Электромагниттік тербелістер. Физика, 11 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

4.2 Электромагниттік тербелістер

Күні:

Сынып: 11

Мектеп: ФМБ НЗМ Семей қаласы

Мұғалімнің аты –жөні: Ахтанбердина А.С.

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Электромагниттік тербелістер

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

11.4.2.1 - еркін және еріксіз тербелістердің пайда болу шарттарын сипаттау

Сабақ мақсаттары

• Еркін және еріксіз электромагниттік тербелістердің қалай пайда болатынын сипаттау
• Тербелмелі контурда жүретін үрдістер туралы ой қалыптастыру;

Бағалау критерийлері

• Электромагниттік тербелістер және тербелмелі контур туралы түсінік қалыптастыра алады;
• Тербелмелі контурда электр өрісінің энергиясы периодты түрде магнит өрісінің энергиясына айналатынын түсінеді;
• Идеал тербелмелі контурдағы тербелістер гармоникалық болып табылатыны көрсете алады;
• Тербелмелі контурдағы еркін электр тербелістерінің негізгі теңдеуін қорытады;
• Еркін электр тербелістерінің периодын анықтауға арналған формуланы қорытады

Тілдік мақсаттар

Пәндік лексика және терминология

Құндылықтарды дарыту

• Оқушыларды академиялық адалдыққа тәрбиелеу (тапсырмаларды орындау барысында өз бетімен жасау)
• Оқушылардың бойында жауапты азаматтық ұстанымды қалыптастыру.
• Өмір бойы білім алу құндылығын сыни тұрғыдан ойлау арқылы білімге деген құштарлығын қалыптастыру
• Оқушылар арасында бір-біріне деген құрметті қалыптастыру

Пәнаралық байланыстар

География: есептерді шығару барысында бағыттарды дұрыс анықтау Математика: деңгейлік есептерді шығаруда математикалық амалдарды қолдану

АКТ қолдану дағдылары

Презентация, бейнежазба

Бастапқы білім

Механикалық және гармоникалық тербелістер

Сабақ барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

1.Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу, сыныпты жаңа сабақ өтуге даярлау.

Өткен материалдарды еске түсіру:Естеріңізге түсіріңіздер! Сұрақтарға жауап беру:

• Гармоникалық тербелістер деп қандай тербелістерді айтамыз?
• Гармоникалық тербелістердің теңдеуі?
• Гармоникалық тербеліс жасайтын дененің жылдамдығы мен үдеуі?
• Гармоникалық тербелістер жасайтын дененің толық энергиясы?
• Толқындық ұзындығы, жиілігі және таралу жылдамдығы арасында қандай байланыс бар?
• Автотербелістің анықтамасын беріңіздер. (Жауабы: Жүйеде сыртқы периодтық күштердің әсерінсіз өтіп жатқан өшпейтін тербелістер)
• Еріксіз механикалық тербелістер және резонанс.

Жаңа тақырыпты түсіндіру. Мұғалім презентация көмегімен сабақ түсіндіреді.

• «Электромагниттік тербелістер» туралы түсінік қалыптасытру
• Тербелмелі контур деген не?
• Тербелмелі контурда электромагниттік тербелістердің қалай пайда болатынын түсіндіру
• Тербелмелі контурда электромагниттік тербелістердің пайда болуына өздік индукция құбылысы қандай роль атқарады?
• Идеал тербелмелі контур дегеніміз не?
• Электромагниттік тербелістердің анықтамасы
• Еркін электромагниттік тербелістердің теңдеуі
• Тербелмелі контурдағы электромагниттік тербелістердің толық энергиясы
• Еріксіз электромагниттік тербелістер
• Автотербелістер

С–сыйымдылығы бар конденсаторданL – индуктивтігі бар катушкадан тізбекті жалғанған тербелмелі жүйе – тербелмелі контур деп аталады

Тербелмелі контурда конденсаторды зарядтағаннан кейін конденсатордың электр энергиясының, катушканың магнит өрісінің энергиясына және кері бағытта энергия түрленуі арқылы алынған тербеліс еркін электромагниттік тербелісдеп аталады.

Сыртқы мәжбірлеуші күш – Э.Қ.К –ің периодтты әрекетінен болатын тербеліс еріксіз электромагниттік тербеліс немесе айнымалы электр тогы деп аталады.

Сабаққа көрнекілік және көмекші құрал ретінде бейнебаян көрсетеді. Идеал тербелмелі контурдың жұмыс істеу принципі https://bilimland.kz/kk/courses/physics-kk/ehlektrodinamika/ehlektromagnittik-terbelister/lesson/terbelmeli-konturdahy-ehlektromagnittik-terbelister

Жұптық жұмыс. Есептер шығару. Оқушылар жұпта отырып есептер шығарады. Мұғалім жауаптарын тексереді, кері байланыс береді.

1-жұп

• Тербелмелі контурдың индуктивтігі L=1,6 мГн, электр сыйымдылығы С=0б04 мкФ, ал конденсатордағы ең үлкен кернеу U_m=200 B. Контурды идеал деп есептеп, ондағы ток күшінің максимал мәнін анықтаңдар. (1 A)
• Тербелмелі контур сыйымдылығы C=2,5 мкФ конденсатор мен индуктивтігі L=1 Гн катушкадан тұрады. Конденсатордың астарларындағы зарядтың амплитудасы 0,5 мкКл. Заряд тербелістерінің теңдеуін жазыңдар. (q=0,5·10^-6 cos630t)

2-жұп

• Тербелмелі контур сыйымдылығы C=8пФ конденсатор мен индуктивтігі L=0,5 мГн катушкадан тұрады. Катушкадағы ток күшінің мәні І_m=40 мА болса, конденсатордағы максимал кернеу U_m қандай? (317 В)
• Конденсатор астарларындағы заряд q=0,03 cos10 ⁵ t

(Кл) заңдылығымен өзгереді. Зарядтың t=уақыт мезетіндегі мәнін анықтаңдар. (0,02 Кл)

3-жұп

• Әрқайсысының диаметрі D=20 см екі дөңгелек пластинадан тұратын ауалы конденсатор индуктивтігі L= 1 мГн катушкамен тұйықталған. Конденсатордың пластиналарының арақашықтығы d=1 см, контурдың кедергісі R=0. Катушкадағы ток күшінің ең үлкен мәні 0,1 А. Конденсатордағы кернеудің ең үлкен мәні қандай?(600 В)
• Индуктивтігі L= 0,1 мГн катушка мен сыйымдылығы C=2 мкФ конденсатордан тұратын тербелмелі контурдың меншікті тербелістерінің периодын табыңдар. (2,8·10^-3с)

Сабақты бекіту. Қалыптастырушы бағалау

Рефлексия

Рефлексия – «кері байланыс»;оқушылар өз іс- әрекеттерін бағалайды. (өзін – өзі бақылау, толқыныс).

Activity«Стикер ілеміз»

• Мен не үйрендім?
• Мен нені оңай деп есептеймін?
• Мен нені қиын деп есептеймін?
• Мен енді нені білгім келеді?

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Мектеп құндылықтарын іске асыруға қандай мүмкіндіктер бар?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпалетеалады (оқытутуралы да, оқутуралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?