👈 қаріп өлшемі 👉

Алкандар


Астана политехникалық колледжі

Орындаған:Сұлтанбек Сәкен

Тексерген:Гулжами Нургалиева

Сабақтың тақырыбы

Алкандар

Алкандар. (қаныққан көмірсутектер.

Парафиндер..)

Алкандар – көміртектің барлық атомдары дара (σ-) сигма байланыспен байланысқан жалпы формуласы мынандай көмірсутектер

CnH2n+2

Метанның гомологтық қатары

СН4 метан

С2H6 этан

C3H8 пропан

C4H10 бутан

C5H12 пентан

C6H14 гексан

C7H16 гептан

C8H18 октан

C9H20 нонан

C10H22 декан

Гомологтар – құрылысы мен қасиеті ұқсас ,бір немесе

бірнеше СH2. тобына айырмасы бар жалпы формуласы

бірдей заттар

Радикалдар – жұптаспаған электроны бар бөлшектер.

Алкандардың

Изомериясы және номенклатурасы

Құрылымдық:

CH3 – CH - CH2 - CH3

CH3

Алгоритм.

Негізгі тізбекті таңдап алу:

CH3 – CH - CH2 - CH3

CH3

Алкандардың

Изомериясы және номенклатурасы

2. Негізгі тізбектегі атомдарды нөмірлеу және радикалдың орнын анықтау

1 2 3 4

CH3 – CH - CH2 - CH3

CH3

Алкандардың

Изомериясы және номенклатурасы

3. атау:

1 2 3 4

CH3 – CH - CH2 - CH3

CH3

2 - метилбутан

Метан

алкандарға sp³-гибридтену тән;

байланыс ұзындығы С-С = 0,154 нм

орбиталдар арасындағы бұрыш= 109° 28´

.көміртегі және сутегі орбитальдарының қабысуы

+

109°28´

Метанның құрылысы

s

р

Гибридтелген орбиталь

сурет 1.

сурет2.

сурет 3.

c

c

c

c

c

c

c

0,154 нм

Метан қатары гомогтарының құрылысы

Алкандардың құрылысы

Метанның кеңістік пішіні

Этанның пішіні

Физикалық қасиеттері

Салыстырмалы молекулалық массаларының өсу ретіне қарай қайнау, балқу температуралары артады

СН4…C4Н10 – газдар

T қайнау:

-161,6…-0,5 °C

T балқу:

-182,5…-138,3 °C

С16Н34ары қарай қатты заттар

T қайнау:

287,5 °C

T балқу:

20 °C

С5Н12…C15Н32 –сұйықтар

T қайнау:

36,1270,5 °C

Tбалқу:

-129,810 °C

Өнеркәсіпте

а) мұнай өнімдерін крекингілеу :

C16H34 → C8H18 + C8H16

2) Зертханада:

в) карбон қышқылының натрий тұздарын декарбоксилдеу

СН3СООNa + 2NaОН СН4 + Nа2СО3

б) Вюрц реакциясы:

C2H5Cl + 2Na → C4H10 + 2NaCl

Алынуы

а) карбидті гидролиздеу:

Al4C3 +12 H2O = 3 CH4 + 4 Al(OH)3

Метанды алу

Химиялық қасиеттері

СН4 + Сl2 CH3Cl + HCl + Q

t

Реакция радикалды механизм бойынша жүреді.

Этан

б) Нитрование

С Н

Н

Н

Н

+ НО NO2

СН3

NO2

+ H2O + Q

в) Сульфирование

С Н

Н

Н

Н

+ НО SO3H

СН3

SO3H

+ H2O + Q

t

t

Химиялық қасиеті

1. Орын басу реакциялары

2) Нитрлеу (Коновалов):

3) сульфирлену:

1) Галогендеу реакциясы

2. Изомерлену реакциясы:

СН3 СН2 СН2 СН2 СН3

t, катализатор

СН3 СН СН2 СН3

СН3

3.Су буында жүретін реакциялар:

СН4 + Н2О СО + 3Н2

800°С

синтез-газ

4. дегидрлену:

2СН4 Н С С Н + 3Н2 + Q

1500°С

СН3 СН3 Н2С=СН2 + Н2 + Q

5. тотығу:

Қаныққан көмірсутектер оттегі жеткілікті болғанда

көмірленбей жанады)

С3Н8 + 5О2

3СО2 + 4Н2О + Q

Катализаторт қатысында тотығады:

СН4 + О2

500°С, катализатор

Н С

О

Н

+ Н2О + Q

2СН3(СН2)34СН3 + 5О2

4СН3 (СН2)16СООН +2Н2О + Q

6. Жану тотығу:

CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O + Q

Отын ретінде кеңінен қолданыла-

ды, іштен жана-

тын двигатель-

дердің отыны

Алкандардың қолданылуы

Қолданылуы

1-3 – өндірісте күйе

(1 – картрижи;

2 – резина;

3 – типографиялықбояу)

4-7 – органикалық заттар

(4 – еріткіштер;

5 – тоңазытқыштарда;

6 – метанол;

7 - ацетилен)


Материалдың толық нұсқасын қалай жүктеймін?

Кейінірек оқу үшін сақтап қойыңыз:





Жаңалықтар:
» "Өз жүрегіңнен ұялмайсың ба": Қайрат Нұртастың жазбасы елді елең еткізді 16.11.2021, 0
» Қазақстанда балаларға да вакцина паспорты беріледі 14.11.2021, 0
» Интернет-алаяқтардан қалай қорғану керек? 09.11.2021, 0

Пікір жазу



Келесі мақала, жүктелуде...
Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз. Cookie файл деген не?
Жақсы