Жылу мөлшері. Физика, 8 сынып, қосымша материал.

Сабақ тақырыбы: Жылу мөлшері

Оқу мақсаты: Жылулық тепе-теңдік теңдеуін есептер шығаруда қолдану

Есеп шығару үлгісі:

Ваннаға температурасы 10⁰С, көлемі 210 л су құйылған. Осы ваннадағы судың температурасы 37⁰С болуы үшін оған қанша мөлшерде қайнаған су құю керек?

SI

V=210 л 21010^-3 м³

t₁=10⁰C

t₂=100⁰C

=37⁰С

V_x-?

Шешуі. Ваннаға құйылған көлеміV_x қайнаған су ондағы бұрынғы суға белгілі жылу мөлшерін береді. Ваннадағы судың барлық нүктесінде температурасы -ға теңелгенше жылу алмасу жүреді. Осы процесс үшін жылу балансының теңдеуі былай жазылады:

Q_ал=Q_бер.

Мұндағы Q_ал.=сm( - t₁)- ваннадағы судың алған жылу мөлшері, оның массасы, судың тығыздығы. Q_бер.=сm( t₂-)- ваннаға құйылған қайнап тұрған судың берген жылу мөлшері, оның массасы, с- екеуіне бірдей судың меншікті жылусыйымдылығы. Осыдан

Яғни

Сан мәндерін қойып, есептеулер арқылы ізделінген шама анықталады:

Жауабы:

Тапсырмалардың жауаптары:

Үй жұмысы жауаптары

• • Колбаға 0,5 л боялған су құйыңдар. Аузына түтігі бар тығын орнатыңдар. Түтік диаметрі 6 мм болсын. Колбаны алақанмен қыздырыңдар, түтікшедегі су тығыннан жоғары көтерілетіндей болсын. Түтікшедегі судың жоғары көтерілуіне не себеп болды?

Жауабы: Қолдың жылуынан колбадағы ауа қызып ұлғаяды да, қысым артады.

• Сулы бет орамалды алып спиртке батарыңдар. Енді от қойып орамалды тұтатыңдар. Біраз уақыттан кейін от өшеді. Неліктен орамал жанбады?

Жауабы:Бұл құбылыс судың нашар өткізгіш екеніні білдіреді.

• Қағаз қораптағы суды қайнатуға болама? Қорап жанбай неліктен бүтін күйінде қалды?

Жауап. Жылу қорап арқылы суға беріледі. Қораптың жанбай қалу себебі, қорап температурасы жану температурасына дейін көтерілмейді.