Беттік аудан мөлшерінің көлемге қатынасының диффузия жылдамдығына әсері. Биология, 10 сынып, презентация.

Неліктен адамға тасымалдау жүйесі қажет, ал амебаға қажет емес?

Тақырып:

Беттік аудан мөлшерінің көлемге қатынасының диффузия жылдамдығына әсері

Сабақ мақсаттары

Заттардың жасушаға қалай келіп, диффузия арқылы қалай кететінін түсіндіре алады

Беттік аудан мөлшерінің көлемге қатынасының мәнін есептеу және олардың заттарды тасымалдауға қатысты маңызын түсіндіру

Бағалау критерийлері

Беттік шамасының көлемге қатынасының мәнін есептейді және олардың заттарды тасымалдауға қатысты мәнін түсіндіреді. Екі жануарлардың беттік аудан мен көлемінің арақатынасын дұрыс есептейді. Көрсетілген екі жануарлардың қозғалысы туралы дұрыс қорытынды жасайды (мысалы, амеба бетінің ауданы мен көлемінің жоғары қатынасына сәйкес оттегі амеба орталығына жетуі мүмкін, сондықтан оған элементтерді тасымалдау жүйесі қажет емес).

Беттік ауданның көлемге қатынасы:

Заттардың жасушаға және одан қозғалу қабілетін анықтайды

Дене неғұрлым көп болса, соғұрлым ара қатынасы аз болады БА:К

Диффузияға жұмсалатын уақыт әлдеқайда көп болатындығын анықтайды

Моделдеу

Адам A

Адам B

Адам A:

Көлем:

Беттік аудан :

Адам B:

Көлем:

Беттік аудан:

23 cm3

94 cm2

23 cm3

78 cm2

Моделдеу

Жауаптары

Егер текше жағы а тең болса, онда

текше көлемі а3 тең болады,

бір жақтың ауданы – тиісінше а2, сәйкесінше

алты жақтың ауданы (текше бетінің ауданы) - 6а2.

Санаймыз:

Біз не көреміз? Текше өлшемінің өсуімен (жасыл жол) оның бетінің ауданы (сары жол) біртіндеп өседі (6-дан 216-ға дейін). Және текше көлемі (көк жол) өседі (1-ден 216 - ға дейін). Барлығы өседі, бірақ көлем бетке қарағанда жылдам өседі. Бұны беттің көлемге қатынасын көрсететін қызыл сызық арқылы көз жеткізуге болады: ең кішкентай текшедегі көлемнің бір бірлігіне бетінің алты бірлігі, яғни ең үлкен текшеге тек біреу ғана сәйкес келеді.

РЕФЛЕКСИЯ