Жасушаның сызықтық ұлғаюын есептеу. Биология, 9 сынып, презентация.

9.1А Жасушалық биология

Тақырып: Жасушалардың сызықтық ұлғаюын есептеу.

Оқу мақсаты: микрофотография пайдалана отырып жасушалардың сызықтық ұлғаюын есептеу

Бағалау критерийлері:

1. Микроскоптың ұлғаюы туралы практикада алдынғы білімдерді қолданады

2. Практикалық жұмыс барысында микрофотография пайдалана отырып жасушаның сызықтық ұлғаюын есептейді.

3. Микрофотография пайдалана отырып жасушаның сызықтық ұлғаюын түсіндіреді

Микрокоп ұлғаюының анықтау тәсілін еске түсірейік

1000

1000

1000

1000

Micrometre

nm

Ұзындық өлшеу бірліктерін конвертация тәсілін еске түсіріндер

0.001

0.000001

1000

0.001

1 000 000

1000

3000

0.003

0.007

0.000007

500 000

500

Бос орындарға өлшеу бірліктерін толтырындар

Формулалар

Сызықтық үлкею = сурет көлемі / нақты өлшем

Сурет мөлшері (µм)=нақты өлшем х сызықтық өлшем

Нақты өлшем= сурет көлемі / сызықтық ұлғаю

«В» объектінің сызықтық ұлғаюын есептеңіз.

Берілгені:

Суреттің ұлғаюы= х25 000;

Шешімі:

сызғышпен «В» құрылымының ұзындығы ,

В= 19см= 190мм= 190 000;

Құрылымының сызықтық ұлғаюды таы үшін суреттің сызықтық мөлшерін суреттің ұлғаюына бөлу керек. 190 000/25 000 = 7,6 мкм

Тапсырма 1

Суретте микроскоп арқылы көрінетін митохондрия берілген

А мен В аймағында орналасқан органоидтің нақты өлшемін есептеңіз. Жауапты микрометрлерге аудару.

Шешімі:

Ответ:

A =

I

M

=

102mm

20000

=

102000mm

20000

5.1mm

Жасуша органоидтерінің нақты өлшемдері.

жасуша 10 мкм,

ядро 5—30 мкм,

хлоропласт 2—6 мкм, 3-10 мкм, орташа 5 мкм.

митохондрии 0,5—5 мкм, 1,5-10 мкм.

рибосомы 25 нм.

Амеба 20–60 мкм.

Лизосома 1 мкм.

Гольджи жиынтығы 20 нм.

ЭПТ 50—100 нм.

Центриольдердің ұзындығы 0,3-0,5 мкм.

Сызықтық ұлғаюды есептеу үшін формула:

Сызықтық ұлғаю = сурет өлшемі

нақты өлшем

Өзіндік жұмыс: Жасуша органоидтары берілген. Әрбір органоидтың сызықтық ұлғаюын есептеңіз.

•Ядро

•Вакуоль

•Пластид

•Рибосома

•Лизосома

Дескрипторлар:

1. формуланы пайдалана отырып органоидтардың сызықтық ұлғаюын дұрыс сипаттайды

2. сызықтық ұлғаюдың нәтижелерін түсіндіреді

Оқу мақсаты: микрофотография пайдалана отырып жасушалардың сызықтық ұлғаюын есептеу

Рефлексия. « Аяқталмаған сөйлем….»

«Бүгінгі сабақта мен білдім…..»

«Бүгінгі сабақта мен үйрендім….»

«Бүгінгі сабақта мен қайталадым….»

«Бүгінгі сабақта мен есте сақтадым…»