Моногибридті будандастыру. Биология, 9 сынып, дидактикалық материал.

Генетикалық есептерді рәсімдеуге арналған негізгі талаптар

• Тапсырма шарттарын қысқаша жазу. Гендердің әріптік белгілерін енгізу,

әдетте А және В (есептің берілгенінде олар көрсетіледі).

• Тұқым қуалау түрін анықтау (доминантылық, рецессивтілік), егер бұл көрсетілмесе.

Фенотиптерді және будандастыру схемасын жазу (көрнекілік үшін сөздермен).

• Шарттарға сәйкес генотиптерді анықтау. Генотиптерді таңбалармен жазу

гендердің фенотиптерін қысқаша сөзбен жазамыз.

• Бірінші аналықтың генотипін жазу керек, содан кейін- аталықтың генотипін жазады (дұрыс жазылған - ♀ААВВ х ♂аавв; қате - ♂аавв х ♀ААВВ).
• Бір аллель жұбының гендері әрқашан жанында жазылады (дұрыс жазба –ААВ; қате жазба АВАВ).
• Генотипті жазу кезінде, белгілерді білдіретін әріптер, қандай белгіге – доминантты немесе рецессивті (дұрыс жазба - ааВВ ; қате жазба-Аваа) белгісіне қарамастан алфавиттік реттілігімен жазылады.
• Гаметаларды анықтау. Белгіленген генотиптердің негізінде олардың санын және ондағы Гендерді анықтау.
• Генотиптердің астында, әрқашанда фенотипті жазады.
• Ди - және полигибридті будандастыруға арналған есептерде шешуін жазғанда, ұрпақтарының генотиптерін анықтау үшін Пеннет торын пайдалану ұсынылады. Тігінен аналық, ал көлденеңінен – аталық гаметалар түрлері жазылады. Қиылыста еншілес дарақтың генотипіне сәйкес келетін гаметалардың үйлесімі жазылады.
• Соңында міндетті түрде жауабын жазады.

Генетикалық есептерді шешу үлгісі

Берілгені: Көк көзді жігіт қара көзді қызға үйленді. Бұл некеден қара көзді бала дүниеге келді. Баланың генотипі қандай? (Балама белгілер туралы ақпаратты кестеден қараңыз).

Генетикалық есептерді рәсімдеуге арналған негізгі талаптар

• Тапсырма шарттарын қысқаша жазу. Гендердің әріптік белгілерін енгізу,

әдетте А және В (есептің берілгенінде олар көрсетіледі).

• Тұқым қуалау түрін анықтау (доминантылық, рецессивтілік), егер бұл көрсетілмесе.

Фенотиптерді және будандастыру схемасын жазу (көрнекілік үшін сөздермен).

• Шарттарға сәйкес генотиптерді анықтау. Генотиптерді таңбалармен жазу

гендердің фенотиптерін қысқаша сөзбен жазамыз.

• Бірінші аналықтың генотипін жазу керек, содан кейін- аталықтың генотипін жазады (дұрыс жазылған - ♀ААВВ х ♂аавв; қате - ♂аавв х ♀ААВВ).
• Бір аллель жұбының гендері әрқашан жанында жазылады (дұрыс жазба –ААВ; қате жазба АВАВ).
• Генотипті жазу кезінде, белгілерді білдіретін әріптер, қандай белгіге – доминантты немесе рецессивті (дұрыс жазба - ааВВ ; қате жазба-Аваа) белгісіне қарамастан алфавиттік реттілігімен жазылады.
• Гаметаларды анықтау. Белгіленген генотиптердің негізінде олардың санын және ондағы Гендерді анықтау.
• Генотиптердің астында, әрқашанда фенотипті жазады.
• Ди - және полигибридті будандастыруға арналған есептерде шешуін жазғанда, ұрпақтарының генотиптерін анықтау үшін Пеннет торын пайдалану ұсынылады. Тігінен аналық, ал көлденеңінен – аталық гаметалар түрлері жазылады. Қиылыста еншілес дарақтың генотипіне сәйкес келетін гаметалардың үйлесімі жазылады.
• Соңында міндетті түрде жауабын жазады.

Генетикалық есептерді шешу үлгісі

Берілгені: Көк көзді жігіт қара көзді қызға үйленді. Бұл некеден қара көзді бала дүниеге келді. Баланың генотипі қандай? (Балама белгілер туралы ақпаратты кестеден қараңыз).