Жарық және көлеңке. Көркем еңбек, 3 сынып, дидактикалық материал.

 Сабақты ұйымдатыруға арналған әдістемелік нұсқаулық

 «Жарық және көлеңке» тақырыбына арналған сабақта 3.3.2.1 Арнайы терминдерді қолдана отырып өнердің әртүрлі туындыларының суреттеу құралдары мен орындау материалдарын анықтау және салыстыру оқу мақсаты қаралады. Аталған оқу мақсаттары аясында оқушылар өздері жасаған шығармашылық жұмыстарды, суретшілердің туындыларын талдайды, бағалайды және пәндік терминологияны қолдана отырып өз ойларын (пікірлерін) айтады. Сол себепті осы сабақ аясында академиялық тілге және коммуникативті дағдыларды дамытуға аса назар аудару қажет.

 Қажетті материалдар

 График суретші туындыларының репродукциялары, графикалық материалдар, қарапайым қарандаш, көркем көмір, А4 форматтағы қағаз, өшіргіш.

 Сабаққа қажетті қосымша ақпарат

 График суретші, живописьші сияқты, перспективаны меңгеруге, анатомияны білуге, сурет сала білуге тиіс. Бірақ егер живописьте түс және ол жасаған колорит бірінші орында тұрса, ал сурет қажетті, бірақ әйтсе де көмекші роль атқарса, графикада суреттің рөлі шешуші, мұнда ол өнердің дербес түріне айналады. Графикада сызықтар, штрихтар, ашық және қара қоңыр дақтардың ара қатынасы жетекші маңызға ие болады. Рас, графика өнерінің кейбір түрлерінде түстер де пайдаланылады, бірақ оның рөлі, әдетте, шектеулі, қызметтік дәрежеде ғана болып қалады.

 Ең сараң графика – заттардың тек нобайы ғана беретін сызықтық сурет бірақ мұндай сараң сурет те көп нәрсені – адамның типін, характерін, қимылын бере алады. Суретшінің көзбен дәл өлшеуі, мінсіз талғамы және сенімді қолдары сызықтарға болмашы ауытқулар бере отырып, оны аздап жіңішкерте немесе жуандата отырып, оған түрлі характер береді.

 Форманы «пішіндеуге», жарық пен көлеңкені және бір жағынан заттың фактурасын беруге қабілетті штрихтық суреттің мүмкіндіктері үлкен. Сурет түстермен боялуы да мүмкін әдетте бұл акварельмен немесе пастельмен жасалады.

 Графикаға гравюралардың барлық түрлеріне жатады, суреттерден айырмашылығы сол, оларды көп дана етіп көбейтуге болады. Гравюралар сондай-ақ ақ-қара және түрлі-түсті болады. Түрлі-түсті гравюралар бірнеше тақталардан басылады. Гравюралардан басқа, графика өнерінің тағы бір түрі – литография да көбейеді. Бұл – бетіне тікелей сурет салынған ерекше жалпақ тастан басып шығару. Литография ақ-қара және түрлі-түсті болады.

 Графикалық өнердің ең көп тараған түрі – плакат. Оның түрлері аз емес, бірақ олардың ішіндегі ең бастысы – қоғамдық өмірде елеулі роль атқаратын саяси, үгіт плакаты. Плакаттың аса маңызды ерекшелігі суреттің қысқаша жазумен мағыналық және композициялық жағынан бірігуі болып табылады.

 Сатиралық графика – карикатура да бүгінгі өмірде айтарлықтай роль атқарады. Олармен біз, газеттің немесе журналдың кезекті санын аша отырып, күн сайын ұшырасамыз.

 Графика үшін тұтас алғанда қолданылған түстің шарттылығы, образдың жалпылығы, әсірелеу мен символика тән. Графика өнерінде живописьпен және скульптурамен салыстырғанда сыртқы ұқсастықтан едәуір ауытқуға жол беріледі.

 Сабақ барысы

 Оқушыларды топқа бөліңіз және тапсырманы түсіндіріңіз. №1 тапсырма аясында суретшілердің жұмысын мұқият талдаңыздар. Оқу мақсаты академиялық тілге және коммуникативті дағдыларды дамытуға бағытталған, сол себепті осы тапсырмаға көбірек уақыт бөлгеніңіз дұрыс болады. Суреттердің туындыларын бақылау және талдау оқушыларға тондық шкаламен жұмыс жасау барысында және шығармашылық жұмысты орындау кезінде көмек көрсетеді.

 Тәжірибелік жұмыс

 Шығармашылық жұмысты орындау кезінде дидактикалық материалдарда берілген үлгілерді қолдануынызға болады. Ол сурет салу дағдылары төмен оқушыларға көмек болады, және олардың жұмыс уақыттарын үнемдейді.

 Бағалау

 Оқушылардың аяқталған жұмыстарын бір жерге жинаңыз.

 Оқушылар өздерінің жұмысы мен сыныптастарының жұмысын белгілі бір дескрипторлар бойынша бағалайды. Бағалау кезінде жұмысты жақсарту үшін қажетті ұсыныстарды айтыныз, жасалған жұмыстардың жақсы шыққан тұстарына көбірек тоқталыныз, бұл әрекет оқушылардын шығармашылыққа деген талпынысын күшейте түседі.

 Бағалау кезінде тек тәжірибелік дағдыларына ғана көңіл аудармай, осы сабақ аясында менгерген академиялық терминдер мен коммуникативті дағдылардың дамуына да аса назар аударыңыз.

 Методические рекомендации к уроку «Свет и тень»

 Теоретический материал к уроку

 Важно подобрать хорошие и качественные простые карандаши, если вы начинаете учиться рисовать пейзажи именно ими. Рекомендуется взять несколько простых карандашей разной твердости. При этом каждый карандаш важно очень хорошо заточить.

 Перед началом рисования пейзажа карандашом важно изучить технику штриховки. Ведь именно с помощью ее создается объем в картине карандашом. Подбирая нужный оттенок штриха и мягкость карандаша, вы сможете выделить более светлые и темные участки картины, создать тень или сделать отражение.

 После изображения всех основных элементов пейзажа, необходимо переходить к нанесению светотеней, которые сделают рисунок более объемным и реалистичным. Для этого нужно взять твердый и хорошо заточенный карандаш и возле каждого объекта нанести им штрихи.

 Далее с помощью простого карандаша придаем пейзажу законченность и объемность. Для этого необходимо нанести тени, которые растушевываются. Обычно затемнение нужно сделать под деревьями, постройками, в дверных и оконных проемах, в тенистых местах.

 Источник: http://missbagira.ru/themes/sovety/kak-narisovat-zimnij-vesennij-letnij-osennij-pejzazh-dlya-nachinayushhih-kak-narisovat-pejzazh-poetapno-karandashom

Графика өнерінің живописьпен кейбір белгілері ортақ: онда да жазықтық

үстінде бейнелеу орын алады.

График,живописьші сияқты, перспективаны меңгеруге, анатомияны білуге,

сурет сала білуге тиіс. Бірақ егер живописьте түс және ол жасаған колорит

бірінші орында тұрса, ал сурет қажетті, бірақ әйтсе де көмекші роль

атқарса, графикада суреттің рөлі шешуші, мұнда ол өнердің дербес түріне

айналады. Графикада сызықтар, штрихтар, ашық және қара қоңыр дақтардың ара

қатынасы жетекші маңызға ие болады. Рас, графика өнерінің кейбір түрлерінде

түстер де пайдаланылады, бірақ оның рөлі, әдетте, шектеулі, қызметтік

дәрежеде ғана болып қалады.

Ең сараң графика – заттардың тек нобайы ғана беретін сызықтық сурет бірақ

мұндай сараң сурет те көп нәрсені – адамның типін, характерін, қимылын бере

алады. Суретшінің көзбен дәл өлшеуі, мінсіз талғамы және сенімді қолдары

сызықтарға болмашы ауытқулар бере отырып, оны аздап жіңішкерте немесе

жуандата отырып, оған түрлі характер береді.

Форманы «пішіндеуге», жарық пен көлеңкені және бір жағынан заттың

фактурасын беруге қабілетті штрихтық суреттің мүмкіндіктері үлкен.

Сурет түстермен боялуы да мүмкін әдетте бұл акварельмен немесе пастельмен

жасалады. Бұл живопись емес, заттардың түстік сипаттамасына жасалған ишара

ғана, басты міндет форманы беру болып қала береді.

Графикаға гравюралардың барлық түрлеріне жатады, суреттерден айырмашылығы

сол, оларды көп дана етіп көбейтуге болады. Гравюралар сондай-ақ ақ-қара

және түрлі-түсті болады. Түрлі-түсті гравюралар бірнеше тақталардан

басылады.

Гравюралардан басқа, графика өнерінің тағы бір түрі – литография да

көбейеді. Бұл – бетіне тікелей сурет салынған ерекше жалпақ тастан басып

шығару. Литография ақ-қара және түрлі-түсті болады.

Графикалық өнердің ең көп тараған түрі – плакат. Оның түрлері аз емес,

бірақ олардың ішіндегі ең бастысы – қоғамдық өмірде елеулі роль атқаратын

саяси, үгіт плакаты. Плакаттың аса маңызды ерекшелігі суреттің қысқаша

жазумен мағыналық және композициялық жағынан бірігуі болып табылады.

Сатиралық графика – карикатура да бүгінгі өмірде айтарлықтай роль

атқарады. Олармен біз, газеттің немесе журналдың кезекті санын аша отырып,

күн сайын ұшырасамыз.

Графика үшін тұтас алғанда қолданылған түстің шарттылығы, образдың

жалпылығы, әсірелеу мен символика тән. Графика өнерінде живописьпен және

скульптурамен салыстырғанда сыртқы ұқсастықтан едәуір ауытқуға жол

беріледі.

 Рекомендации по проведению урока

 В начале урока учащиеся, опираясь на наглядный материал, самостоятельно определят содержание урока. Если в кабинете есть интерактивная доска или проектор, можно показать работы художников на доске и опросить группы учащихся фронтально, как предложено в краткосрочном плане урока. Учащиеся при ответах должны видеть то, о чем они рассказывают. Если нет такой возможности, то раздайте группам распечатанные репродукции картин А.Саврасова и М.Аманбаева, чтобы учащиеся поближе рассмотрели тоновые изображения. Далее не анализируя, покажите черно-белые работы остальных художников.

 Следующим этапом урока будет активное задание, в котором учащиеся будут быстро называть все ключевые слова, термины, которые были использованы в предыдущем задании. Здесь важно, чтобы учащиеся связали понятие «тон» с понятиями «свет», «тень», «светлее», «темнее». Объясните значение термина «тон». Затем еще раз докажите это сравнением белого цвета нескольких предметов- учащиеся увидят разный тон одного и того же цвета.

 В практическом задании попросите учащихся выполнить тоновые изображения пейзажа. Скажите, что сначала нужно определить светлые участки пейзажа, куда падает свет, затем определить тени от элементов пейзажа, затемненные места. Также подчеркните, что дальние объекты кажутся светлее, чем передние. Главное, чтобы учащиеся научились чувствовать тон, сравнивать тон и определять освещенные и затемненные участки. Если в процессе работы многие учащиеся будут штриховать весь рисунок одним тоном, то остановите работу и еще раз объясните суть задания.

Рекомендации по дифференциации

 Цель данного урока-не создать композицию пейзажа, а научиться сравнивать тона и передать в изображении светлые, освещенные участки и тени. Поэтому, учащимся можно будет раздать готовые шаблоны пейзажей, чтобы они не тратили время на линейное рисование пейзажа.

 На данном уроке не были изучены способы штриховки, это не так важно, т.к. тон можно передать закрашиванием рисунка мягким карандашом, можно применить способ тушевки. Учащиеся 3 класса уже имеют такие навыки, поэтому требовать штриховку от учащихся необязательно. Сильные учащиеся могут использовать дидактический материал, наносить по образцу штрихи, правильно их соединяя.

 Рекомендации к формативному оцениванию

 Формативное оценивание на уроке провести в течение урока. В задании №1 наблюдайте за тем, кто активно отвечает на вопросы, кто из учащихся грамотно выражает мысли, кто умеет сравнивать, анализировать, быстро ориентируется в этих вопросах. Желательно результаты наблюдения успевать записывать, ставить «галочки», «плюсы» для обратной связи. Важно, чтобы учащиеся знали, что их активность на уроке, их уровень ответов не останется без внимания учителя. Пассивным учащимся в корректной форме обязательно нужно делать замечания, направлять их на улучшение результатов работы на уроке, при необходимости в процессе планирования урока распределять их в группах с сильными учащимися.

 Важно на данном уроке, поняли ли учащиеся достаточно сложное для третьеклассников понятие тона. Поэтому в течение урока получайте обратную связь от учащихся.

 Практическую работу на этом уроке можно оценить устными комментариями по принципу два положительных момента в работе и одно замечание для улучшения работы (прием «Две звезды, одно пожелание»).