Құмалақшылық өнерінің тарихы бірнеше ғасырлардан бері халқымызбен жасасып келеді. Бұл ұлттық дарын-қабілеттің ерекше бір түрі болғандықтан құмалақ, құмалақшы, құмалақ ашу атауы өз қадірін жойған жоқ. Құмалақ ашатын адамды кейде балшы немесе "Балгер" деп те атайды. Бұл жаратылыстың пен табиғаттың ерекше құбылыстарын ұдайы бақылау нәтижесінде пайда болған сәуегейлік ілім.
Жазшы маған, жан құрбым, ауыл қандай? Арайлы ма, ақын жан сағынғандай? Жаңалықтың қалдырмай бәрін жеткіз, Жауабыңды күтемін сабыр қалмай. Шықты ма аты ерлердің.....
Әрдайым татулықтан көңілі өскен Ешқашан бір-бірінен бөлінбестен, Ертеде бір ауылға аңыз болған Бір үйде екі абысын өмір кешкен. Екі әйел тату болған шынында да, Жүз шайып ұрыспаған.....