Қаныққан және қанықпаған бу. Физика, 10 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 10.2 D

Сұйық және қатты денелер

Күні:

Сынып: 10

Мектеп: ХББ НЗМ Павлодар қ.

Мұғалімнің аты –жөні: Каратаева Н.К.

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Қаныққан және қанықпаған бу.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

гигрометрдің және психрометрдің көмегімен ауаның салыстырмалы ылғалдылығын анықтау;

Сабақ мақсаттары

•  буланудың қасиеттері, қайнау процестерінің мағынасын ашу
•   оқушылардың ойлау, бақылау, зерттеу, салыстыру, құрал жабдықтарды пайдалану қабілеттерін дамыту.
•  оқушылардың пәнге қызығушылығын арттыру

Жетістік критерийлері

Тілдік мақсаттар

Тілдік мақсаттарды, лексика мен тіркес мысалдарын қоса анықтаңыз

Оқушылар тарауды қаныққан, қанықпаған бу ұғымын қарастырудан және ауаның салыстырмалы ылғалдылығын анықтаудан бастайды.

Пәнге тән лексика мен терминология:

Қаныққан бу, қайнау, кебу

Құндылықтарды дарыту

• Оқушыларды академиялық адалдыққа тәрбиелеу (тапсырмаларды орындау барысында өз бетімен жұмыстануға үйрету)
• Оқушыларың бойында жауапты азаматтық ұстанымды қалыптастыру.
• Өмір бойы білім алу құндылығын сыни тұрғыдан ойлау арқылы білімге деген құштарлығын қалыптастыру
• Оқушылар арасында ынтымақтастық ортаны қалыптастыру.

Пәнаралық байланыстар

Химия

Бастапқы білім

Зат құрылымы. МКТ негіздері

Сабақ барысы

Сабақтағыжоспарланғаніс-әрекет

Оқушылармен сәлемдесу

 Сабаққа дайындығын тексеру

•   Алдыңғы білімен «көпірше» орнату

 Проблемалық сұрақтар:

 1. Шәугімнің қақпағын ашқанда үстіңгі жағынан нені байқадың?

 2. Көпіршіктер қайдан пайда болды?

 3. Көпіршіктер неге үлкейіп жоғары көтеріле бастады?

 4. Ызыл неге естіледі?

 5. Неге көпіршіктер судың бетіне жетіп жарылады?

 Жауаптары:

•  Құтының үстіңгі жағынан тұманды байқауға болады. Ол ыдыстағы сұйықтың бетіндегі буланудың күшейгенін көрсетеді. Сыртқа шыққан су буы салқын ауамен араласады да және ұсақ тамшылар түрінде конденсацияланады.
•  Бұлар – судың ішінде болатын еріген ауа көпіршіктері.
•  Ауа көпіршіктерінің іші су буымен толады да, олардың өлшемдері біртіндеп үлкейе береді.
•  Су қызған сайын көпіршіктер үлкейе береді. Көпіршіктер үлкеюмен қатар оларды судан ығыстырып шығаратын Архимед күші де артады да, олар су бетіне қалқып шығып жарылады да, ызылдаған дыбыс естіледі.
•  Көпіршіктер ішіндегі қаныққан будың қысымы атмосфералық қысымынан жоғары. Сондықтан көпіршіктер судың бетіне жетіп жарылады.

Ой қозғау. «Табиғат үн қатса» бейнебаян назар аудару.

Сабақтың барысы, жаңа сабақтың мақсаты, міндетімен таныстыру

Махаббат тілі тілсіз тіл

Көзбен көр де,

Іштей біл!-дегендей шексіз махаббатты адамзатқа сыйлаған табиғатқа ризамыз!

Табиғаттың ерекше құбылыстарының бірі-ЫЛҒАЛДЫЛЫҚ.

Сабақтың мақсат міндетін, тақырыбын хабарлау.

ІІІ. Жаңа білімді меңгерту. Ой толғау. Шығармашылық жұмыс(Оқулық және презентацияны,қосымша мәтінді пайдалану). Спикер қорғайды.

Ассоциация құру,қорғау. Төмендегі тақырып бойынша:

1 топ: Қаныққан және қанықпаған бу.

2 топ: Ауа ылғалдылығы. Ауа ылғалдылығының маңызы.

3 топ: Салыстырмалы ылғалдылық.

Туған мезгіліне байланысты топқа бөлінген.

Күз: Конденсация. Қыс: Сублимация, Көктем. Жаз: Қаныққан және қанықпаған бу, Қайнау. Булану.

«Физикалық құбылыстар» кластер құру, қорғау.(топпен жұмыс)

Әр топқа таратылып берілген ноутбуктерінен bilimland.kz сайты бойынша, берілген мәтінді өздік оқып, қарастыра отырып жаңа тақарыпты өздік меңгеру

Жетістік критерийлері:

Қаныққан бу, салыстырмалы ылғалдылық ұғымдарын тұжырымдау:

• Құбылыс пен ұғым түсінігін дұрыс аша алу
• Постердің эстетикалығы
• Топ мүшелерінің толық жұмысқа жұмылдырылуы
• Уақыт лимитин ұстану

Тақырыпқа қажетті теориялық материал

•  Қаныққан және қанықпаған бу. Егер сұйық құйылған ыдысты тығыз жабатын болсақ, онда сұйықтың азаюы тез арада тоқтайды. Температура өзгермеген жағдайда буланумен қатар конденсация жүріп отырады және бірін-бірі теңгереді. Алғашқы кезде сұйық буланады да, оның үстіндегі будың тығыздығы арта бастайды. Ал сұйыққа қайта оралатын молекулалардың саны да артады. Сұйық бетінен шығып кеткен молекулалар санымен, сол уақыт ішінде сұйыққа қайтып оралатын бу молекулаларының саны тең болдаы. өз сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын буды қаныққан бу деп атайды.

  Қаныққан будың қысымы. Температура тұрақты болған жағдайда қаныққан будың қысымы оның алатын көлемі байланысты болмайды. Сұйық өзінің буымен тепе-теңдікте болған жағдайда, көлемге тәуелсіз бу қысымы қаныққан бу қысымы делінеді. Қаныққан будың қысымы көлемге тәуелсіз болғандықтан температураға тәуелді болады. Қаныққан будың қысымы тек температураға тәуелді емес, бу молекулаларының шоғырына(тығыздығына) да тәуелді болады. Сұйық түгел буланып болғанда, одан әрі қыздырғанда қаныққан бу температураға тура пропорционал болып өседі.

 Әр топ өз жұмысын қорғау. Презентация бойынша Жалпы талдау.

Сабақты бекіту кезеңі

  Проблемалық сұрақтар (жұппен орындау тапсырмалары)

 1.Судың немесе кез келген басқа сұйықтықтың мөлшері беті ашық ыдыста біртіндеп азая түседі. Су буланады. Булану неліктен пайда болады?

 2.Өзенге шомылып шыққан бала күн ыстық болғанның өзінде тоңып дірілдеп тұрады. Денесінің температурасы төмендейді.

 3. Терлеп ыстықтаған кісі желпуішпен желпінгенде салқындап қалады.

•  Қақпағы жабылған ыдыстың ішінде су болса қақпақтың бетінде су тамшылары пайда болады. Күз айларында таңертен ағаштың жапырақтары су тамшылары пайда болады. Неге?

 Жауаптары:

• Егер ыдыстың беті ашық болса сұйықтан шығып кеткен молекулалар қайта оралмауы мүмкін. Бұл жағдайда сұйық пен конденсация теңгерілмейді. Сондықтан сұйық мөлшері азаяды
• Кебу кезінде бет терісінің энергиясы ортаға тарап, ішкі энергиясы азайып суынады.
• Желпіген кезде ауаның тербелісі кептіру процесін жылдамдатады.
• Буланумен бірге оған кері процесс жүреді. Бейберекет қозғалыстағы бу молекулаларының белгілі бір бөлігінің сұйыққа көшу процесі конденсация деп аталады.

Рефлексия:

Не білемін?

Не білдім?

Не білгім келеді?

Теориялық материалды бекіту. Оқу маздұндауға жаттығу.

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Барлық оқушылар:

Тақырыпқа байланысты мәліметтерді дәптерге түсіреді

Оқушылардың көпшілігі:

Тапсырманы орындайды

Кейбір оқушылар:

Сұрақтар қояды

Интерактивті тақтаны сабақ барысында қолдану уақытын 10 минуттан асырмау

Көз жаттығуларын орындау

Кабинетті желдету

Кабинетте приборлармен жұмыс жасау барысында қауіпсіздік ережесін сақтау (су қолмен жұмыс жасамау) жарықты қажет емес кезінде өшіру

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?

Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақтыжақсартуға не ықпалетеалады (оқытутуралы да, оқутуралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақбарысындасыныптуралынемесежекелегеноқушылардыңжетістік/қиындықтарытуралыненібілдім, келесісабақтарда неге көңілбөлуқажет?