Электромагниттер және оларды қолдану. № 9 зертханалық жұмыс. «Электрмагниттi құрастыру және оның әсерiн сынау». Физика, 8 сынып, дидактикалық материал.

 1)Физикалық диктант

1._______ немесе ______ магниттелуін ұзақ уақыт сақтайтын денелерді айтады.

2.Магнит тілшенің ____ полюсі бар.

3.Электр өрісінің өзіне тән _______ қасиеті қозғалмайтын зарядтарға әрекет ету қабілеті болып табылады.

4.Қасиеттері бойынша бір-біріне ұқсамайтын _______ немесе _______ деп аталатын екі полюсі бар.

5. _______ деп электр тогы бар өткізгіштердің өзара әрекеттесуін жүзеге асыратын материяның түрі.

6.Электр тогы бар түзу өткізгіш орналасқан кеңістікте магнит тілшені қозғалысқа келтіретін күш _______ _______ деп аталады.

 2) «Сәйкестендіру» тапсырмасы

Зертханалық жұмыс №10. Электромагнитті жинау және оның әсерін зерттеу

Жұмыстыӊ мақсаты: Электромагнитті жинау және оның әсерін бақылау.

Құрал- жабдықтар: ток көзі, реостат, кілт, өткізгіш сымдар, магнит тілше, электромагнитті жинауға арналған бөлшектер.

Жұмыс барысы:

1) Ток көзін, шарғыны, реостатты және кілтті тізбектей қосып, электр тізбегін жинаӊдар;

2) Тізбекті тұйықтап, магнит тілшені пайдаланып, шарғыныӊ магнит полюстерін анықтаӊдар;

3) Магнит тілшені 1600 орамы бар шарғыныӊ магнит өрісініӊ оған тигізетін әсері шамалы болатындай қашықтықта (10 см) орналастырыңдар, зерттеу барысында қашықтықтың өзгеріп кетпеуін қадағалаңдар. 250 мА, мен 50 мА токтагы магнит тілінің күйін бақылаңдар.

Қорытынды жасаңдар, шарғының магнит өрісі ондағы ток күшіне қалай тəуелді? ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

4) Тізбектегі ток 250 мА тең болғанша кернеуді үлкейтіңдер. 1600 орам саны бар шарғыны 400 орамы бар шарғыға ауыстырыңдар. Тізбекті тұйықтаңдар жəне магнит тілінің күйін бақылаңдар.

Қорытынды жасаңдар,катушканың магнит өрісі ондағы орам санынан қалай тəуелді? __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

5) 1600 орамы бар шарғыға темір өзекшені(өзек) орналастырыңдар, магнит тілінің бұрылуын, осы 1600 орамдағы өзекшесіз шарғының магнит тілінің бұрылуымен өзара салыстырыңыздар. Өзекті шарғының магнит өрісін бақылаңдар.

Қорытынды жасаңдар, шарғының магнит өрісі ондағы өзектің бар болуына қалай тəуелді? __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Сұраққа жауап бер: Электромагнит деген не? __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Физикалық диктант

1.................... ішіндегі магнит өрісінің күш сызықтары параллель және оны сырт жағынан орап жатады.

2.Күш сызықтары шарғының ...................... полюсі жағынан шығып, ................ полюсі жағына кіреді.

3.Шарғының екінші жағы .......................... полюс болады, бұл жерде ток орам бойымен ......................... бағытымен ағады.

4.Ішіне темір өзекше орналастырылған шарғы .................... деп, ал шарғыға оралған сымдар .......................................................... деп аталады.

5. Электромагнитті көбіне .................... тәрізді етіп жасайды.

6.Электромагниттер көтергіш крандарда, ........................................, .............................., қолданылады.