Линзада кескін алу. Физика, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Геометриялық оптика

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:

Қатысқандар саны: _____

Сынып:

Сабақ тақырыбы

Линзада кескін алу

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

11.6.2.6 линзалар жүйесінде сәуленің жүрісін тұрғызу

Бағалау критерийлері

• Линзаның түрлерін біледі
• объектив және линза жүйесі арқылы сәулелердің әр түрінің барысын біледі және қолданады;
• линзаларда алынған суреттерді сипаттайды.

Тілдік мақсат

Оқушылар өздерінің түсініктерін көрсететін жаңа сөздерді пайдаланулары керек. Олар терминдерді түсінулері және қолдана алулары керек: жұқа линза, жинағыш линза, шашыратқыш линза, дөӊес линзалар, ойыс линзалар, линзаныӊ оптикалық центрі, линзаныӊ бас оптикалық осі, линзаныӊ бас фокусы, линзаныӊ фокустық қашықтығы, линзаныӊ фокальдық жазықтығы, линзаныӊ оптикалық күші.

Диалогқа/жазуға қажетті сөз тіркестері:

Линза- екі сфералық бетпен шектелген мөлдір дене. Линзалардыӊ екі түрі бар: жинағыш және шашыратқыш.

Линзаны шектеп тұрған сфералық беттердіӊ центрлері арқылы өтетін түзу линзаныӊ бас оптикалық осі деп аталады.

Бас оптикалық осьтіӊ бойында және линзаныӊ центрінде жатқан нүкте линзаныӊ оптикалық центрі деп аталады. Жинағыш линзаныӊ бас оптикалық осіне параллель жарық шоқтарын бағыттаймыз. Шоқтар линзадан сына өтіп бас оптикалық осьтіӊ бір нүктесінде жиналады. Бұл нүкте линзаныӊ бас фокусы деп аталады

Пәнаралық байланыстар

Геометрия, жаратылыстану, транспортирмен жұмыс кезінде қолданылады

АКТ қолдану дағдылары

ақпаратты жинау және жүйелеу

Бастапқы білім

Оптикалық талшықтар.

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ұйымдастыру кезені.

Мұғалім слайдта линзалары бар заттарды көрсетіп, сыныпқа осы заттарыды қолдану мақсатын қоюды сұрайды (бинокль, моноколь, көзілдірік).

Мұғалім оқушылардан: «Көзі нашар көретін адам көзілдірік таққанда, көзілдірік жүйесін линза жүйесі деп атауға бола ма?» Деп сұрайды.

Оқушылар иә / жоқ деп жауап бере алады. Мұғалім сонымен қатар көзде линза бар, ол табиғи линза болатынын және көзілдірікпен линзалар жүйесі алатынын түсіндіреді.

Осылайша мұғалім сабақтың тақырыбына жақындайды:

Линзада кескін алу. Тақырып, оқу мақсаттары, бағалау критерийлері.

Мұғалім сыныпты 3 топқа бөлінуге шақырады (2 топта көбірек адам бар) және бір тапсырманы орындауға - тақырыппен танысу және басқа топтарға ұсыну).

Мұғалім кездейсоқ доңғалақ әдісі бойынша сыныпты бөледі:

https://castlots.org/razdelit-na-gruppy/

Әр топ материалмен танысып, құрал-жабдықтарды қолданып, топтық жұмыстың нәтижелерін басқа топтарға ұсынуы керек.

1 топқа арналған нұсқаулық картасы

«Көз оптикалық жүйе ретінде»

а) Жинағыш линзаны экран мен шамның арасына қойып, оны экранда айқын кескін пайда болғанша жылжытыңыз.

b) Экранда қандай кескін түсірілгенін анықтаңыз.

c) Топтағы бір-біріне көздің торлы қабығының кескіні қалай алынатынын түсіндіріңіз.

Келесі сөз тіркестерін пайдаланып басқа топқа қысқа презентация дайындаңыз:

1. Оптикалық орындықтың, жинайтын линзаның, экранның және шамның көмегімен біз көздің оптикалық жүйесін құрдық.

Қондырғыдағы құрылғылардың орындарын көрсетіңіз!

2. Шамда Г әрібі бар диафрагмасы бар.

Диафрагмадағы әріпті көрсетіңіз.

3. Экранда G әрпінің кескіні алынды, ол төңкерілген, кішірейтілген.

Қондырғыда көрсетіңіз

4. Сәйкесінше, көздің торлы қабығында заттың бейнесі де пайда болады.

2 топқа арналған нұсқаулық картасы

«Жақыннан көргіштік»

1.Теориямен танысыңыз:

Кейбір адамдарда көздер босаңсыған күйде заттың бейнесін торлы қабығында емес, оның алдында жасайды. Нәтижесінде заттың бейнесі «бұлыңғыр» болады. Мұндай адамдар алыстағы заттарды анық көре алмайды, бірақ жақын тұрған заттарды анық көре алады. Бұл көз бұршағы тым дөңес болса (үлкен қисықтыққа ие болса) байқалады. Бұл жағдайда заттың айқын бейнесі торлы қабықта емес, оның алдында қалыптасады. Көрудің бұл кемшілігі (ақаулығы) жақыннан көргіштік деп аталады (немесе миопия).

Жақыннан көретін адамдарға шашырағыш линзалары бар көзілдірік қажет. Осындай линзадан өтіп, жарық сәулелері линзаның торлы қабығына дәл бағытталған. Сондықтан көзілдірік киген жақыннан көретін адам қалыпты көру қабілеті бар адам сияқты алыс заттарды де көре алады.

2.Сізге кәдімгі (деформацияланбаған) көз бұршағы үшін белгіленген орыны бар көз үлгісі және линзалар жиынтығы беріледі:

А) Көз үлгісін алу үшін линзаларды сәйкестендіріңіз:

-қалыпты көру;

-жақыннан көру.

B) Көз ақаулады сәйкес линзамен таңдаңыз.

C) Зерттеулеріңіздің презентациясын дайындаңыз

Презентация жоспары:

1. Дені сау адамның көзі торлы қабығында кескін қалыптастырады, ал бейнесі айқын (шаблонда торға бағытталған жарық сәулесі бар қалыпты линзаны көрсету)

2. Көру кемістігі – жақын көргіштік, көз бұршағы деформацияланған адамда пайда болады.

3. Жақыннан көретін адамда тым дөңес көз бұршағы болады немесе көз бұршағында үлкен қисықтық болады. Жарық сәулесі торлы қабықтың алдына жиналады (әр түрлі фокустық қашығы бар екі жинағыш линзаларды және осы линзадан өтіп, тордың алдында жиналған жарық сәулесін қосу арқылы шаблонға дөңес көз бұршағын көрсету)

4. Жинағыш және шашырағыш линзалар арқылы көруді түзетуге болады.

3 топқа арналған нұсқаулық картасы

«Алыстан көргіштік»

1.Теориямен танысыңыз:

Көптеген адамдар алыс заттарды жақсы көреді, бірақ жақын тұрған нәрселерді ажырата алмайды. Олардың босаңсыған күйінде торлы қабықтың артында алыстағы заттардың айқын бейнесі алынады. Нәтижесінде заттың бейнесі «бұлыңғыр» болады. Бұл көздің бұршағы тегіс дерлік болған кезде мүмкін болады, содан кейін адам алыс заттарды анық көреді, ал жақын заттарды нашар көреді. Бұл көрудің нашарлауы алыстан көргіштік деп аталады.

Алыстан көргіштіктің ерекше түрі кәрілік алыстан көргіштіктік немесе пресбиопия болып табылады. Бұл жасына байланысты көздің бұршағы икемділігі төмендейтіндіктен пайда болады және ол жас адамдар сияқты жиырылмайды. Алыстан көретін адамдарға жинағыш линзалары бар көзілдірікті пайдалану арқылы көмектесуге болады.

2.Сізге кәдімгі (деформацияланбаған) көз бұршағы үшін белгіленген орыны бар көз үлгісі және линзалар жиынтығы беріледі:

А) Көз үлгісін алу үшін линзаларды сәйкестендіріңіз:

-қалыпты көру;

-алыстан көру.

B) Көз ақаулады сәйкес линзамен таңдаңыз.

C) Зерттеулеріңіздің презентациясын дайындаңыз

Презентация жоспары:

1. Дені сау адамның көзі торлы қабығында кескін қалыптастырады, ал бейнесі айқын (шаблонда торға бағытталған жарық сәулесі бар қалыпты линзаны көрсету)

2. Көру кемістігі – алыстан көргіштік, көз бұршағы деформацияланған адамда пайда болады.

3. Алыстан көретін адамда тым тегіс көз бұршағы болады, ал жарық сәулесі торлы қабықтың артында жиналады (шаблонда дерлік тегіс көз бұршағын – тегіс дөңес линзаны және осы линзадан өтіп, тордың артына жиналған жарық сәулесін көрсету)

Топтар жұмыстарының нәтижелерін ұсынады.

Барлық топтар постерін ұсынғаннан кейін олар кезекпен құрылған критерийлер бойынша жауап береді, 2 «жұлдыз» және бір «тілек» береді.

Мұғалім жасалған жұмысты қорытындылайды.

Рефлексия. Жетістік критерийлері. (бағалау критерийлерін талқылау).

Мұғалім сыныпқа сұрақтар қояды:

«Сіздер үшін не қиындық болды? Сізге әлі не түсіну қиын?» Қиындықтарды талқылау.

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалайтексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Студенттерге қолдау көрсету, нәтижелерін талқылау және оқытушының өздік жұмысы, есептерді шешуде мұғалімнің өзара кеңесі мен кеңесі арқылы жоспарланған.

Жұптар бірін –бірі бағалайды

Қойылған сұрақтарға жауап беруіне байланысты қолпаштау, мадақтау

жағымды психологиялық микроклимат құру, сабақ барысында жұмыс пен жұмыс түрлерін өзгерту арқылы оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жоспарланған.

Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Қабілеті жоғары оқушылар жұппен өлшеулер жүргізгеннен кейін қорытынды шығарады,

Сондай-ақ, бірінші тапсырманың (д) сұрағы тапсырмаларды тезірек есептейтін студенттерге жоспарланған

Барлық оқушылар:

Оқушылардың көбі:

Оқушылардың кей-біреулері:

• линзаның түрлерін біледі
• линзаларда алынған суреттерді сипаттайды.

бастапқы және қосымша деректерді талдайды, интерпретациялайды және өңдейді;

Өздігінен жұмыс барысын жазып, қорытынды жасай алады.

Сабақ бойынша рефлексия

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Сабақ мақсаттары /оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба?

Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткіздіме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілдіме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталдыма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/ қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?