Әртүрлі ортадағы электр тогы. Физика, 10 сынып, презентация.

Сабақтың тақырыбы: Әртүрлі ортадағы электр тогы

Оқу мақсаты: 10.3.3.1 – әртүрлі ортадағы электр тогының пайда болуын салыстыру;

Миға шабуыл

Электр тогы деген не?

Электр тогының пайда болу шарттары қандай?

Электр тогы қандай орталарда бола алады?

What is an electric current?

Электр тогы дегеніміз еркін электр зарядтарын тасымалдаушылардың - электрондардың реттелген қозғалысы

+

-

In which direction does the current flow?

from the Negative terminal to the Positive terminal of a cell.

Электр тогының пайда болу шарттары:

Зарядталған еркін бөлшектер (өткізгіш сым);

Ток көзі (потенциалдар айырымы);

Тізбек тұйықталған болуы керек.

Топтық жұмыс

1 топ - Металлдардағы электр тогы.

2 топ- Жартылай өткізгіштердегі электр тогы.

3 топ - Сұйықтықтардағы электр тогы.

4 топ- Газдардағы электр тогы.

5 топ- Вакуумдағы электр тогы.

Металдардағы электр тогы

Заряд тасушылар

Рикке тәжірибесі

Қала желісі – 1жыл-Q=3,5млн.Кл Салмағын өлшеу

Заряд тасымалдауда иондар қатыспайды.

Мандельштам-Папалекси (1913ж) Стюарт-Толмен(1916ж)

Үдету-тежеу-инерция-ток

L=500м v=300м/c

Металдағы заряд тасушылар- электрондар!

Вольт-амперлік

сипаттама

Диэлектриктер-дистелген су.

Өткізгіштер- тұздардың, қышқылдардың судағы ерітінділері.

Жартылай өткізгіштер-балқытылған селен

Электролиттік диссоциация(бөлу)

Электролиз

Иондық өткізгіштік!

Зат тасымалдануы

Фарадей заңы

Қолданылуы:

1. Таза металдарды алу.

2. Гальваностегия.

3.Гальванопластика

Вольт-амперлік

сипаттама

Сұйықтардағы электр тогы

MyKaz.kz - Ашық мәліметтер порталы

Ауа - диэлектрик

электр тасымалдау желілері

ауалық конденсатор

- контактілі қосқыштар

Ауа - өткізгіш

найзағай

электр ұшқыны

- металды пісіру

Газдардағы электр тогы

Ионизатордың әсерінен газ өткізгішке айналады.

Ионизаторлар: жалын, ультракүлгін, рентген, радиактивті сәулелер

Газдағы разряд түрлері:

А) солғын разряд

Ә) доғалық разряд

Б)тәждік разряд

В) ұшқындық разряд

Жартылай өткізгіштердегі электр тогы

Жартылай өткізгіштердің металдардан айырмашылығы

а) әртүрлі меншікті кедергі

ә) R(t) –тәуелділігі әртүрлі

б) жартылай өткізгіштердегі “R” жарықтандыруға байланысты (ішкі фотоэффект)

Өздіндік өткізгіштік

Коваленттік байланыс

Электронды- кемтіктік өткізгіштік

Қоспалы өткізгіштік

5валентті 4валентті Электронды өткізгіштік

n- типті. Кемтіктер аз

3валентті 4валентті Кемтікті өткізгіштік

p- типті. Электрондар аз

Жартылай өткізгіштердегі электр тогы

2 жартылай өткізгіштіктердің түйісуі

Кері өткізгіштік

Тура өткізгіштік

Негізгі емес q жүзеге асады

Негізгі q жүзеге асады

үлкен

3 жартылай өткізгіштіктердің түйісуі

Жартылайөткізгішті диод:

Жартылай өткізгішті транзистор:

Вакуумдегі электр тогы

Термоэлектрондық эмиссия

Вакуум

q тасушылар жоқ

Катодты қыздырсақ ,ток пайда болады

Керек:

Т.Э.Э.- t  еркін электрондардың “булануы”

Диод

Триод

Электрондық шоқтар. Э.С.Т.

-денеге тигенде оларды қыздырады;

e -тежелген кезде рентгендік сәулелер шығады;

кейбір заттардың жарқырауы;

магнит өрісінде ауытқиды

Назарларыңызға

рахмет!!!