Пән: Химия Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Көмірсутектер. Отын Сабақ тақырыбы: Алкандар Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме): 9.4.3.7 алкандардың химиялық қасиеттерін сипаттау және оны реакция теңдеулерімен дәлелдеу; 9.4.3.8 еріткіштерді алу үшін алкандарды хлорлаудың маңызы мен бұл еріткіштердің қауіптілік дәрежесін түсіндіру Сабақ мақсаттары: - Алкандардың химиялық қасиетін оның құрылысына сүйене отырып үйрену - Еріткіштер алу үшін алкандардың хлорлану реакциясын және бұл еріткіштердің қауіпті дәрежесін білу.....
Пән: Химия Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Геологиялық химиялық қосылыстар Сабақ тақырыбы: Қазақстанның пайдалы қазбалары Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме): - Қазақстан қандай минералды және табиғи ресурстарға бай екендігін және олардың қайда екендігін және қалай игерілетіндігін білу Сабақ мақсаттары: Адам ағзасының пайыздық құрамын қайталау «Пайдалы қазбалар» түсінігін тұжырымдау Қазақстанның бірнеше маңызды қазбалы ресурстарына мысал келтіру Мұнай, газ, көмір және металдардың кен орындарын Қазақстанның картасына белгілеу.....
Пән: Биология Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Координация және реттелу Сабақ тақырыбы: Холинергиялық синапстың құрылысы мен қызметі. Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары: Оқушылар орындай алады: 1. Холинергиялық синапстың құрылысын түсінеді. 2. Холинергиялық синапстың қызметінің бірізділігін сипаттай алады. 3. Кальций каналадырының, натрий каналдарының қызметттерін және олрадың жұмыс жасау принциаптерін талдай алады. Сабақ мақсаттары: Барлық оқушылар орындай алады: Холинергиялық синапстың құрылысын біледі және қызметін түсінеді. Оқушылардың көбі орындай алады: Холинергиялық синапстың жұмыс жасау принципін және бірізділігін дұрыс сипаттайды. Кейбір оқушылар орындай алады: Логикалық тапсырмаларды немесе күрделілігі жоғары болатын тапсырмаларды /олимпиадалық деңгейде/ орындай алады және оларды басқа оқушыларға түсіндірі бере алады.....
Бұл екі жанның махаббаттары өте қызық. Атыраудан мұғалім мамандығын оқып бітіріп келген Алтын деген қызды Маңғыстауға жұмыс жасауға жібереді. Содан ол қыз Маңғыстауға келіп көрмеген екен. Содан, құрбыларымен Маңғыстауға жол тартады. Сөйтіп, асыға күтіп келген Маңғыстауға да жетеді. Құрбылары бәрі бір общягіге орналасады. Содан ертесі күні қыздардың барлығын жұмысқы жан-жаққа жібереді. Алтынды сол Маңғыстау облысына бір ауылына бір мектепке жұмысқа жібереді. Ол сонда общягіге Әйтеуір әрең орналасып сонда жұмыс жасап жүреді. Күндер өте береді.Ал, ол күнде мектебіне жұмысқа барып келіп жүреді.
Оны бір жігіт сыртынан ұнатып, сол Алтынның сыртынан ол қыз менің қызым деп жұрттың бәріне мақтана айтып жүреді. Ол жігітте сол общягіде тұрады екен. Ол да осы ауылда жұмыс жасайды екен. Содан, бір күні Алтын жұмыстан келе жатқанда "и мына қыз ауылға жаңадан келген қыз ғой, жаңадан келе сала ауылға келген Шапағаттың басын айналдырып алыпты" деп кетіп бара жатқан екі әйелдің сөзін естіп қалып. Общягіге келіп қасындағы жатқан жұмыстас қызынан сұрайды "Шапағат деген баланы танисың ба?"-деп. ол қыз күліп "өз жігітін менен сұрағаны нес" -деп жауап береді. Содан Алтын құрбысына оны танымайтынын, жана әйелдердің өзі туралы айтып бара жатқанын айтады. Сөйтіп, ертесі күні Алтынның жұмыстас қызы Динаны Шапағатпен сөйлесуін, не айтып жүргенін сурауды өтінеді. Содан кешке екеуі де жұмыстан келіп Дина Шапағатпен сөйлесуге келісетінін айтады. Дина сөйлесем деп кетіп жаңағы жігітті Алтынның бөлмесіне кіргізіп жібереді. Содан қызық Алтын оны танымайтынын айтып не айтып жүргенін айтып айғайлап айғайлап бөлмесінен қуып жібереді. Екеуінің ең бірінші танысуы осылай болады. Ертесі күн і кешке Шапағат одан кешірім сурауға тағы барады. Алтын ол кезде ұйықтап қалған болатын......
Іштегі сыр жүрегіңді қысып, тамағыңды тұншықтырып тұратынын әркім білетін шығар. Оны ешкімге, тіпті жақын құрыбаларыға да айта алмасаң. Мен де осы дертпен өмір сүріп келе жатқаныма жарты жыл болды. Оқу бітіріп, енді жұмыс істеймін, алда бала кезден армандаған ойларымды жүзеге асырамын деп, қуанышым ішіме толмай жүрген кез болатын. Бұрын талай жігіт сөз айтса да, мен оларға оқуымды бітіріп, өз мақсаттарымды жүзеге асырып алайын, соған дейін күте тұр деп қалыңдайтынмын. Сол жазда құрбым бір досымен таныстыруға ниет білдірді. ол жігіт өзіне жақсы жар болатын қыз іздеп жүр деді. Мен алып қашып кетер деп деп қорқып, таныспай жүрдім. Бірақ айтып қоймаған соң, танысуға келістім. Алдымен телефон арқылы сөйлесіп жүрдік. Бір аптадан соң кездестік. Ол маған бірден ғашық болып қалғанын айтты. Ол да маған ұнады. Кездесе бастадық. Біраз күннен соң үйленейік деді. Мен біраз ойлана келісімімді бердім. Бұрын ешқашан олай сүйіп көрмеппін. Жатсам да, тұрсам да оны ойлайтынмын. Ешқашан өзімді сондай бақытты сезінген емеспін. Мен өмірде көп қиындық көрген адаммын, арманымның көп болуы да содан шығар. Бірақ ол жігітті кездестіргеннен бері арманым тек оның қасында өмір бақи бірге болу еді. Тойға дайындала бастадық. Әке-шешесімен, туған-туыстарымен таныстырды.
Менің де ата-анам ұзату т ой жасаймыз, тіпті үйге ремонт жасап, дайындалып жүр еді. Осы бақытты күндерімде бір нәрсені байқамаппын да. Ол жігіт танысқан күні-ақ өзінің бұрынғы қызы мазасын алып, қайта-қайта телефон шалып жүргенін айтқан болатын. Онымен жарты жыл бұрын айырылысқам, оны сүймегем деген еді. Мен ооған үйленгелі жатқаныңды айт, сонда қоятын шығар дедім. Ол досы арқылы осы жаңалықты қызға жеткізді. Алайда, ол қыз одан бетер жиі телефон шалып, смс жіберетінді шығарды. Менің көзімше де талай смс жіберді, жігітім оларды маған оқытатын. Онда "сен мені пайдаланып кеттің" деген сөздер де болды. .....
Мектепте оқып жүрген кезім. Жаңа оқу жылы басталған. Күз айларының керемет күндерінің бірінде ағамның үйіне көмектесуге барғанмын.Ағам жаңа үй тұрғызып жатқан. Тамақтарын істеп беруімді өтінген.Ж ны сол күні көрдім.Ол ағамнын досынын ұлы екен.Көмектесуге келіпті.Сол күні кешке дейін ол менен мен одан көз алмай жүрдік.Оның жасы менен кіші екенін мен кейін білдім.Бірақ олда маған кедергі бола алмады. Мен оны қатты ұнаттым.Өз үйіме қайтарда сол шығарып салсын деп әдейі кеш қалып кеттім.Ия ол мені шығарып салды.Бірақ жол бойы үндемеді.Жанында інім де бар еді.Үйге келген соң інімнің жағдайын білгенсіп смс жаздым.Кейін ол звандады.Ұзақ түн сөйлестік.Мені ұнатып қалғанын айтып сөз салды.Сенде 3 ақ вариант бар дейтін;ия,жарайды,әрине жаным.Ол мені осылай сөздерімен жаулап алды.Біз небары 1аптадай ғана сөйлесіп,1ақ рет кездестік.Мен сонын өзінде оған қатты бауыр басып қалдым.Бір күні ойламаған жерден маған одан "Екеуміз жүрмей ақ қояық"дег ен смс келді.Звандайм алмайды,смс жазам жауап жоқ.Мен қатты қиналдым.Барлық адамды соның атымен атаймын.Күнде түсімде коремін.Қатты сағынып жүрдім.Інімнен оны аяғынан атып кетіпті дегенді естідім.Ашумен неге жүрегінен атпайды дегеніммен қатты уайымдадым.Оған апаруын өтіндім.Бірақ оған бара алмадым.Бір күні ол ешнарсе болмағандай звандайды.Смс жайында ешнарсе білмеймін дейді.Бірақ айырылысқысы келген адамдай мен ауырып жатқанда неге іздемедін деп жоқ жерден ұрыс шығарып,давай деп тұтқаны қоя салды.Содан екеуміз екі жаққа кеттік. Мен жаныма жалау іздегендей өзмше сыныптағы бір ұлға ғашық болып жүрдім. Негізі маған оның мінезі мен үлгілі отбасы ұнайтын. Олда маған жақсы қарап жүрді.Тіпті мектепте мұғалімдерде бізді ғашықтар деп ойлайтын. Шын мәнінде біз жақын достар ғана екенбіз. Ол маған тек дос ретінде қарапты......
Караша айы болатын. Университеттін кітапханасында сабакка дайындалып болып жан досым Б. кутіп отырганмын. Онын телефоны менде болатын. Бір кезде Б-тын телефонына конырау келді. Мен котердім. Мерей атты жігіт екен. Таныстык, сойлестік. Б-тын ауылдасы болып шыкты. Б-ты озіне 2-3 айдан бері карата алмай жур екен. Біз тез тіл табысып кеттік. Ол озіне комектесуін сурады. Мен жай Б-тын ойын біліп бере алатынымды айттым. Міне, алгашкы таныстыгымыз осылай басталды. Досымнан ол туралы ойын сурап едім оны ұнатпайтындыгын айтты, ал біз Мерей екеуміз ол кезде дос ретінде жаксы араласып кеткен едік (Мерей екеуміз алі бір-біріміздін турімізді кормегенбіз, фото аркылы да). Мерей, Б-нын бастартканына карамастан соз салып жүрді. Ал, мен Мереймен телефон аркылы жакын дос болдым. Тіпті, досыма онын созін алуын сурайтын едім.
Университетте жарыс болды, біздін тобымыз оган казактын корнісін коятын болдык. жан досым екеуміз де оган катыстык, казактын келіні ролін алдык Б. екеумізде. Дайындык устінде менін телефоныма Мерейден конырау келді. Алдым, сойлестік. Б. екеуміз бірге скретке тусіп ММС аркылы жіберуін сурады. Басымызга ак орамал таккан, казаки киім киіп турган Біз фотога тусіп жібере салдык (Мерейге ММС жібергенімді Б. білген жок). Кешке Мерей сокты. ММС-ті алганын айтты "Ак орамал Б-ка караганда саган оте жаксы жарасады екен" деді. Мен онын созін ойынға айналдырып кеттім. Сол куннен бастап ол маган жиі согатын болды. Б-тан конілі калганын айтты. Б-та ол кезде баска жігіттермен сойлесетін. Тунгі сагат 11:00 жатаханада мундай кезде нагыз кызык уакыт, Мерей тел. сокты: - Алло, салем Айко......
Бұл әңгімені маған біздің ауылдағы Нәсіп шешейдің аузынан жазып алған болатынмың. Біздің ауыл Жаңа қала деп аталады. Онда қырық – елу шақты үй бар, - деп бастады Нәсіп шешей әңгімесің. Кешкұрым жастар көшеге шығып, ауыл шетіндегі көл жағасында ән салатынбыз. Менің ең жақын достарымның бірі Ерке еді. Ерке бір күні маған: - Нәсіп, саған бір нәрсе айтсам, ешкімге айтпайсың ба? – деді. - Жоқ, де дім. Ол қойнынан бір парақ қағаз алып, қолыма ұстатты. Қағазды ашсам Еркеге жазылған “ғашық хат” екен. Мен қатты таңғалдым: - Мәссаған, хат жазған кәдімгі 11 сыныпта оқитын сұлу жігіт, барлық қыздың арманы болған Асан ба? – дедім. - Иә, деді Ерке жүзі бал – бұл жанып. Сөйтіп, Ерке Асанмен дос болып жүрді. Бәрі бұл екі ғашыққа сүйсініп, қызығатын. Екеу кешке көшегі шығып, табиғатта серуендейді, сырласады. Болашақты армандайтын ол бірде “біз келешекте неше сәби сүйетінімізді де ойластырып қойдық” дегені. Мен қызығып “нешеу?” дедім. Ол “он” деп барлық саусағын көрсетті. Екеуміз мәз болысып күлдік. Осылый ең қызықты да бақытты күндер зымырап өтіп жатты. Бір күні Асанның сыныбына басқа қаладан Нағима атты бір қыз оқуға келді. Қалада өскен қыз өте еркін еді. Үнемі Асанның қасынан қалмайтың. 8 – наурыз болаттын. Мектепте би кеші болды. Асан Ерекмен биледі. Бәріміз екі жұпқа қызыға қарап тұрып қалдық. Сол кеште Асан мерекемен құттықтап, Еркеге әдемі сағат сыйға тартқан. Би кеші аяқталып, үйімізге тарап бара жатқанбыз. Бір кезде “ Асан, бері келші” деген Нағиманың дауысын естідік. Бәріміз таңырқап, жалт қарастық. Асан “мен қазір” деп жүгіріп кетті. Аз уақыттан соң қайтып келіп: - Кшірініздер мен Нағиманы үйіне апарып тастайын. Қасым, сен қыздарды үйлеріне жеткізіп саларсың, - деді де кетіп қалды.....
