Аррениус және Бренстед-Лоури теориясы. Химия, 11 сынып, сабақ жоспары.


«Бекітемін»

ӘБ меңгерушісі

Мектеп:

Оқытушы:

Уақыты:

Сынып 11

Бөлім:

11.D: Қышқылдар мен негіздердің сулы ерітінділері

Сабақтың тақырыбы

Аррениус және Бренстед-Лоури теориясы

Оқу мақсаты

11.3.4.1 Аррениус, Льюис және Бренстед-Лоури теорияларын және олардың қолдану шектерін сипаттау және түсіну

Бағалау критерийлері

  • Әр түрлі теория тұрғысынан заттардың қышқыл немесе негіз болатынын түсіну

 Сабақтың мақсаты

Оқушылар:

  • қышқылдар мен негіздердің әрекеттесу реакцияларының молекулалық және иондық теңдеулерін жазады
  • қышқылдар мен негіздерді реакциядағы рөлдері бойынша анықтайды
  • Аррениус теңдеуін түсіндіреді
  • Протондардың (электрон) донор және акцепторларды анықтайды
  • Бренстед-Лоури теориясын түсіндіреді
  • Екі теорияны бір-бірімен салыстырады

 Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

  • қасиеттердің тенденцияларын жұпта талқылайды, содан кейін кестедегі ақпаратты (сөйлеу, тыңдау және жазу дағдылары) қорытындылай алады.

Терминология:

  • Протон, қышқыл, негіз, сілті, негізділік.

Диалог және жазу үшін пайдалы тіркестер:

Зат қышқыл/негіз болапы табылады, себебі ...

Протон донорлары, электрон акцепторлары ...

  • Бұл …… қасиет көрсетеді.

Алдыңғы білім және дағды

Байланыс

Энергетика

Тепе-теңдік

Сабақ барысы

Жоспарланған сабақ кезеңі

Сабақтағы жоспарланған іс-шаралар

Ресурстар

5 минут

8 мин

  • Сәлемдесу.
  • Оқушылардың сабақтың мақсатымен таныстыру, талқылау.
  • Қышқыл/негіз сызбаларын көрсету
  • Оқушылар осы тақырыпта және жалпы тарауда не оқытылатыны туралы болжамдар жасайды.
  • Болжамдар талқыланады.
  • Сабаққа дайындық.
  • Сабақтың тақырыбы. Сабақтың мақсаты мен міндеттері.
  • Сыныппен жұмыс.

АКТУАЛИЗАЦИЯ 1: ТЕҢДЕУЛЕР ЖӘНЕ АНЫҚТАМАЛАР

  • Оқушылар реакция теңдеулерін молекулалық және иондық түрде жазады.
  • Бірнеше оқушы тақтаға теңдеулер жазады, ал басқалары жұмысты тексереді және бағалайды, қажет болған жағдайда түзетуді ұсынады.

H3PO4+LiOH

Cu(OH)2+HCl

HNO3+Al(OH)3

H2S+KOH

  • Оқушылардан теңдеулерде заттардың қайсысы негіз болатынын және қайсысы қышқылдық қасиеттер көрсететін анықтаулары сұралады.
  • Қажет болса, себептерді бүкіл сыныппен немесе қалғандары келесі тапсырманы орындап жатқан уақытта жеке оқушылармен талқыланады.
  • Бүгінгі тақырыпта оқушылар қышқылдар мен негіздердің табиғатын зерттейтіні туралы айтылады.
  • Екі тақта таңдалады. Біріншісінде «Аррениус теориясы», екіншісінде «Бренстед-Лоури теориясы». Сабақ барысында, олардың әрқайсысы туралы маңызды аспектілер немесе сөз тіркестері жазып алынады немесе оқушылардан сұралады.

АКТУАЛИЗАЦИЯ 2: АНЫҚТАМА: АРРЕНИУС ТЕОРИЯСЫ ДЕГЕН НЕ?

  • Оқушылардан Аррениус протолиттік теориясы туралы не білетіндері сұралады.
  • Оқушыларға Аррениус теориясының тағы бір атауы - электролиттік ыдырау теориясы екені еске салынады.
  • Оқушылар тұжырымдарды толықтырады.

Қышқылдар бұл ...

Негіздер бұл ...

Сілтілер бұл ...

  • Оқушылардың қателері түзетілмейді, оларға болжамдарды дәптерлеріне жазу ұсынылады. Жауаптары кейінірек тексерілетіні айтылады.
  • Осы уақытта қосымша көмекке мұқтаж оқушыларды анықтауға болады.

Презентация

5 мин

5 мин

5 мин

5 min

5 min

1-жаттығу: АРРЕНИУС ТЕОРИЯСЫ БОЙЫНША TRUE/FALSE

  • Аррениус теориясы туралы тұжырымдардың тізімі көрсетіледі.
  • Жұптасып, оқушылар қай тұжырымның дұрыс немесе бұрыс екенін анықтайды.
  • Оқушылармен маңызды сөздер тақтаға жазылады.
  • Оқушылар жауаптарын бір-бірімен талқылайды. Қажет болса, жауаптар тексеріледі.
  • Жаттығу соңында қай мәлімдемелер қиын болғаны сұралады. Тиісті түсіндірулер беріледі.
  • Сабақтың басында проблемалары болған оқушыларға назар аударылады. Оларды қолдау көрсетіледі.
  • Соңында, оқушылардан өзектендіру кезеңіндегі тұжырымдамаларды тексеру сұралады.

Жауаптары: 1.3.5.7 False

2.4.6 True

2-жаттығу: БРЕНСТЕД-ЛОУРИ ТЕОРИЯСЫ

  • Оқушыларға мәтін таратылады. Мәтінмен танысуға уақыт беріледі.
  • Оқушыларға мәтін туралы түсінік берілмейді. Бұл оқушылардың пікірталас кезінде Бренстед-Лоури теориясы туралы түсініктері болуы үшін қажет. Кейбір оқушыларға бағыттаушы сұрақтар қоюға болады.

3-жаттығу: ДОНОР ЖӘНЕ АКЦЕПТОР

  • Оқушыларға 4 сатыда қышқыл немесе негізді анықтай алатындығы айтылады.
  • Біріншіден, ерітіндідегі қандай заттар протондарды бере алатынын анықтау керек.
  • Тұз қышқылы мен су реакциясы мысалмен көрсетіледі. Қажет болған жағдайда, осы кезеңге толығырақ тоқталынады. Оқушыларға түйіскен жұптарды қалай анықтау керектігі көрсетіледі.
  • Оқушылар тапсырмаларды жеке орындайды.

Тапсырма:

Бренстед-Лоури теориясы бойынша келесі қышқылдармен түйіскен негіздерді анықтаңыз.

HBr

HNO3

H2SO4

HSO4-

HS-

Бренстед-Лоури теориясы бойынша келесі негіздермен түйіскен қышқылдарды анықтаңыз.

F-

HS-

CO32-

HSO4-

H2O

NH3

  • Оқушылар тапсырманы тақтада және дәптерлерінде орындайды. Орындалған тапсырмалар бойынша кері байланыс беріледі.
  • Егер барлық оқушылар мақсатты игергенін байқалса, жаттығуды ертерек аяқтауға болады.
  • Жаттығу соңында кез-келген қышқыл мен негіз реакциясы көрсетіледі.
  • Оқушылар протонның доноры қандай зат екенін анықтайды.

4-жаттығу: ҚЫШҚЫЛ ЖӘНЕ НЕГІЗ

  • 2-кезең. Оқушылар түйіскен жұптарды анықтайды.
  • 3-кезең. Протон донорларын анықтайды. Формула бойынша тек түйісетін жұптарды анықтау мүмкін емес екенін ескеріңіз.
  • 4-кезең. Студенттер түйіскен жұптарды жұптарды өздері анықтайды.

5-жаттығу: Реакция теңдеулерін құру

  • Оқушылар тапсырманы орындайды

Ұсынылған реакция теңдеулерінің әрқайсысы үшін асты сызылған заттың (қышқыл немесе негіз) қалай әрекет ететінін анықтаңыз

Br-+HSO4- →HBr +SO42-

H2SO4+HNO3→HSO4-+H2NO3+

NH3+H2O→NH4++OH-

Үй тапсырмасы

 

Аррениус теориясы

Ұқсастығы

Бренстед-Лоури теориясы

Қосылыстардың қасиеттерін анықтайтын бөлшектер

 

 

 

Қосылыстардың түрлері

 

 

 

Реакциялар

 

 

 

Қасиеті

 

 

 

Басқа

 

 

 

  • Үй тапсырмасын орындау жолдары талқыланады.

Қосымша 1

https://www.gceguide.xyz/files/e-books/a-level/Cambridge%20International%20AS%20and%20A%20Level%20Chemistry.pdf

124-125-б. (133-134)

Презентация

Қосымша 4

Презентация

Үлестірмелі материалдар

2 мин

Рефлексия

Сабақтың мақсаты орындалған тапсырмалармен салыстырылады. Кейбір оқушыларға өз ойларын айтуға мүмкіндік беріледі.

Сабақты қорытындылау.

Рефлексия



Толық нұсқасын 30 секундтан кейін жүктей аласыз!!!


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Facebook | VK | WhatsApp | Telegram | Twitter

Қарап көріңіз 👇



Пайдалы сілтемелер:
» Туған күнге 99 тілектер жинағы: өз сөзімен, қысқаша, қарапайым туған күнге тілек
» Абай Құнанбаев барлық өлеңдер жинағын жүктеу, оқу
» Дастархан батасы: дастарханға бата беру, ас қайыру

Соңғы жаңалықтар:
» Утиль алым мөлшерлемесі өзгермейтін болды
» Жоғары оқу орындарына құжат қабылдау қашан басталады?
» Қазақстандағы білім беру деңгейі 10 жыл ішінде қалай өзгерді?