👈 қаріп өлшемі 👉

Күйік.


Қарағанды Мемлекеттік Медицина Университеті

Офтальмология, оториноларингология және реаниматология кафедрасы

СӨЖ

Тақырыбы: Күйік.

Орындаған: Сейіт А.М

Е-123 топ

Тексерген: Ассистент Мусина Л.С

Қарағанды 2015

Күйік деп ыстық сұйықтықтар, қышқыл-сілті, сәулелі ыстық, қатты ысыған заттар, электр тогы немесе электромагниттік радиацияның әсерімен теріге және одан төмен жатқан ұлпаларыдың зақымдалуын айтады. 

Классификация:

Күйіп қалу жағдайларында:

      - Өндірістік

      - Тұрмыстық

      - Әскери

  Локализациясына байланысты:

    дененің функциялық белсенді бөліктерінің (конечностей)

    - Дененің қимыл аз бөлігі (туловища)

    - Беттің

    - Бас Терісі

    - Жоғарғы тыныс алу жолдарының

   - Аралықтың күйіктері

    

  Факторлардың сипаты:

     - Химиялық;

       - Термиялық;

-Электрлік

      - Радиациялық.

Термиялық күйік

Термиялық күйікденеге жалын, қайнаған су, жанып тұрған және ыстық сұйықтық пен газ, қызған және балқыған металдардың тікелей әсерінен пайда болады. Зақымданудың ауырлығы әсер еткен температураның жоғарылығына, әсер етудің ұзақтығына, зақымданудың көлемі мен жайылуына байланысты. Қатты күйіктер әсіресе жалын мен қысымда тұрған будың әсерінен пайда болады. Аяқ-қол , көз, дененің басқа мүшелеріне қарағанда күйікке жиі ұшырайды.

Химиялық күйік

Химиялық күйікденеге жинақталған қышқылдардың (тұз, күкірт, азот, карбол) және сілтілердің (күйдіргіш калий мен күйдіргіш натрий, сөндірілмеген әк), фосфордың және ауыр металдардың кейбір тұздарының (хлорлы мырыш) әсерінен пайда болады. Зақымдалудың ауырлығы мен тереңдігі химиялық заттың түрі мен жинақталуына, әсер ету созымдылығына, қай жер екендігіне байланысты. Химиялық заттардың әсеріне кілегейлі қабықша, тері жамылғысы мен мойын төтеп бере алмайды. Ал табан мен алақан мейлінше төзімдірек.

Сәулелік күю ядролық жарылыстың, жарық сәулесінен, рентген мен күн сәулесінен пайда болады, сәулелік күйіктің сырттай алғашқы белгілері зақымдау дәрежесіне сәйкес келмейді. Зақымдау дәрежесі біршама кейінірек анықталады.

Электрлік күйіктер үнемі терең болады. Шыдатпайтын қатты ауру сезімі, тоңып-қалтыраупульстің жиілеуі анықталады.. 

Электре күйіктері терең зақымдайтындықтан 1 және 2 дәрежелі күйіктер болмайды, сол себепті элетр күйіктерінің 2 дәрежесін ажыратамыз:

III дәрежетері мен тері асты май қабатының некрозы.

IV дәрежебұлшық еттер мен сүйектердің некрозы.

Жергілікті зақымданулардың түрлері:

Электр күйіктері, яғни тіндердің тоқ кірген, шыққан және өткен жерлерден зақымдануы;

Аралас және қосарланған зақымданулар

Зақымдалудың тереңдігіне байланысты күйіктің төрт дəрежеге бөледі:

- I дəрежесітерінің айқын қызаруымен ісінуі;

- II дəрежесісарысумен толған көпіршіктердің түзілуі;

- III А дəрежесіэпидермистің некрозы (терінің емізікті қабатына дейін);

- III Б дəрежесітерінің барлық қабаттарының толық некроздалуы;

- IV дəрежесітері жəне оның астындағы қабаттардың некроздануы.

I дəрежесі Эпителидің беткей қабаты зақымдалады, терінің айқын қызаруымен ісінуі және ауырсыну. 2-4 күнде жазылады, Эпителидің беткей қабаты түсіп тыртық қалмайды.

- II дəрежесі Эпителий қабаты дермаға дейін зақымдалады, Іші сұйыққа толатын бірнеше көпіршіктер пайда болады, ішіне су толады, 1-2 аптада регенерация арқылы толық жазылып кетеді.

-Үшінші А дәрежесі. Дерма жартылай зақымданады, жара түбі эпителий элементтері бар дерманың зақымданбаған бөлігі болады (тері, май бездері, шаш фолликулдары). Күйіктен соң қара немесе қоңыр струп тәрізді болады. Сероздыгеморрагиялық сұйықтығы бар бір-бірімен бірігетін үлкен көлемді көпіршіктер пайда болады. Ауырсыну сезімі төмендеген. Күйік инфекциямен асқынбаса, тері өз бетімен қалпына келіу ықтимал.

- III Б дəрежесітерінің барлық қабаттарының толық некроздалуы, тері асты шел май қабатының тотальды некрозы.

IV дəрежесітері жəне оның астындағы қабаттардың, тіндердің, тері асты май қабаты, сіңір бұлшықеттердің, сүйектің, ішкі ағзалардың қатты зақымдануы

Күйік аумағын анықтау

А. Уоллес. Методы

Бас және мойын9 %,

кеуде — 9 %,

іш — 9 %,

Артқы дене бөлігі - 18%,

қол әрқайсысы 9 %,

сан әрқайсысы 9 %,

Тізе және табан — по 9 %,

Аралық және сыртқы жыныс мүшелері — 1 %

Метод И.И. Глумова. «правило ладони».

Адам алақаны тері қабаты аумағының

1—1,2 % құрайды. Сондықтан күю аумағын алақанмен есептеуге болады. Егер күйген жерге

10 алақан сәйкес келсе аумағы 10-12% болады.

1 – 1,2%.

Диагностика критерилері:

I дəрежесі - терінің сезімталдығы бұзылмағанкапиллярлы оң реакция (теріні саусақпен басқанда бозарады, ал оны жібергенде қайтадан қызарады, тері беті ылғалды).

II дəрежесі  - кезінде көпіршіктер күйік алғаннан кейн 2  сағат өткен соң дамиды, көпіршіктер бірен-саран, ұсақ, іші сарысумен толы.

IIIV дəрежесітерінің сезімталдығы жəне капиллярлы реакция жоғалған, терісі құрғақ, айқын ісінгентері бетіндегі көпіршіктер іші қанды сарысумен толған, некроздық өзгерулер анықталады.

Метод термометрия

Ауырсыну сезімін тексеру.

IIIа мен IIIб степеньді дифференция жасау үшін температураны тексеру, IIIб степеньде 1,5-2 градус төмен.

Ауырсыну сезімі IIIа степеньде төмендеген, IIIб и IV степеньде жоқ. Оны инемен және қылшықтарды жұлып тексеруге болады.

Прогнозды анықтау

Правило «сотни»

Индекс Франка

Науқас жасы мен күю аумағын қосу.

60 төменағымы жақсы

61-80 –орташа

81-100 – күдіктену

Больше 100 – ағымы ауыр.

Күю аумағы + степень

Беткей күю – 1ед. Терең – 3 ед.

30 дейін-ағымы жақсы

31-60- орташа

61-90-күдікті

91 - ағымы ауыр.

Күйік ауруы

Күйік ауруыкүю нәтижесінде дамитын ішкі ағзалардың, тіндердің, функциясының бұзылуымен көрінетін симптомдар. Көлемді жердің күюінде, ІІ-ІІІ дəрежелі аймақтың күюі кезінде ересек адамдарда денесінің 25%, балалар мен қарттар денесінің 10%-ы күйгенде айтарлықтай жалпы өзгерістер болыпкүйік ауру дамиды.

Күйік ауруының келесі кезеңдерге (сатыларға) бөледі:

күйіктік шок - бірнеше сағ. 1-2 күнге дейін созылады.

жедел токсемия – 2-3 күннен 7-8 күнге дейін.

септикотоксемия – 2-3 атадан 2-3 айға дейін.

реконвалесценция

Патогенезі

Тамыр қабырғасының өткізгіштігінің жоғарылауы

Плазманың азаюы

Ісіну

ОЦК төмендеуі

Гиповолемия ( бауыр бүйрек жүрек қызметінің бұзылуы)

Некроз

Метоболикалық ацидоз

Инфекцияның қосылуы

Токсемия

Клиникасы

Күйіктік шоктың 1 дәрежесі 15-20% күйгенде болады.

Қатты ауырсыну

Қышыну

Эректильді фаза - ЖЖЖ- 90

АД- жоғары немесе қалыпты.

Тыныс алу және бүйрек функциясы бұзылмаған.

Күйіктік шоктың 2 дәрежесі 21-60% күйгенде болады.

Адинамия

Тежелу

тахикардия - 100-120

АД – төмендеген

температурасы төмен

Шөлдеу, диспепсия

Олигоурия

гематокрит 60-65%

Күйіктік шоктың 3 дәрежесі - 60% күйгенде болады.

Жағдайы ауыр, Сопор

Пульс жіптәрізді

АД - 80 мм рт. Ст төмен

Тынысы беткей

Асқазан-ішек парезі – қайталанатын құсу, жүрек айну.

Олигоанурия (макрогематурия)

гематокрит 70%. Гиперкалимия, ацидоз.

күйіктік токсемия Клиникасы

Дене температурасының 38-39 °С

Тері бозаруы

Гипотония

Тахикардия

Әлсіздік

Құсу, жүрек айну

Галлюцинация

Асимметрия мимикалық б.е

Миокардит дамуы

Ми ісінуі

Бүйрек жетіспеушілігі дамиды

Лейкоцитоз, анемия гемоглобина 80-100 г/л төмендеуі

Гипопротеинемия, гипербилирубинемия

Протеинурия, микрогематурия

Септикотоксемия Клиникасы

Күйіктік сепсис дамуы

Іріңді интоксикация белгілері

Токсикалық гепатит

Пневмония дамуы

Пиелонефрит

Курлинг жарасы

Емдеу тəсілі:

- жарақаттанғанды түпкілікті қарау, күюдің түрін жəне оның дəрежесін анықтау;

- күю алаңын анықтау жəне химиялық күйік болған жағдайда химиялық реагенттің болуын анықтау;

- термиялық күю кезіндекүйік алған жерді суық сумен салқындату (t 20-25 °C) 10 мин;

- химиялық күю кезіндеағынды сумен күйген аймақты 30 минут жуу (сөнбеген əктаспен күйген кезде сумен жууға қатаң түрде тиым салынады!).

Тері жамылғыларының тұтастығы бұзылмай 1-2 дәрежелі күйік болғандағы көмектер

1.күйген жерді жылдамырақ суық судың астында 10-15 минут ұстау

2.таза құрғақ матамен жабу

3.көпіршік үстіне суық зат қою (мұздық қаптама, мұзды су құйылған немесе қар салынған пәкет).

1-дәрежедегі күйік кезінде таңғышты спиртпен, арақпен, калий пермаганатымен ылғалдап қоюға болады.көпіршіктерді қыздыруға, алуға немесе қандайда бір май жағуға (вазелин, мал немесе өсімдік) болмайды

Термиялық жəне химиялық күйік кезінде:

- трамадол 100-200 мг көктамыр ішіне (бұлшықетке) немесе анальгин 50% ерітіндісі 2-4 мл бұлшықетке.

- күйген аймақты күюге қарсы аэрозолмен өңдеу

- асептикалық (стерильді) таңғыш немесе стерильді жаймамен орау

Термоингаляциялық зақымдалу кезінде, сыртқы тыныс алу қызметін бақылап қадағалаукөмейдің ісініп тұншығу болсатрахеостомия, коникотомия.

Күйіктік шок кезінде қосымша: глюкоза 5% ерітіндісі, немесе реополиглюкин көктамырға тамшылатып, инфузиия жылдамдығы сағатына 2 л ересектерге жəне 0,5 л балаларға

Дифенгидрамин 1% ерітіндісі 1 мл, преднизолон 60-90 мг, трамал 100-200 мг көктамырға

 

Күйікті емдеудің бірнеше әдісі бар.

1)ашық әдіс

2)жабық әдіс

3)қосарлы әдіс

4)оператция жолмен емдеу.

Күйік жарасын ашық түрде емдеу үшін науқас адамды мөлшері 23-25градус жылылық беріп тұратын электор шамдарының астына жатқызады .Электр жылуы құрғатқандықтан, жара бетінде қабық пайда болады.

Күйік жарасын жабық түрде емдеу дегеніміз сол жараға әртүрлі таңғш салу .Ем ретінде ривалон,фурацилин , күміс нитраты немесе Вишневский майы ,5-10% синтоминциндік эмульция қолданылады.Осындай сұйыққа не майға малынған дәкемен жараны жауып ,үстінен бинтпен орап,таңып тастайды .Таңғышты әр-бір 2-3күн сайын ауыстырып отырады.

Қосарлы әдіс бойынша емдеу кезінде ашық және жабық түрлері өзара қосылып,кезектесу.

Күйікті операция жолымен емдеу әдісі -некроэктомия оператциясы. Некрэктомия өлі тіндерді алып тастау деген . Сонымен бірге күйік жарасының үстіне пластикалық оператция жасалады. Бұл дененің сау жерінен алынған теріні күйік үстіне көшіріп жапсыру операциясы

Қолданылған әдебиеттер

Анестезиология и реаниматология Под редакцией О.А. Долиной.

5. Фроленко С. Справочник по антисептике и асептике для медицинских сестер.- Ростов

на Д.:Феникс, 2001.-188с

6. Дмитриева З.В. Хирургия с основами реани­матологии. Общая хирургия:Учеб. пос.-

СПб.:Паритет, 2001.-576 с.-(Сестринское дело)

Руководство по скорой медицинской помощи / под ред. С. Ф. БагненкоБагненко, Сергей Федорович, А. Л. Верткина, А. Г. Мирошниченко, М. Ш. Хубутии. — М.: ГЭОТАР-Медиа, 2007.

www.google.ru

Спасибо за внимание


Құрметті оқырман! Файлдарды күтпестен жүктеу үшін біздің сайтта тіркелуге кеңес береміз! Тіркелгеннен кейін сіз біздің сайттан файлдарды жүктеп қана қоймай, сайтқа ақпарат қоса аласыз! Сайтқа қосылыңыз, өкінбейсіз! Тіркелу
Толық нұсқасын 30 секундтан кейін жүктей аласыз!!!


Кейінірек оқу үшін сақтап қойыңыз:





Жаңалықтар:
» Президенттің баспасөз қызметі Тоқаевтың 30 жыл бұрынғы суреттерін көрсетті (фото) 22.05.2022
» Қазақстандағы жеңілдетілген автокөлік несиелері: Автосалондар қосымша қызмет алуға мәжбүрлейді 20.05.2022
» 220-дан астам адам арыз жазған: Алматыда Qnet қаржылық пирамидасына қатысты қылмыстық тергеу басталды 18.05.2022

Пікір жазу



Келесі мақала, жүктелуде...
Біз cookie файлдарын пайдаланамыз!
Біздің сайтты пайдалануды жалғастыра отырып, сіз сайттың дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ететін cookie файлдарын өңдеуге келісім бересіз. Cookie файл деген не?
Жақсы