Аниондарға сапалық реакция. Химия, 9 сынып, дидактикалық материал.

Аты-жөні _________________________________ Сынып ___________________

№4 Практикалық жұмыс «Тұз ерітіндісіндегі аниондарды анықтау»

Оқу мақсаты

хлорид-, бромид-, йодид-, сульфат-, карбонат-, фосфат-, нитрат-, силикат- иондарына сапалық реакцияларды білу

Дағдылар

Бағалау критерийі. Дескриптор

Балл - 4

Қолдану. Критикалық ойлау және зерттеу

Лабораториялық жұмыстың болжамын және қорытындысын дұрыс құрастырады.

Зерттеулер жүргізіп, нәтиже кестесін құрады

Реакция теңдеулерін молекулалық, толық және қысқартылған иондық теңдеу түрінде жазады

Нөмірленген сынауықтардағы 4 анионды дұрыс анықтайды

Кіріспе: Қосылыстарды, аниондарды және катиондарды анықтау үшін сапалық реакцияларды қолданады. Сапалық реакция жүргізе отырып, олардың ерітінді құрамында бар, жоғын дәлдеуге болады. Бұл реакциялар, мақсаты ерітінде және қоспа құрамындағы қосылыстарды мен иондарды анықтау болып табылатын, сапалық талдауда кең қолданысқа ие.

Аниондарға сапалық реакция

Анион	Реактив	Байқалатын реакция
S0₄^2-	Ва²⁺	Ақ түсті тұнба түзіледі, ол қышқылдарда ерімейді:Ва²⁺ + S0₄^2- BaS0₄
N0₃^-	1) конц. H₂SO₄ және Сu қосу, қыздыру	Құрамында Сu²⁺ионы бар көгілдір түсті ерітінді түзіледі Қоңыр түсті газдың (NO₂)бөлінуі
РО₄^3-	Ag⁺ ионы	Бейтарап ортада ашық сары түсті тұнба түзіледі: ЗАg+ + Р0₄^3- Аg₃Р0₄
СrO₄^2-	Ва²⁺ ионы	Сірке қышқылында ерімейтін, бірақ тұз қышқылында еритін сары түсті тұнба түзіледі: Ва²⁺ + СrO₄^2- BaCr0₄
S^2-	РЬ²⁺ ионы	Қара түсті тұнба: Pb²⁺ + S^2- PbS
СО₃^2-	Са²⁺ ионы	Қышқылдарда еритін ақ түсті тұнба: Са²⁺ + С0₃^2- = СаСОз
СО₃^2-	Н⁺ ионы	С0₂ газы бөлінеді : 2Н⁺ + СO₃^2- Н₂0 + С0₂
CO₂	Әк суы Са(ОН)₂	Са(ОН)₂ + С0₂ СаСО₃ + Н₂0, ақ түсті тұнба СаСО₃ + С0₂ + Н₂0 Са(НС0₃)₂ және С0₂өткізгенде ериді
SO₃^2-	Н⁺ ионы	S0₂ тән иіс бөледі : 2Н⁺ + SO₃^2- Н₂0 + S0₂
F^-	Са²⁺ ионы	Ақ тұнба түзіледі: Са²⁺ + 2F" CaF₂
Cl^-	Аg⁺ ионы	HN03 –те ерімейтін, бірақ конц.NH₃ • Н₂0 еритін ақ түсті тұнба түзіледі: Аg⁺ +CI^- AgCl AgCI + 2(NH₃• Н₂0) [Ag(NH₃)₂]⁺ + CI^- + 2Н₂О
Br^-	Аg⁺ ионы	Ашық сары түсті тұнба, HN0₃_- те ерімейді: Ag⁺ + Br^- = AgBr тұнба жарықта қараяды
I^-	Аg⁺ ионы	Сары түсті тұнба, HNO₃ және конц. NH₃ерімейді: Аg+ + I^- АgI тұнба жарықта қараяды
ОН^- (сілтілік орта)	индикатор: лакмусфенолфталеин	Көк түс Таңқурай түс

Керекті құрал-жабдықтар мен реактивтер:

1 топ: натрий сульфиді, қорғасын (ІІ) нитраты, натрий карбонаты, тұз қышқылы

2 топ: натрий гидроксиді, мыс (ІІ) сульфаты, темір (ІІ) сульфаты, темір (ІІІ) хлориді

3 топ: барий хлориді, күміс нитраты, натрий сульфаты, калий йодиді ерітінділері

6 сынауық, тұрғы, химиялық стақан, 4 тамшуыр, дистилденген су

Болжам: ________________________________________________________________________________

___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Жүру барысы:

Бос таза 3 сынауыққа бірінші нөмірленген сынауықтағы ерітіндінің 2-3 тамшысы құйылады
Сол құйылған 3 сынауықтағы ерітіндінің үстіне екінші, үшінші, төртінші нөмірдегі сынауықтағы ерітінділерден сәйкесінше 2-3 тамшы құйылады.
Байқалған өзгеріс кестеге жазылады.
Осы іс –әрекет керіден қайталанады, бірақ ол кезде екінші нөмірдегі сынауықтағы ерітінді бос таза 2 сынауыққа 2-3 тамшыдан құйылады.
Сол құйылған 2 сынауықтағы ерітіндінің үстіне үшінші және төртінші сынауықтағы ерітіндіден 2-3 тамшы құйылады
Байқалған өзгерістер кестеге жазылады
Осы іс –әрекет керіден қайталанады, бірақ ол кезде үшінші нөмірдегі сынауықтағы ерітінді бос таза 1 сынауыққа 2-3 тамшыдан құйылады.
Сол құйылған 1 сынауықтағы ерітіндінің үстіне төртінші сынауықтағы ерітіндіден 2-3 тамшы құйылады
Байқалған өзгерістер кестеге жазылады

Нәтижелер кестесі

Анықталатын сынауықтар	№1	№2	№3	№4
№1
№2
№3
№4

Зерттеу нәтижесіне сүйене отырып, нөмірленген сынауықтағы заттарды атап, формуласын жазыңыз

Сынауық №	Cынауықта анықталған заттар атауы	Формуласы
№1
№2
№3
№4

Тиісті реакция теңдеулерін жазыңыз:

........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қорытынды

...................................................................................................................................................................................

Толық нұсқасын 30 секундтан кейін жүктей аласыз!!!

Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter

Қарап көріңіз 👇

kz | ҰМЖ, ОМЖ, ҚМЖ - Ұзақ, орта, қысқа мерзімді жоспар | Химия

23.02.2023

Автор: samal2023
22

Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру