Периодтар мен топтарда қосылыстардың қышқылдық-негізгі қасиеттерінің өзгеру заңдылықтары. Химия, 10 сынып, сабақ жоспары.

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

10.1В Химиялық элементтердің периодтық жүйесі мен периодтық заңы

Мектеп :

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сыныбы: 10 (ҚГБ)

Қатыспаған:

Саьақтың тақырыбы

Периодтар мен топтарда қосылыстардың қышқылдық-негізгі қасиеттерінің өзгеру заңдылықтары.

Оқу мақсаттары

10.2.1.4 периодтар мен топтар бойынша оксидтердің, гидроксидтердің және химиялық элементтердің сутекті қосылыстарының қышқылдық - негізгі қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын түсіндіру;

 Сабақтың мақсаты

• 3-ші период элементтерінің оксидтерінің және негіздері/қышқылдырының химиялық қасиеттерін сипаттау, реакция теңдеулерін жазу.
• Екідайлы қасиет көрсететін қосылыстардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін жазу
• 7-ші топ және 3-ші период элементтерінің сутекті қосылыстарының қасиеттерін сипаттайттау

Бағалау критерийлері

• Период бойынша элементтердің қосылыстарының қасиеттерінің өзгерісін сипаттайды
• Химиялық қасиеттерін сипаттайтын (негіздік, екідайлы, қышқылдық) кемінде 2 реакция теудеулерін жазады
• Топ бойынша оксидтерінің, сутекті қосылыстарының қасиеттерін сипаттайды.

 Тілдік мақсаттар

оксидтерге, негіздерге ауызша анықтама беру, оксидтердің, гидроксидтердің және химиялық элементтердің сутекті қосылыстарының қышқылдық - негізгі қасиеттерінің өзгеру заңдылықтарын периодтар мен топтар бойынша түсіндіру, химиялық реакциялардың теңдеулерін жазбаша көрсету.

Пәнге тән лексика және терминология: Периодтық кесте, химиялық элементтер, оксидтер, гидроксидтер, екідайлы қасиеттері

Сұхбат/хат үшін фразалардың пайдалы топтамасы

Оксидтердің қышқылдық қасиеттері солдан оңға қарай артады.

Оксидтердің негізгі қасиеттері солдан оңға қарай кемиді.

Жоғарыдан төмен топта оксидтер мен гидроксидтердің негізгі қасиеттері артады, өйткені..........

Құндылықтар

• Жұптық жұмыс арқылы ынтымақтастықты дамыту
• Сын тұрғысынан ойлауды дамыту
• Өздігінен білім алуға ықпал ету

 Пәнаралық байланыс

Физика

 Алдыңғы білім

10.1 Атом құрылысы

7.3 Химиялық элементтердің периодтық кестесі

8.1 Атомдардағы электрондар қозғалысы

9.1 Химиялық элементтердің периодтық жүйесі

Сабақтың барысы

Сабақтағы жоспарланған іс-шаралар

Сәлемдесу. Көңілді атмосфера орнату

Білім өзектілігі:

Топта жұмыс. Оқушылар топтарға бөлінеді.

Бұрынғы білімдерін қайталау үшін және жаңа біліммен байланыстыру үшін мына тапсырмаларды орындайды.

1. Металдар мен бейметалдарды бөліңіз: Be, B, Cl, Li, F, Al, Zn, O, N, Mg, Na, P, S.

Оқушыларға сұрақ қойылады: элементтерді металдар мен бейметалдарға қандай белгілер бойынша бөлдіңіз?

Бағалау.

Талқылау. Бірін-бірі бағалау.

2. Жоғарыда көрсетілген элементтер оксидтерінің формулаларын жазыңыздар.

Оксидтерінің қышқылдық негіздік қасиеттерін болжап, өз болжауыңызды түсіндіріңіз.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен танысу

• Демонстрация « Күкірт пен магнийдің жануы»

2. Оқушылар тақтаға шығып реакция теңдеуін жазады.

3. Оқушылардан осы оксидтерді суда ериді ма? Нәтижесінде қандай өнім түзілетінін сұрау.

4. Сумен реакциясын жүргізіп, ерітінділердің ортасын рН арқылы тексеріп, анықтайды.

Мұғалімге ескертпе: Егерде реактивтер жеткіліксіз болса, білімланд сайтынан бейне көрсетілімді қолдансаңыз болады.

Екідайлы қасиет.

1. Сыныппен жұмыс: келесі сұрақтарға жауап беру ұсынылады: 1) қандай амфотерлі оксидтер мен гидроксидтер сізге белгілі?

2) 3 периодтағы амфотерлі элементтерді атаңыз.

Мұғалім түсіндірмесі: Екідайлы қасиетті түсіндіру үшін бейне көрініс көрсету арқылы теңдеулерін жазып, оқушылармен талқылаңыз.

Мұғалімнің кері байланысы.

Бағалау. Оқушылардан период бойынша оксидті қосылсытардың химиялық қасиеттері қалай өзгеретінін сипаттай алу керек.

4. Оқушыларға3 топтағы және 7 (17) топтаға элементтердің сутекті қосылыстарын жазуды ұсыну.

Оқушылардан жұпта 2 –ші периодтағы элементтердің сутектік қосылыстарының формуласын жазуды сұраңыз.

Оқушылар өзара формулалардың дұрыс жазылуын тексереді. Егерде түсіндіру керек болған жағдайда мұғалім түсіндіреді.

Сутектік қосылыстардың химиялық қасиеттерінің приод бойынша өзгерісін сұраңыз.

Оқушы қиналған кезде топтағы мен периодтағы сутекті қосылыстардың қасиеттерінің өзгеруін түсіндіреді.

Мұғалім түсіндірмесі: металдардың сутекті қосылыстары қатты, кристалды зат ал, бейметалдардың сутекті қосылыстары ұшқыш қосылыстар екеніне назар аударту

3. Көрсетілім. Мүсәтір спирті мен тұз қышқылының ортасын рН арқылы анықтап, қасиеттерін атаңыз.

4. Аммиактың қышқылмен, тұз қышылының негіздермен реакциясын жазыңыз.

5. Сутекті қосылыстардың қасиеттерін топ бойынша өзгерісі үшін перезентациядағы мәліметті көрсетіңіз. Жоғарыдан төмен қарай қышықылдық қасиеттерін артады, оны модель суреті арқылы түсіндірсеңіз болады. Иондардың радиустары арқылы.

4.А.Тапсырманы орындау

1. 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s² электрондық конфигурациясына ие болатын элемент жоғары оксидін мен гидрооксидін жазыңыздар.

2. Мына қатардағы оксидтердің қасиеттері қалай өзгереді Na₂O -MgO - Al₂O₃ ?

3. Күшті негіз болып табылады

а) NaOH б) RbOH в) KOH г) LiOH

4. Күшті негіздік қасиетті көрсеттетін сутекті қосылыстар:

а) CH₄  б) PH₃  в) NH₃  г) H₂O

Бағалау. Мұғалімнің кері байланысы

Мақсаттарға қайта оралу.

Сабақтың соңында рефлексия өткізіледі:

-не білдім, нені үйрендім;

-не түсініксіз қалды;

- алда уақытта немен жұмыс істеу керек

Үйге тапсырма: бірнеше теңдеулерді теңестіруді берсеңіз болады.

Сабаққа рефлексия

Барлық оқушылар: кезеңдер мен топтар бойынша металл және металл емес қасиеттердің өзгеру заңдылықтарын біледі

Оқушылардың көпшілігі: оксидтер мен гидроксидтердің қасиеттерінің амфотерные арқылы қышқылға өзгеру сипатын біледі.

Кейбір оқушылар: амфотерлы арқылы қышқылға оксидтердің қасиеттерінің өзгеру сипатын түсіндіре алады.

Сабаққа рефлексия жасау кезінде берілген сұрақтарға жауап беруге тырысыңыз. Сұрақтың құрылымын жабасаңыз болады.

• Оқушылардың барлығы оқу мақсатына жетті ме? Жетпесе, неліктен?
• Қолданылған дифференциация сабақтың мақсатына жетуге қалай ықпал етті?
• Сабақ кезеңдері уақытқа сай жүзеге асты ма?
• Сабақ жоспарында қандай ауытқулар болды? Неліктен?

Сабақты жақсартуда не ықпал етер еді (оқыту мен оқу туралы ойланыңыз)?