Механорецепторлардың түрлері. Биология, 10 сынып, презентация.

Бұл не деп ойлайсыздар?

Сабақ тақырыбы:Механорецепторлардың түрлері

Сабақ мақсаты:

-механорецепторлар не екенін білеу;

-механорецепторлардың түрлерімен ажырата алу;

-механорецепторлардың тітіркендіргіштің өзгеруіне жауап беру реакциясын Пачини түйіршігі мысал ретінде түсіндіре аладу.

Бағалау критерийлері

механорецепторлар не екенін білсе;

механорецепторлардың түрлерін ажырата алса;

механорецепторлардың тітіркендіргіштің өзгеруіне жауап беру реакциясын Пачини түйіршігі мысал ретінде түсіндіре аласа.

Меркель жасушалары

«Сипап сезу менискі» деп аталатын Меркель жасушалары сипап сезу және қысым рецепторлары болып табылады.

Олар эпидермисте, әсіресе, шаш жоқ жерлерде орналасқан.

Негізінен, саусақтың ұшында кездесіп, жылдам түйсіну тітіркендіргіштерін әр түрлі қарқынмен қабылдайды.

Майсснер денешіктері

Майсснер денешіктері, яғни сипап сезу денешіктері, нәзік жанасуды қабылдайды.

Олар сипап сезу тітіркендіргіштерін дәл орналасуына және заттың пішінін анықтауға жауап береді.

Олар қолдың, табанның, қабақтың, еріннің, емшектің және сыртқы жыныс мүшелерінің нағыз тері (дерма) дөңестерінде орналасқан.

Руффини ұштары жылу рецепторлары болып табылады. Олар көбінесе еріннің, беттің және шынтақтың терісінде орналасқан

Краузе түйіндері суық рецепторлары болып табылады. Олар бүкіл дененің нағыз тері (дерма) дөңестерінде орналасқан. Әсіресе, ауыз қуысы мен көздің шырышты қабығында және бет пен саусақ терісінде көп кездеседі.

Пиччини денешіктері

Пиччини денешіктері, яғни қатпарлы капсулалы жүйке ұштары, қысым мен тербелістің өзгерісіне жауап береді.

Нәтижесінде болып жатқан деформациялар жайында хабар береді.

Олар тері асты ұлпаларында, әсіресе, саусақтарда, қуық қабырғасында, буындар мен бұлшық ет маңайында орналасқан.

Видео «Паччини денешігінің құрылысы»

https://bilimland.kz/kk/courses/biologiya-kk/adam-biologiyalyq-tur-retinde/sezim-musheleri/lesson/sezu-musheleri

Қорытынды

• Тақырып не жайлы болды?

• Механорецепторлар деген не?

• Механорецепторлар қандай түрлері бар?

• Механорецепторлардың түрлерін қалай ажыратуға болады?

• Пачини түйіршігі нені және қалай сезеді?

Кері байланыс

Механорецепторлар.................., .................,...........

Пачини түйршігі ..................................

Суықты сезу рецепторы .....................