдынан4)Допты өкшелерінің арасында қысып ұстап,доппен бірге секіріп,оны аяқпен жоғарығаТосып алу.Допты дұрыс ұстап қалу,тоқтатуды үйрену үшін келесі жаттығуларды1)Ойыншы қолын сзып тұрып білезігін доптың үстінде деп елестету2)Дәл солай,бірақ отырып,қолды доптың үстіне қойады.Осы жерден көтеріп қолға3)Алдағыларды қайталап,допты қолдан түсіреді, ол қайта көтерілгенде білезікті дұрысҚолдан-қолға беру. Алғаш болып кеуде тұстан екі қолымен беу1)Сапқа тұру.Допты жұп-жұп болып бір-біріне беру.2) Допты бір саптан 2-ші сапқа иректеп кезекпен беру.3)Дәл солай, тек допты берген соң оқушы қарсы алдындағының4)Екі сап қарама-қарсы түрады: доп әр саптан кезекпен беріледі.5)Ортаға біреуді қойып, барлығы дөңгеленіп тұрады.1-ші доп ортадағы ойыншыға6)Екі сапқа түзеледі.1-ші жүгіріп шығып допты тосады, сөйтіп оныДопты беруді үйрету кезінде алаңнан ұшып көтерілген допты ойыншының1)Допты алаңға ұрып, сол мезетте сол аяқпен алға қадам2)Дәл солай, тек аялдамай,2-ші қадам жасау керек.Лақтыру. Лақтыруда оның далдігі маңызды. Жақсы техникалық дайындықтың басқа1)Саптан жүгіріп шығып,допты кәрзеңкеге салғандай елестетіп кәрзеңкенің үстіне секіру.2) Ұйретуші допты ұстап қолын созып тұрады.Ойыншы жер келіп3)Дәл алдағыдай,тек үйретуші допты беріп жатқан кезде тастай салады.Орташа және қашықтықьан лақтыруды басында бір нүктеден бастау керек.ӘрАйып сызығын баспай бастапқы қалыпта тұрып көздеу.Дәл алдагыдай,тек бастапқы қалыптан бұрын допты алаңға 2-3 ретДәл алдағыдай,тек лақтырмай тұрып дем тартып,яғни ішке ауа жинап,оныДопты алып жүру.Басында допты жай ұрып жүріп басқаруды үйретеді.Алғашқы1.Ойыншы 1-ші орында тұрып допты жерге ұрып,оны дұрыс тосуды2.Допты бір қолмен,екі қолмен кезек-кезек ұрып үйренеді.Үйренуші допты дұрыса)Сапқа тұрып белгілі жерге дейін допты жүгірте отырып барыпә)Оң мен сол жақтарда орналасқан кедергілерді айналып өту.б)Допты тоса сала жүгіру.в)Секіріп жүріп допты жүргізу.

• Сабақтың соңы.

Сабақ соңында білім алушылар демді қалыпқа келтіру жаттығуларын орындап, рефлексия жүргізеді:

- нені білдім, нені үйрендім?

- нені толық түсінбедім?

- немен жұмысты жалғастыру қажет?- деген сұрақтары бар парақшаға жауап береді.

Сабақ уақытында орындаған жұмыстарын бағалау үшін білім алушыларға дескрипторлар арқылы өзін-өзі бағалауды жүргізуді ұсыныңыз.

Ресурстар: Үлкен бос кеңістік, баскетбол доптары, ысқырық, конустар, Рефлексия парағы.Баскетбол сабақтарындағы қауіпсіздік ережелері интернет ресурсына сілтеме: https://xn--j1ahfl.xn--p1ai/library/instruktazh_po_tehnike_bezopasnosti_na_urokah_baske_112701.htmlhttps://sites.google.com/site/basketbolvskole/home/tehnika-bezopasnostiБаскетбол элементтері бар ойындардың интернет ресурсына сілтеме: http://fizkult-ura.ru/node/32392Баскетболдағы тактикалық әрекеттер интернет ресурсына сілтеме: https://world-sport.org/games/basketball/tactics/Баскетбол ойынын үйрену бойынша интернет ресурсына сілтемеhttp://summercamp.ru/%D0%9F%D0%BE%D0%B4%D0%B2%D0%B8%D0%B6%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%B8%D0%B3%D1%80%D1%8B_%D0%B4%D0%BB%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D1%83%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%83Баскетболдың техникалық тәсілдерін оқыту әдістері интернет ресурсына сілтеме:http://topreferat.com.kz/songghy-qosylghan/7473-basketboldyng-tehnikalyq-tasilderin-oqytu-adisteri-diplom-zhumysy.html