Мәдени өсімдіктер мен үй жануарларының шығу тегінің орталықтары. Биология, 8 сынып, дидактикалық материал.
1-қосымша
І. Қытай орталығы (Шығыс Азия Орталығы) – онда өсімдіктердің 138 түрлері бар, олардың ішінде ең ерте пісетін және неғұрлым маңызды болып табылатын дәнді дақылдар, қарақұмық және бұршақ тұқымдас өсімдіктері жатады.
II. Үнді орталығы (Оңтүстіказиялық тропикалық) – онда бастапқыда негізгі дәнді дақылдары күріш, тары және бұршақ, жалпы алғанда, 117 түрі шықты. Сондай-ақ ол Үнді-малай орталығын қосады (қоса алғанда Индонезия, Филиппин және т. б.) – мұнда басым дақылдар жемтамырлар болып табылады (Dioscorea, Tacca және т. б. түрлері), сондай-ақ жеміс-жидек түрлері, қант қамысы, дәмдеуіштер және т. б., шамамен 55 түрі.
III. Ішкіазяилық орталық (Оңтүстік-батысазиялық орталық.) - Таджикистан, Өзбекстан және т.б.) Бұл – бидай, қарабидайдың бірнеше түрлерінің, көптеген дәнді дақылдар бұршақ, жүзімнің отаны, 42 түрге жуық.
IV. Кіші азиялық орталық (соның ішінде Кавказ маңы, Иран және Түрікменстан) – негізгі түрлері: бидай, қара бидай, сұлы, тұқымдық және жемшөптік бұршақ тұқымдастар, жеміс-жидектер және т. б. шамамен 83 түрге жуық.
V. Жерортатеңіздік орталық. Бұл орталық мәдени өсімдіктер түрінің 84 түрге жуығын берді. Атап айтқанда: зәйтүн, көптеген малазықтық өсімдіктер (жоңышқа, біргүлді жасымық), көптеген көкөністік (орамжапырақ) және малазықтық дақылдар өскен;
VI. Абиссиналық орталық.(Эфиопиялық) Бұл – дәндік құмай, бананның бір түрінің, майлы ноқат өсімдігі, бидай мен арпаның бірқатар ерекше түрлерінің отаны, 38 түрге жуық. Бұған мәдени өсімдіктердің өте ерекше флорасы бар Африка материгінің шағын ауданы жатады;
VII. Орталық америкалық орталық.Бұл – жүгері, ұзын талшықты мақта, какао, бірқатар асқабақ, үрмебұршақ – 49 түрлі мәдени өсімдіктердің отаны. Бұған Оңтүстік Мексика жатады;
VIII. Андылық (Оңтүстік америкалық) орталық. (Боливия, Перу, Эквадор) Бұл – көптеген түйнекті өсімдіктердің, соның ішінде картоптың, дәрілік өсімдіктердің (кокаинды бұта, хинин ағашы, темекі) өсімдіктердің 45 түрінің отаны. Бұған Оңтүстік Американың батыс жағалауын бойлай созылған Анд тау жотасы атырабының бөлігі жатады.
2-қосымша
Кестені толтырыңыз
Орталықтын аты | Географикалық орны | Алғаш шығарылған іріктемелер |
1. Тропикалық (Оңтүстіказиялық ) | ||
2. | ||
3. | ||
4. | ||
5. | ||
6. | ||
3-қосымша
№1 тапсырма. Мәдени өсімдіктерді олардың шыққан орталықтарына сәйкестендіріңіз
№2 тапсырма. Берілген жануарларды шыққан орталықтарымен сәйкестендіріңіз:
|
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter
Қарап көріңіз 👇
Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру