Гендік модификацияланған ағзаларды қолдануды этикалық тұрғыдан талқылау. Биология, 10 сынып, сабақ жоспары.

Бөлім: 10.4 D Биотехнология

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:10

Қатыспағандар:

Оқу мақсаты

10.4.3.4 гендік модификацияланған ағзаларды қолдануды этикалық тұрғыдан талқылау

 Сабақтың мақсаты

Оқушылар орындай алады:

• гендік модификацияланған ағзаларды қолдануды этикалық тұрғыдан талқылау;
• терминдерді ауызша және жазбаша қолдану арқылы аргументтеу, гендік модификацияланған ағзаларды қолдануды этикалық аспектісін жан-жақты талдау.

 Жетістік критерийі

• Биологияның жаңа саласы – гендік инжериямен танысу, гендік модификацияланған өнімдермен, қазіргі кездегі зерттеулермен танысу және олардың адам ағзасына әсерін білу.
• Ақпарат көздерінен мәліметтерді іздеп, оған қорытынды жасайды, дұрыс шешім шығара біледі.
• Талдау жасай отырып, әрбір адамның пікіріне құрметпен қарау, өз денсаулығына, қоршаған ортасына, биоалуантүрлілік бойынша өз пікірін нақты жеткізе алады.

 Тілдік мақсат

Пәнге қатысты лексика мен терминология

генетикалық модификация, қатер факторы, ГМА, трансгенді ағзалар

Диалог құруға / жазылымға қажетті сөздер топтамасы

ГМО жасау технологиясы келесі сатыларды … қамтиды.

ГМО пайдаланудың оң аспектілері … .

ГМО пайдаланудағы қатер факторы … байланысты.

Пәнаралық байланыс

География (елдің/қаланың атауы)

Тарих (саясат)

Қазақ тілі (сөйлеу, жазу дағдысы)

АКТ

ГМО туралы жалпы деректер:

Түрлі ғалымдардың пікірлері: https://postnauka.ru/talks/25280

Гендік модификацияланған азық-түлік өнімдері туралы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ВОЗ) жауаптары: http://www.who.int/foodsafety/areas_work/food-technology/faq-genetically-modified-food/ru/

ГМО туралы «Наука и жизнь» журналындағы мақала: http://www.nkj.ru/archive/articles/14128/

Қазіргі заманғы биотехнологияның этикалық сұрақтары:

http://www.nationalstemcentre.org.uk/elibrary/resource/6017/ethics-morality-and-crop-biotechnology

ГМО туралы ағлышын тіліндегі сұрақтар мен жауаптар/ аудармашы көмеімен түсінуге болатын қиын емес мәтін: http://www.who.int/foodsafety/areas_work/food-technology/faq-genetically-modified-food/en/

Ұсынылатын бастапқы білімдер

Микробиология және биотехнология 6, 7, 9 сыныптар.

Сабақ барысы

Сабақта орындалатын іс-әрекеттер

• Ұйымдасытру кезеңі
• Сабақ барысында кестені толтыру «Гендік модификацияланған өнім».

• Гендік инжерия нені зерттейді?
• Гендік модификацияланған өнімді қалай алады?
• Видеоматериал:

• Топтық жұмыс: Оқушыларға ГМА –ды қолдану туралы ақпарат жинауды тапсыру.

Оқушыларға ГМА-ны (гендік модификацияланған ағзалар) қолданудың оң және теріс тұстары туралы дайын ақпараттық парақтар ұсыныңыз/ интернетке желісін пайдалануға жағдай жасау.

ГМА-ны қолданудың келесі тұстарын қарастыруды ұсыну:

• адам денсаулығы мен қоршаған ортаға қатері,
• планетаның биоалуантүрлілігін сақтауға қатері.

Пікірталас: Гендік модификацияланған және трансгендік ағзаларды қолдану.

Пікірталас барысында оқушыларды ГМӨ «қарсы» немесе «қолдаймын» деген ойларын тыңдап екі топқа жіктеу.

Дебат: Оқушыларға ГМА-ды қолданудың этикалық аспектілері.

Пікірталас үшін нақты ережелерді оқушылармен біріге отырып құрастыру. Мүмкін болғанша оқушыларды нақты фактілер мен дәлелдемелер қолдануға бағыттау.

Оқушыларға гендік модификацияланған және трансгендік ағзаларды қолданудың генетикалық мәселелерінің оң және теріс тұстары туралы баяндама жазуды тапсыру

• Сабақтың басындағы кестеге оралу
• Рефлексия «3М»

М (сен үшін ең сәтті болған кезең)

М (сен үшін ең сәтті болған кезең)

М (жақсарту бойынша 1 ұсыныс)

Қосымша ақпарат

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Қабілеті жоғары оқушылар:

Әретекет потенциалындағы үдерістерді толық сипаттай алады.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?