👈 қаріп өлшемі 👉

Идеал газ. МКТ-ның негізгі теңдеуі. Менделеев – Клайперон теңдеуі. Изопроцесстер


Идеал газ. МКТ-ның негізгі теңдеуі. Менделеев – Клайперон теңдеуі. Изопроцесстер.

Физика пәнінің мұғалімі: Оңғарбай Ж

http://www.zhangozy.wordpress.com

Термодинамикалық параметрлер

Термодинамикалық параметрлер деп макродененің күйін сипаттайтын физикалық шамаларды айтады. Оған қысым, көлем, температура жатады. Термодинамикалық процесс дегеніміз қандай да бір термопараметрдің өзгеру құбылысы немесе жүйенің бір күйден екінші күйге өтуі.

Барлық макроденелер микроденелерден (атомдар мен молекулалардан) тұрады.

www.zhangozy.wordpress.com

Идеал газ

дегеніміз молекулалары шексіз аз көлем алатын серпімді шариктер болып табылатын және өзара әрекеттесуі тек олардың бір бірімен тікелей немесе ыдыстың қабырғасымен соқтығысуы кезінде ғана білінетін газ болып табылады.

Есептеулерді жеңілдету үшін МКТ нақты газдардың қарапайым физикалық моделі – идеал газ моделі енгізілді.

www.zhangozy.wordpress.com

Молекулалық-кинетикалық теорияның негізгі теңдеуі

- теңдеуі молекулалық-кинетикалық теорияның негізгі теңдеуі деп аталады. Оны бұлай атау себебі:

Ол макро және микродүниелерді байланыстырып тұр;

Тәжірибе арқылы алынған барлық газ заңдарын теориялық жолмен алуға мүмкіндік береді;

Ол микроәлемде өтіп жатқан процестер жайлы ақпарат береді.

Негізгі теңдеуді былай да жазуға болады:

www.zhangozy.wordpress.com

Менделеев-Клапейрон теңдеуі

Термодинамикалық параметрлерді байланыстыратын теңдеу газ күйінің теңдеуі немесе Менделеев –Клаперйрон теңдеуі деп аталады.

Универсал газ тұрақтысы дегеніміз заттың 1 молінің температурасы 1К-ге арттыру үшін оған қанша жылу мөлшерін беру қажет екенін көрсететін физикалық шама:

www.zhangozy.wordpress.com

Изопроцестер-газ заңдары

Термодинамикалық жүйеде бір макроскопиялық параметрі тұрақты, ал қалған екеуі тұрақты болмаса, онда оны: изопроцестер деп аталады.

www.zhangozy.wordpress.com

Изотермиялық процесс

Температура тұрақты болғанда, газ күйінің өзгеруін изотермиялық процесс дейміз.

T = const

температура тұрақты болғанда көлемнің, қысымға тәуелділігі Бойль-Мариотт заңы деп аталады.

PV = const

Ағылшын физигі Р.Бойль 1662 ж. және оған тәуелсіз француз физигі Э.Мариотт ашқан.

www.zhangozy.wordpress.com

Изотермиялық процестің графигі

Изотерма

тапсырма:

Изотерманы мына координаттарда

салыңдар V;T, P;T

V

P

www.zhangozy.wordpress.com

Изотерма мына

координаттарда P;T, V;T

P

T

O

T

V

O

www.zhangozy.wordpress.com

Изобаралық процесс

Тұрақты қысымда, газ күйінің өзгеруін изобаралық процесс дейміз.

Р = const

Қысым тұрақты болғанда көлемнің, температураға тәуелділігі Гей-Люссак заңы

деп аталады.

V1 = T1

V2 T2

Француз физигі Гей-Люссак 1802 жылы тәжірибе жүзінде дәлелдеген.

www.zhangozy.wordpress.com

Изобаралық процесс графигі

T

V

O

изобара

Тапсырма:

Изобараны Р,Т; Р,V координаталарында салу керек.

www.zhangozy.wordpress.com

Изобара P,T; P,V координаталарында

P

T

O

P

O

V

www.zhangozy.wordpress.com

Изохоралық процесс

Тұрақты көлемде, газ күйінің өзгеруін изохоралық дейміз.

V = const

Көлем тұрақты болғанда, қысымның термодинамикалық жүйеде, температураға тәуелділігін Шарль заңы дейміз.

P1 = T1

P2 T2

Бұл заңды француз физигі Ж.Шарль 1787 жылы тәжірибе жүзінде дәлелдеген.

www.zhangozy.wordpress.com

Изохоралық процесс графигі

P

O

T

изохора

Тапсырма:

мына координатада изохораның графигін сал P,V; V,T

www.zhangozy.wordpress.com

Изохоралық процесс мына координаттарда P,V;V,T

О

T

V

O

O

O

www.zhangozy.wordpress.com

Қорытындылайық:

P1 = V2 T = const, Бойль- Мариотт заңы

P2 V1

V1 = T1 Р = const, Гей-Люссак заңы

V2 T2

P1 = T1 V = const, Шарль заңы

P2 T2

www.zhangozy.wordpress.com

Дальтон заңы

Үлестік (парциал) қысым деп газ қоспасының әрбір газы осы көлемді жалғыз өзі алатын кездегі қысымды айтады.

Дальтон газ қоспасының қысымы осы қоспаға кіретін барлық газдардың үлестік қысымдарының қосындысына тең болатынын тағайындады:

www.zhangozy.wordpress.com

www.zhangozy.wordpress.com

Назарларыңызға рахмет!

www.zhangozy.wordpress.com


Материалдың толық нұсқасын қалай жүктеймін?

Кейінірек оқу үшін сақтап қойыңыз:


Қарап көріңіз 👇



Жаңалықтар:
» "Өз жүрегіңнен ұялмайсың ба": Қайрат Нұртастың жазбасы елді елең еткізді 16.11.2021, 0
» Қазақстанда балаларға да вакцина паспорты беріледі 14.11.2021, 0
» Интернет-алаяқтардан қалай қорғану керек? 09.11.2021, 0

Пікір жазу



Келесі мақала, жүктелуде...
Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз. Cookie файл деген не?
Жақсы