Жасушаның сызықтық ұлғаюын есептеу. Биология, 9 сынып, дидактикалық материал.

Сызықтық ұлғаю

Ұлғаю жоғарылаған кезде сурет көрінбей бастайды. Жарық микроскоптар тек қана 1000 есе ұлғайта алады. Егер суреттің ұлғаюы белгілі болса сызықты ұлғаюды есептеу үшін келесі қадамдарды жүзеге асыру керек:

• Суретті өлшеңіз (ұзындығын немесе енін)• Құрылымының нақты өлшемін аласыз• Өлшем бірліктеріне конвертацияны жасауға ұмытпаңыз• Пайда болған сандарды формулаға орнатыңыз. Сызықтық ұлғаю = сурет өлшемі / нақты өлшемСонымен қатар егер суреттің өлшемі немесе ұлғаюы белгілі болса суреттің өлшемін анықтай аласыздар

Сурет өлшемі = суреттің ұзындығы/сызықтық ұлғаю.

Өлшем бірліктерін конвертациялау: 1см=10 мм

1мм=10000µм

1µм=10000000нм

Формулалар:

Сызықтық үлкею = сурет көлемі / нақты өлшем

Сурет мөлшері (µм)=нақты өлшем х сызықтық өлшем

Нақты өлшем= сурет көлемі / сызықтық ұлғаю

Ұлғаюы берілген болса нақты өлшемді анықтау.

• Егер микрофотографияның ұлғаю өлшемі 1000х болса онда барлығы 1000 есе үлкен болып көрінеді. Егер өлшенетін объектінің ұзындығы 15 мм болса онда ол 1000х есе кіші. 15 мм бөлеміз 1000 тен болады 0,015 мм немесе 15 мкм. Сонда 15 мкм ол объектінің нақты өлшемі болып табылады. Егер ұлғаюы белгілі болса онда біз объектін өлшейміз және де ұлғаюға бөлеміз нәтижесінде объекттің нақты өлшемін алатын боламыз.