Жергілікті экожүйенің биоалуантүрлі-лігін анықтауда кездейсоқ іріктеу әдісінің маңызы. Зертханалық жұмыс "Талдаудың статистикалық әдістерін қолдану арқылы өз регионы экожүйесінің жағдайын анықтау". Биология, 11 сынып, сабақ жоспары.

САБАҚ: Биосфера, экожүйе, популяция

Мектеп: Шымкент қаласы, химия-биология бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Ондыбаев С.Қ

Сыныбы: 11

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Жергілікті экожүйенің биоалуантүрлі-лігін анықтауда кездейсоқ іріктеу әдісінің маңызы. Зертханалық жұмыс "Талдаудың статистикалық әдістерін қолдану арқылы өз регионы экожүйесінің жағдайын анықтау"

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

Оқушылар орындай алады:

11.3.1.4 - жергілікті аймақтың экожүйесін статистикалық талдау әдістерін (Стьюденттің t-критерийі, χ2-критерий) қолданып зерттеу

 Сабақ мақсаты

Оқушылар:

• Мәліметтерді талдау үшін ең қолайлы статистикалық әдісті таңдаңыз

Бағалау критерийлері

Оқушылар орындай алады:

• Мәліметтерді талдау үшін ең қолайлы статистикалық әдісті таңдайды

• статистикалық тест өткізіп, сыни мәндерді қалыптастырады• сыни құндылықтарды түсіндіру және экожүйенің күйі туралы қорытынды жасайды

 Тілдік мақсат

Пәндік лексика мен терминология: түр, түрлердің алуантүрлілігі, экожүйе, экожүйе тұрақтылығы, эндемиктер, продуценттер, консументтер, қоректік торлар, қоректік тізбектер, автотрофтар, гетеротрофтар.

Диалог құруға / жазылымға қажетті сөздер топтамасы

Бұл …. әсерінен болуы мүмкін

Биоалуантүрлілік азайғанда жағдайда ... экожүйенің алуантүрлілігіне әсер етуші фактордың бірі болып табылады ...

Құндылықтарды дарыту

Бұл сабақ оқушылардың бойында келесі құндылықтарды академиялық адалдығын, жауапкершлігі мен көшбасшылығын, ұжымда жұмыс жасау қабілеттерін дамытуға бағытталады.

Пәнаралық байланыстар

География: Жергілікті жердің географиялық орналасқан жерін анықтау..

Математика және информатика: студенттер әртүрлі статистикалық талдау әдістерін қолданады.

Алдыңғы білімдер:

Биосфера және экожүйе: 7, 9 сыныптар

Қоректік тізбек – 7 сынып

Биосфера, экожүйе, популяция – 8 сынып

Тірі организмдердің көптүрлілігі: 9, 10 сыныптар

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

1. Ұйымдастыру сәті.

2. Мақсат қою

Оқушылармен бірге сабақтың мақсаттары анықталады:статистикалық талдау әдісін (Стьюденттің t-критерийі, χ2-критерий) қолдана отырып, аймағыңыздың экожүйесінің күйін зерттеу

3. Білімді жаңарту. Мәселені шешу:

Харди-Вайнберг заңын қолдана отырып, халықтың пайыздық мөлшерін анықтауға арналған тапсырмалар. Тапсырмалар мысалдары:

1. Аралдардың бірінде 10000 түлкі атылды. Оның 9991-і қызыл, 9-ы ақ түсті. Қызыл түс ақ түсте басым болады. Қызыл гомозиготалы, қызыл гетерозиготалы түлкілер мен ақ түлкілердің пайыздық мөлшерін анықтаңыз.

2. Альбинизм рецессивті аутосомалық белгі ретінде мұрагерлікке ие. Ауру 1: 20,000 жиілігімен жүреді. Популяциядағы гетерозиготалардың пайыздық мөлшерін есептеңіз.

3.Алкаптонурия аутосомды-рецессивті қасиет ретінде мұрагерлікке ие. Ауру 1: 1000 жиілігімен жүреді. Популяциядағы гетерозиготалардың санын есептеңіз.

4. Туа біткен жамбас дислокациясы шамамен 25% доминант ретінде мұрагерлікке ие. Ауру 6: 10000 жиілігімен жүреді. Гомозиготалы жеке тұлғалардың санын рецессивті ген арқылы анықтаңыз.

5. Ауырсыну адамдардың 2% -ында кездеседі және аутосомдық доминантты генден пайда болады. Әйелдерде подагра болмайды, еркектерде ену 20% құрайды. Талданған сипаттама бойынша популяцияның генотиптік құрылымын анықтаңыз.

4. Алаңды зеріттеу

Топқа бөлінген оқушыларды статистикалық талдау әдістерін қолдана отырып, мектеп ауласының экожүйесінің жағдайын тексеруге шақырыңыз.

5.Бағалау критерийлерін анықтау

Зерттеу мыналарды қамтуы керек:

1.Бастапқыда идеяны жоспарлау (нөлдік және балама гипотезаларды тұжырымдау).

2.Зерттеу кезеңдері теорияда практикалық мысалдармен түсіндірілді.

3. Зерттелетін экожүйелердің суреттері (сызбалар, фотосуреттер), оның ішінде карталар мен орналасқан жер туралы ақпарат, әдістер (қима, квадраттар және т.б.)

4. Табылған немесе күдікті түрлердің сәйкестендірілуі / тізімі.

5.Мәліметтер (мысалы, белгілі бір аумақтағы түрлердің таралуы, осы аймақтағы түрлердің жалпы саны)

6.Стьюдентаның t-критерия есебі.

7. Мәліметтерді талдау (статистикалық өңдеу).

8. Зерттелетін экожүйелерді салыстыру.

9. Нәтижелерді талқылау.

10. Нәтижелердің дұрыстығын талқылау - шектеулер түрлерді анықтаудағы қиындықтарды қамтуы мүмкін және т.б.

11. Қатысушылардың тізімі, олардың қатысу дәрежесі.

6. Қорытынды жұмыс

Қорытынды жұмыс конференция материалдарында жарияланған мақала түрінде ұсынылуы мүмкін.

Х² - квадрат мысалдарын жазыңыз

7. Рефлексия

Сабақтан қандай қорытынды жасауға болады?

Сіз қандай жаңалық білдіңіз?

Тағы нені білгіңіз келеді?

.

Үй тапсырмасы:

*экожүйенің алуан түрлілігі мен тұрақтылығына әсер етуші ағзаларға нақты фактілерінен мысалдар келтіру.

Қосымша ақпарат

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Сабақтың ой-қозғау бөлімінде әр түрлі деңгейде жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады. Оқушылардың ақпаратты қабылдау ерекшеліктеріне сәйкес жақын арадағы даму аймағы анықталады. Оқушылардың алған білімдерін тексеру барысында оқушылардың қабілеттері ескеріле отырып әр түрлі деңгейдегі сұрақтар қойылады.

Сабақтың ой қозғау бөлімінде «Блум түймедағы» әдісі қолданылады. Оқушылар мұғалімнің нұсқау картасын негізге алып, сыныптастарын бағалайды.

Сыныпта қозғалу барысында қауіпсіздік техникасы ережелерін сақтау.