Ампердің күші. №1 лаборатория «Ағымдағы магнит өрісін бақылау». Физика, 10 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 10.3С.

Магнит өрісі

Мектеп: Павлодар ХББ НЗМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Каратаева Н.К.

Сынып: 10

Ампердің күші. №1 лаборатория «Ағымдағы магнит өрісін бақылау»

10.4.4.2 электр өлшеуіш құралдардың, электр қозғалтқыштың жұмыс істеу принципін түсіндіру;

«Магнит өрісі» тақырыбы бойынша білімді қайталау және тереңдету.

Ампердің күші тұрмыста қолдануды қарастыру.

Электр қозғалтқыштың жұмыс істеу принципін түсіндіру;

• Осы тақырып бойынша бұрын алынған білімдер мен дағдыларды меңгеру деңгейін және деңгейін анықтау;
• магниттік өрісті ток өткізгішке, магниттік индукция модуліне және Ампер күштеріне әсер ету идеясын қайталау және тереңдету,
• сол өол ережесі бойынша ампер күші анықтау;
• магнит өрісінің тогы бар өткізгішке әсерін әртүрлі жағдайда қарастыру;

Қауіпсіздік, басқаларға қарау, ынтымақтастық

Инжиниринг - қашықтығы қалайша электр қуаты берілуде

Математика - синусын графикті сызу

Интернет-бейнелер (www.youtube.com)

http://www.bbc.co.uk/schools/ және

bilimland.kz

Физика 8 сынып: магнит өрісі, өріс жолдарымен өрістерді ұсыну; тұрақты магнит өрісі және сымдардағы токтарға байланысты

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Оқушылармен сәлемдесу

Сабаққа дайындығын тексеру

Үй жұмысын тексеру / журналға қою/

1. Алдыңғы білімді белсендіру

- Біздің Жерді магнит өрісі қоршалған тұрғанын білеміз, біз осы магнит өрісі мұхитында өмір сүреміз. Оның өзгеруі адамның денсулығына айтарлықтай әсер етеді. Ендеше магнит өрісі туралы не білеміз?

Үй тапсырмасын тексеру (жеке дара сұрау әдісі).

Сұрақтар:

1. Қандай магниттік күштер деп аталады?

2. Магнит өрісінің қандай қасиеттерін білесіңдер?

3. Тоғы тар өткізгіштер қалай әсерлеседі?

4. Магнит өрісінің қасиеттерін атаңыз

5. Магнит өрісі тұйық, тогы бар кқнтурға қалай әсер етеді?

6. Магнит өрісінің әр нүктесіндегі өрісті қандай шама сипаттайды?

7. Магниттік индукциялық вектордың бағыты қалай бағытталған?

8. «Бұрғы» ережесін қалай түсінесің?

9. Оң қолдың ережесін қалай қолданамыз?

2. Activity -«Your formula is…»

Оқушылар екі топқа бөлінеді (6-6), бір топқа электр өлшеуіш құралдарың жұмыс істеу принципін түсіндіру беріледі, екінші топқа магнит өрісінің тоғы бар контурға әрекеті қарастырылады.

Шарт: олар бір-біріне өзінің парағын көрсетпеуі тиіс.

Әр бір топтан бір бір оқушыдан бір-біріне жақындап, бір партаға отырып бір біріне түсіндіреді.

Өлшеу дегеніміз - арнайы техникалық құралдар көмегімен физикалық шамалардың мәнін анықтау.

Өлшеуіш аспаптардың жұмыс істеу принциптерін, олардың атқаратын міндетіне байланыссыз, былай түсіндіруге болады: электр тогы аспап аркылы жүріпайналдыру моментін туғызады, айналдыру моментінің әсерімен спираль серіппесінің 2 қарсы әрекетін жеңеді, қозғалатын бөлік бұрьшына бұрылады (1 - сурет). Бұл жерде нұсқама тіл 3 шкала 4 бойы мен қозғала отырып өлшенетін шаманы көрсетеді. Аспапты ажыратқаннан соң айналдыру моменті жоғалады,қозғалатын бөлік серіппенің серпімділігінің салдарынан алғашқы орнына қайта оралады.

Пайдалану жағдайына байланысты аспаптың қозғалатын бөлігі тез тынышталуы керек. Бұл ауалы немесе магниттік тыныштандырғышымен іске асырылады. Ауалы тыныштандырғышта (2,а- сурет) қозғалатын бөлігін тежеу үшінтыныштаңдырғыш камерасындағы ауаны сығу немесе сирету салдарын пайдаланса, магниттік тыныштандырғышында магниттік тежеу принципін пайдаланады (2, б-сурет).

1-сурет Электр өлшеуіш аспаптың 2-сурет. Тыныштандырғыш құрылысы:

қозғалмайтын бөлігінің құрылысы 1-ауалы тыныштандырғыш камерасы,

2-поршень, 3-тұрақты магнит

Ток пен кернеуді өлшеу.Ток пен кернеуді өлшеу үшін әртүрлі жүйелі өлшеуіш аспаптар – амперметрлер мен вольтметрлер қолданылады. Мөлшері кіші токтарды өлшеу үшін гальванометрлер, микроамперметрлер, миллиамперметрлер, ал мөлшері аз кернеулерді өлшеу үшін милливольтметрлер, микровольтметрлер қолданылады. Амперметрді жүктемеге тізбектеп қосқанда ол өлшенетін тізбектегі токқа әсерін тигізбеуі керек. Сондықтан оның кедергісі энергия қабылдағышының кедергісінен аз болуы тиісті. Амперметрдің кедергісі аз болса, ол тұтынатын қуат та аз болады. Тізбекке қосылған вольтметр өлшенетін кернеуге әсерін тигізбеуі керек, сондықтан қабылдағыштар кедергісіне параллель қосылған вольтметр кедергісі, қабылдағыштар кедергісінен үлкен болуы керек. Үлкен мәнді вольтметр кедергісінде ток мөлшерлі болады, сондықтан ол тұтынатын қуат та аз.

3. мағынаны анықтау (зерттеу)

«Магнит өрісінің токқа әсерін бақылау» зертханалық жұмысы.

Мақсаты: магнит өрісінің токқа әсерін зерттеу.

Зертханалық жұмыстарға арналған жабдықтар: доғалы пішінді магнит, сымдық катушкалар, штатив, реостат, тікелей ток көзі, байланыстырушы сымдар, кілт.

Зертханалық жұмыс бойынша оқушылармен алдын-ала әңгімелесу:

• Неліктен экспериментті бір ғана орам сыммен емес, бірнеше сым орамдарының көмегімен жүргіземіз?

• магнит өрісі қалай бейнеленеді?

• магнит өрісін көрсету үшін қандай сызықтар қолданылады?

Қауіпсіздік техникасы бойынша оқушыларға нұсқаулық беру.

Жұмыс барысы:

Зертханалық жұмыстарды жүргізудің алдында құрылғыларды дұрыс орналастырыңыз. Сым орамды штативке іліп қойып, оны реостатпен (кедергіні арттыру үшін) және кілтпен тізбектей жалғай отырып ток көзіне қосамыз. Реостат қозғалтқышын сымның оралған пластик сақинасына зақым келтірмеу үшін ең жоғары кедергіге қойдық. Кілт эксперимент кезінде ғана қосылады және эксперимент аяқталғаннан кейін оны дереу өшіріңіз.

Магнит өрісінің электр тогына әсері (өздік жұмыс - эксперимент)

1. Доға тәрізді магнитті штативке ілініп тұрған сым орамға жақындатамыз, кілтін қосып, орам сымның қозғалысына назар аударыңыз.

2. Магниттің сым ораммен орналасуының әртүрлі 4 нұсқасын сызыңыз, суреттегі ток бағытын көрсетіңіз. Магниттік индукциясының күш сызықтарының бағыты мен магнитке қатысты сым орамның қозғалыс бағытын көрсетіңіз.

3. Орам сымның қозғалыс бағытының дұрыстығын тәжірибе жүзінде тексеріміз.

4. Орам сымдағы ток бағытын өзгертіңіз және орамның қозғалысына назар аударыңыз.

5. Қорытынды жасаңыз: орам сымның қозғалысының сипаты қандай?

4. Бекіту.

Өздік есеп шығару (карточкадағы берілген дайын жауаптар бойынша тексеру):

Ұзындығы 0,25 м болатын өткізгіш 0,6 Тл магниттік индукция векторына перпендикуляр болып орналасқан. Ток күші 3 A. Жолсерікті Ампердің күші бағыты бойынша 0,01 м-ге дейін жылжытқанда жасалған жұмыстарды табыңыз.

Проводник длиной 0,25 м перпендикулярен вектору магнитной индукции однородного магнитного поля, модуль которого равен 0,6 Тл. Сила тока в проводнике 3 А. Найдите работу, которая была совершена при перемещении проводника на 0,01 м по направлению действия силы Ампера.

5. Сабақты қорытындылайық.

Шағылысу (Сабақтың қай сәтіне сіз үшін ең қиын болды? Қиындықтарға тап болдыңыз ба?).

Рефлексия: 2 жұлдыз 1 тілек

Үй жұмысы: Ампер таразылар туралы ақпаратты жинақтау;

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар магнит ағыны және электромагниттік индукцияның анықтамаларын біледі және физикалық мағынасын түсінеді;

Оқушылардың көбі магнит ағынын өткен тақырыптармен байланыстырады және орташа деңгейдегі есептерді шығарады;

Кейбір оқушылар жоғары деңгейдегі есептерді шығарады және мұғалімнің көмегінсіз ақпаратқа жауап береді

Физика кабинетінде қауіпсіздік техникасын сақтау. магнит өрістің техникаға қатер туғызбауын қадағалау.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?