Аллельді және аллельді емес гендердің өзара әрекеттес. Эпистаз. Комплиментарлық. Полимерия. Биология, 10 сынып, дидактикалық материал.

Комплементарлық

1-тапсырма

Себезгі бұршақ гүлдерінің қызыл түске боялуы гендердің екі жұбы болып табылады. Егер кем дегенде бір жұп рецессивті күйде болса, онда бояу дамымайды. Генотипте екі доминантты геннің бір мезгілде болуы бояудың дамуын тудырады. Егер оларды бір-бірімен будандастыру кезінде барлық өсімдіктер қызыл түсті болса, ақ түсті өсімдіктердің генотипі қандай?

Шешім

1.F1 ұрпағы боялған гүлдер болғандықтан, оның генотипінде екі доминантты гена А және В бар.

2.Барлық ұрпақ біркелкі, демек, гомозиготалық дарақтар айқасқан.

3.Ата-аналар боялмаған гүлдері болды, демек, олар екі доминантты генді де көтере алмайды.

4.Ата-аналардың генотипі бірдей болуы мүмкін емес (әйтпесе ұрпағы бірдей, яғни боялмаған гүлдер еді).

5.Бұл шарттар тек бір ата – ананың AABB генотипі, ал екіншісінде автор болған нұсқаны ғана қанағаттандырады.Схема скрещивания

2-тапсырма

Жүгеріде қалыпты өсу екі доминантты емес генмен анықталады. Гендердің бір жұбы тіпті рецессивті Аллель бойынша Гомозиготность карлик формаларының пайда болуына әкеледі. Екі карлик өсімдіктерін будандастыру кезінде жүгері қалыпты биіктіктегі будандар өсті, ал осы будандарды будандастыру кезінде олардың ұрпақтарында 812 қалыпты және 640 карлик өсімдіктері алынды. Анықтау ата-анасының генотиптері мен ұрпақтары.

3- тапсырма

Қояндардың жүнін бояу әртүрлі хромосомаларда орналасқан гендердің екі жұбы арқылы анықталады. Доминантты генмен доминантты ген бар болса, басқа жұп сұр түсті жүн, рецессивті ген а – қара түсті. Геннің жоқтығында түсі ақ болады. Сұр дигетерозиготты қояндарды будандастырудан қандай түсті?

4- тапсырма

Бұршақтардың түсі күлгін, сары және ақ болуы мүмкін. Геннің әсерінен неокрашенное қосылыс күлгін пигментке аударылады. Ген В пурпурды заттың сарыға айналуын тудырады. АаВВ және ааВВ генотиптері бар өсімдіктерді будандастырудан қандай ұрпақ болады? 

Комплементарность

 Задача 1

 Окраска цветов душистого горошка в красный цвет обусловлена двумя парами генов. Если хотя бы одна пара находится в рецессивном состоянии, то окраска не развивается. Одновременное присутствие в генотипе обоих доминантных генов вызывает развитие окраски. Каков генотип растений с белыми цветами, если при их скрещивании друг с другом все растения получились красного цвета?

 Решение

• Поскольку потомство F₁ имело окрашенные цветки, то в его генотипе присутствуют оба доминантных гена А и В.
• Все потомство единообразно, следовательно, скрещивались гомозиготные особи.
• Родители имели неокрашенные цветки, значит, они не могут нести оба доминантных гена.
• Генотип родителей не может быть одинаковым (иначе потомство было бы таким же, то есть имело бы неокрашенные цветки).
• Этим условиям удовлетворяет только тот вариант, когда у одного родителя генотип ААbb, а у другого – ааВВ.

Схема скрещивания

 Задача 2

 У кукурузы нормальный рост определяется двумя доминантными неаллельными генами. Гомозиготность по рецессивным аллелям даже одной пары генов приводит к возникновению карликовых форм. При скрещивании двух карликовых растений кукурузы выросли гибриды нормальной высоты, а при скрещивании этих гибридов в их потомстве было получено 812 нормальных и 640 карликовых растений. Определить генотипы родителей и потомков.

 Задача 3

 Окраска шерсти у кроликов определяется двумя парами генов, расположенных в разных хромосомах. При наличии доминантного гена С доминантный ген А другой пары обуславливает серую окраску шерсти, рецессивный ген а – черную окраску. В отсутствии гена С окраска будет белая. Крольчата какого цвета получатся от скрещивания серых дигетерозиготных кроликов?

 Задача 4

 Окраска бобов может быть пурпурной, желтой и белой. Под действием гена А неокрашенное соединение переводится в пурпурный пигмент. Ген В вызывает превращение пурпурного вещества в желтое. Какое потомство получится от скрещивания растений с генотипами АаВb и ааВВ?