Дене қозғалысы кинематикасының теңдеулері мен графиктері. Физика, 10 сынып, презентация.

Дене қозғалысы кинематикасының теңдеулері мен графиктері

10 сынып

Оқыту мақсаты:

10.1.1.1 – кинематика теңдеулерін есептер шығаруда қолдану және қозғалыстың графиктерін сараптау;

Activity «Word clouds»

vx

t

vx

-vx

2

1

Суретте көрсетілген vx (t) тәуелділік графигінен материалдық нүктенің қозғалысын сипатта.

Осы график бойынша нүктенің х осіндегі орын ауыстырудың проекциясын, оның модулін және жүрілген жолды қалай анықтауға болады?

№ 1.

A

O

Sx

Sx

Ауызша есепте

Рис. 1

t

O

2

1

№ 2.

Суретте 2 жылдамдық проекциясының уақытқа тәуелділік графигі көрсетілген.

Олардың қозғалысының ұқсастығы неде және олар

айырмашылығы неде?

vx

Рис. 2

Ауызша есепте

Суретте екі дененің координаталарының уақытқа тәуелділік графигі көрсетілген. Дененің орын ауыстыру мен жылдамдығының уақытқа тәуелдідік графигі қандай болады?

10 сынып

Сурет бойынша қандай мәліметтер айта аласыңдар?

Ұшақ қозғалысына байланысты

Дене көлбеу жазықтықтың барлық түсу жолында бірдей жылдамдықпен қозғала ма?

Теңүдемелі қозғалыс

S1

S2

S3

Түзу сызықты тең айнымалы қозғалыс.

Теңайнымалы қозғалыс деп дененің жылдамдығы кез келген бірдей уақыт аралығында бірдей шамаға өзгеріп отыратын қозғалысты айтады.

Үдеу

Үдеу дегеніміз – жылдамдықтың өзгеру шапшаңдығын сипаттайтын шама;

Үдеу бұл бірлік уақыт аралығында жылдамдық өзгерісін көрсететін векторлық физикалық шама

[a]=1м/с2

ДенеДене козғалғанда оның жылдамдығы тұрақты болуы немесе өзгеріп отыруы мүмкін. Дененің жылдамдығыЖылдамдық тұрақты болса, ондай қозғалыс ты бірқалыпты қозғалысБірқалыпты қозғалыс деп атайды. Ал дененің жылдамдығы өзгеріп отырса, ондай қозғалысты айнымалы қозғалысАйнымалы қозғалыс дейді. Айнымалы қозғалыстың қарапайым түріне теңайнымалы қозғалыс жатады

Бірқалыпты қозғалыс

Теңайнымалы қозғалыс

a

a =O

a>O

Тең айнымалы қозғалыс

Теңүдемелі қозғалыс

Теңкемімелі қозғалыс

Лездік жылдамдық кез келген уақыт аралығындағы жылдамдық

Жылдамдық формуласы

«Қозғалысты адамның» онлайн – симуляция моделі

http://phet.colorado.edu/en/simulation/moving-man

Тұрақты үдеумен қозғалатын дененің жылдамдық векторының проекциясы

t

vx

vox

axt

D

C

M

B

O

D

B

жылдамдық графигінің астындағы аудан орын ауыстыруға тең. Сәйкесінше трапецияның ауданы сан жағынан орын ауыстыруға тен болады.

Фигураның ауданы жүрілген жолға тең

Түзусызықты тең айнымалы қозғалыстың орын ауыстыруы

Еске сақта!

Түзусызықты тең айнымалы қозғалыстың орын ауыстыруы

(1)

(2)

(3)

!

!

(1)

!

Бастапқы жылдамдық нөлге тең болғанда түзу сызықты тең үдемелі қозғалған дененің орын ауыстыруы.

(1)

(2)

(3)

Орын ауыстыру формуласы

Координата формуласы

Тең айнымалы қозғалыс кезінде орын ауыстырудың уақытқа тәуелділік графигі

Тең айнымалы қозғалыс кезінде жолдың уақытқа тәуелділік графигі

Тең айнымалы қозғалыс кезінде координатаның уақытқа тәуелділік графигі

Суретте автомобиль жылдамдығының уақытқа тәуелді графигі көрсетілген.

В

А

С

D

E

F

G

H

Ойлан және сәйкестікті тап

1

2

3

6

8

7

4

5

№ 7.

х

АВ –

1 секунд бойы жүрді

ВС-

Дене 2 секунд бойы тыныштықта тұрды

СD-

Дене кері қарай 2 секунд жүрді

Тапсырма орындайық

В

С

А

D

Графикке есептер шығару

?

v1=3,3м/с

v1=20 м/с

1.Бастапқы жылдамдық-

3 м/с

2.Қозғалыстың түрі-

Кемімелі

3.Жылдамдық теңдеуі-

=3-t

4.Орын ауыстырудың шамасы-

4,5м

Тапсырма орындайық

Есеп шығарайық!

Мен сабақтан үйренгенім …

Маған сабақтан ұнағаны …

Мені қуантқаны …

Мен өз жұмысыма қанағаттанған себебім… Менің ұсынысым ….

Егер мен мұғалім болсам…

Сабаққа рахмет!