Тұқым қуалаушылықты зерттеу мақсатында және селекция тұрғысынан қарағанда, өсімдіктердің жасанды, мутагенезімен айналысатын зерттеушілердің алдында маңызды міндет тұр, ол – бағытталған мутацияларды алу [1]. Бұндай мәселенің шешімін табуға болады, ол әртүрлі мутагендердің және қосымша факторлардың әсер ету ерекшелігі арқасында мутагендердің генетикалық модификациялануымен дәлелденеді.
Жасанды жолмен алынған мутанттар селекционерді қызықтыратын дақыл формаларының әртүрлілігін жоғарылатады және келешекте сұрыптау мен гибридизация үшін кең жол ашады [2].
Бір сортта белгілі өндірістік, технологиялық және тұтынушылық қасиеттердің бірге қабысуы жұмсақ бидай селекциясының негізгі және шешімі қиын міндеттерінің бірі. Сондықтан, шаруашылықта құнды белгілері бар формалар алу үшін бидайдың өсуі мен дамуына әртүрлі мутагендердің әсерін зерттеу белгілі бір қызығушылық тудырады. Сонымен қатар, генетикалық әсерлерді зерттеу мәселесі, әсіресе химиялық қосылыстардың әсерінен туындайтын мутацияларды зерттеу маңызды. Ұзақ уақыт бойы жасанды мутагенезбен жұмыс жасаған зерттеушілердің күш жігері селекцияда негізінен нақты фенотиптік сипатқа ие әртүрлі мутациялар алуға бағытталған болатын. Бірақ, көптеген макромутанттардың тіршілік қабілеті төмен, ал керісінше, кіші мутациялар жиі кездеседі және олардың өміршеңдігі жоғары болады [3-4].
Кіші мутацияларға әлсіз фенотиптік көрінісімен сипатталатын полимерлі гендердің мутациялары жатады. Полимерлі гендер немесе полигендер әдетте, сапалық белгілердің: өсімдіктің биіктігі, жапырақтардың мөлшері және масақтардың, масақшалардың, дәндердің, бүйір сабақтарының санына, белок пен май мөлшеріне, өнімділігіне, ерте пісу мен дамуына және т.б. белгілердің көрінуіне әсер етеді [5-8]. Осының әсерінен туындайтын мутациялар спецификасы үлкен маңызға ие.
Әлемдік селекция тәжірибесінде химиялық қосылыстардың, атап айтқанда, алкильді қосылыстардың дәнді дақылдарға әсері, көбінесе, құндылығы төмен, тек морфологиялық өзгергіштікке және өсімдіктің хлорозға ұшырауына жиі әкелетіндігі белгілі. Сондықтан, өсімдіктің өсіп – дамуына улы әсерін тигізбейтін, жұмсақ бидай сорттарының ауыл шаруашылығына құнды белгілерінің (өнімділігі, сапасы, тат және қара күйе ауруларына төзімділігі т.б.) өзгергіштік шегін ұлғайтатын әлсіз мутаген іздеу қажет болды.
Әдеби мәліметтерде кадмийдің токсинділігі, мутагенділігі және өсімдіктің өсуін тежейтіндігі туралы кеңінен талқыланған еңбектер кездеседі [1], бірақ, хлорлы кадмийдің 0,01 пайыздық ертіндісінің бидай дәніне әсерінен туындаған тұқым қуалайтын құнды белгілерімен алғашқы материалды алу жайлы жүргізілген зерттеу жұмыстары кездескен жоқ. ....

Қыс түсіп, күн суыған бетте көпшілігіміз тұмаудың шырмауына түсіп, шырқымыз бұзылатыны бар. Кейбіріміз алғашқы белгілерін байқасақ та, нендей шара қолданарымызды білмейміз. Сонымен, тұмаудан қалай тез айығуға болады? Немесе оның алдын алу үшін не істеу керек?

✅ 1 - Жылқының етімен балық етін қосып жесе жүректің соғуын жеделдетеді, өттің қышқыл теңшеу қызыметін қалыпсыздандырады да ауыр болғандар уланып өміріне қауіп төнуі мүмкін.

✅ 2 - Сүт ішкенде балық жемеу керек, қосып тұтынған жағдайда теріні қабындырып, дақ, алапес ауруы сияқты әртүрлі тері ауруларын келтіріп шығарады.

✅ 3 - Сүтпен шоколадты қосып жемеу керек, шаштың қоректігін азайтып, іш өткізеді, балалардың калъций құрамын азайтып өсуіне тікелей ықпал жасайды.......

✅ 1. Жүннен тоқылған қысқы киімдеріңізді жуып жатқанда, кір соңғы шайылар алдын 1 шәй қасық глицерин қосыңыз, бұл сіздің киіміңізді жұмсақ қылады!

✅ 2. Егер түрлі түсті киімдеріңізді жуатын болсаңыз онда ішіне 2-3 ас қасық тұз қосыңыз, киіміңізді жарқын әрі ашық түсті етеді!

✅ 3. Синтетикадан жасалған киімдер ерекше әрі көп күтім қажет етеді, сол үшін басқа киімдеріңізге қарағанда көбірек жуыңыз! ......

1. Өз-өзіңізді жақсы көріңіз. Сонда өмір сүру әлдеқайда жеңіл болады.
2. Бірге жүрген қыздардың бәрі әрқашан қасыңыздан табыла бермейтінін ұмытпаңыз.
3. Егер шынайы дос тапсаңыз, қандай қашықтықта болса да, достық қарым-қатынасыңызды үзбеңіз.
4. Дүниеге қызықпаңыз, ол сізді бақытты етпейді.
5. Қандай жағдайға кезіксеңіз де, ешкімді кінәламаңыз, қатені алдымен өзіңізден іздеңіз. ......

✅ 1. Пәк болу – қыздың пәктігі Алла берген ең үлкен қазынасы.

✅ 2. Әдепті болу – қыз әдепті болса, көзің қуанып, жүрегің жылиды.

✅ 3. Таза болу – бойы таза болмаса, жақсы әйел болмақ ойы да тазармас.

✅ 4. Пысық болу – жеті жұт салақпен сегіз, олақпен тоғыз болады.

✅ 5. Ұстамды болу – өзін ұстай алмаған, келген бақты ұстап тұра алмайды.

✅ 6. Ұқыпты болу –жоқтан бар жасай алмаған, барды ұқсата алмайды.

✅ 7. Иманды болу – иман осы алтауының түп негізгі бастауы, алтын тірегі.......

Вазелин майын көбінесе ерін жарылғанда жағамыз. Алайда вазелиннің одан өзге пайдалы тұстары бар. Вазелин суда және спиртте ерімейді. Ол тек медицинада ғана емес, металдарды коррозиядан қорғауда және электроникалық өнеркәсіпте де қолдананылады. Ең тиімді тұсы оны кез келген дәріханадан қолжетімді бағада алуға болады. Осы орайда вазелиннің күнделікті өмірде қолданылар пайдалы тұстарын айтуды жөн көрдік. ......

✅ Көптеген аруларымыз шаштың түсуін емдеу үшін не істеу керектігін сұрап жатады. Сол себепті назарларыңызға 3 пайдалы рецепт ұсынамыз:

Пияз, бал, ошаған майы, сусабын

✅ Аталған әрбір ингредиенттен 1 ас қасық алып, араластырыңыз. Қоспаны басыңызға жағып, шаштың бойына ысқылап, жағыңыз. Жылы сүлгімен шашты орап, 1-2 сағаттан кейін жуып тастаңыз.
......

Босанған келіншектер кешегі қыз күніндегі әдемі мүсінін жоғалтқандарына қатты уайымдап жатады. Тезірек арықтап, қалпына келуі үшін артық салмақтан арылудың жолдарын қарастыра бастайды. Бірақ түрлі диеталар, дәріханаларда сатылатын арықтататын дәрілер мен шайлардан көп жағдайда оң нәтиже болмай, тіпті кері әсерлері де тиіп жататыны өтірік емес немесе ойдағы межеге жету үшін олардың кейбіреуін айлап ішу де қажет.
Сондықтан да арықтағысы келетін жандар, әсіресе, босанғандарына көп бола қоймаған келіншектер мұндай диетелар мен дәрі-дәрмектен аулақ болғандары жөн. Өйткені босанғаннан кейін әлі толықтай орнына келе қоймаған олардың организмдеріне бұл дәрілер мен диеталардан төнер қауіп көп. Ендеше, қауіпсіз арықтаудың бірнеше жолымен танысыңыздар.......

Күттiм, сендiм, бəрiне де шыдадым,
Өз-өзiмдi жұбатып мен алдадым.
Күндер өтiп, айлар өтiп бip күнi,
Маган, жаным, келерсiң деп ойладым.

Күттiм, сендiм, бəрiне де шыдадым,
Сезімiмдi түсінсеңшi шырағым.
Қиын маған, қиын....